Henri Becquerel - Polski Serwis Naukowy

Antoine Henri Becquerel (ur. 15 grudnia 1852 w Paryżu, zm. 25 sierpnia 1908 w Croisic) – francuski chemik i fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 1903 za odkrycie promieniotwórczości.

Biografia

Henri Becquerel urodził się w Paryżu w rodzinie, która (włączając jego i jego syna) tworzyła cztery pokolenia naukowców. Jego dziad, Antoni Cezar Becquerel był odkrywcą zjawiska fotowoltaicznego, jego ojcem był Aleksander Edmund Becquerel. Studiował nauki ścisłe na École Polytechnique oraz inżynierię na École Nationale des Ponts et Chaussées.

Aleksander Edmund Becquerel (ur. 24 marca 1820 w Paryżu, zm. 11 maja 1891 tamże) - fizyk i fizykochemik francuski. Syn Antoniego Cezara, którego był asystentem. Pozostawił prace o fosforescencji ciał, o zjawiskach fotochemicznych. Został profesorem w 1852 roku. Jego prace badawcze dotyczył elektryczności i fotografii. W roku 1866 jako pierwszy dokonał pomiaru temperatury za pomocą ogniwa termoelektrycznego. Jego syn Henri Becquerel, otrzymał Nagrodę Nobla.

Fluorescencja – jeden z rodzajów luminescencji – zjawiska emitowania światła przez wzbudzony atom lub cząsteczkę. Zjawisko uznaje się za fluorescencję, gdy po zaniku czynnika pobudzającego następuje szybki zanik emisji w czasie około 10−8 s. Gdy czas zaniku jest znacznie dłuższy, to zjawisko jest uznawane za fosforescencję.

Był dwukrotnie żonaty. W 1874 roku ożenił się z córką Jules'a Jamina Lucie-Zoe-Marie Jasmin, która zmarła wkrótce po urodzeniu ich syna Jeana. Becquerel w 1890 roku ożenił się z Louise Désirée Lorieux.

W 1908, w roku jego śmierci, został wybrany prezesem Francuskiej Akademii Nauk. Zmarł w wieku 55 lat w Croisic.

Wkład w nauki przyrodnicze, odkrycia i ważniejsze prace

Fragment kliszy fotograficznej należącej do Becquerela, która została zaciemniona przez promieniowanie jądrowe soli uranu. Cień metalowego krzyża maltańskiego umieszczonego pomiędzy kliszą a solami uranu jest wyraźnie widoczny.

W 1892 stał się trzecim z rodziny, który zajmował stanowisko profesora fizyki w Muséum National d'Histoire Naturelle. W 1894 został głównym inżynierem francuskiego ministerstwa dróg i mostów, a od 1895 także rektorem École Polytechnique. Od 1889 członek Francuskiej Akademii Nauk.

Maria Salomea Skłodowska-Curie (ur. 7 listopada 1867 r. w Warszawie, zm. 4 lipca 1934 r. w Passy) – fizyk i chemik narodowości polskiej. Większość życia spędziła we Francji, tam też rozwinęła swoją karierę naukową. Prekursor nowej gałęzi chemii — radiochemii. Do jej największych dokonań należą: opracowanie teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków — radu i polonu. Pod jej osobistym kierunkiem prowadzono też pierwsze w świecie badania nad leczeniem raka za pomocą promieniotwórczości. Dwukrotnie wyróżniona Nagrodą Nobla za osiągnięcia naukowe, po raz pierwszy w 1903 z fizyki wraz z mężem i Henrim Becquerelem za badania nad odkrytym przez Becquerela zjawiskiem promieniotwórczości, po raz drugi w 1911 z chemii za wydzielenie czystego radu. Do dziś pozostaje jedyną kobietą, która tę nagrodę otrzymała dwukrotnie, a także jedynym uczonym w historii uhonorowanym Nagrodą Nobla w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych.

Krzyż maltański, krzyż kawalerski, znany też jako krzyż ośmiu rozkoszy czy też ośmiu błogosławieństw. Używany jest przez Zakony Szpitalników: biały jest symbolem joannitów, w kolorze zielonym lazarytów. W Polsce czerwony krzyż maltański jest symbolem służby SAR. Oparty jest na krzyżu greckim, ramiona jednak rozszerzają się od środka i są rozwidlone na końcu. W bizantyjskiej symbolice pojawił się prawdopodobnie w VI w.

Zajmował się badaniem fluorescencji, magnetyzmu i polaryzacji światła. W 1896 Becquerel przez przypadek odkrył zjawisko radioaktywności, gdy badał fluorescencję rud uranu. Powtarzając eksperymenty, które przeprowadził Wilhelm Röntgen, zawinął fluorescencyjny minerał, będący rudą uranu, w materiał światłoczuły oraz czarny materiał nie przepuszczający światła. Zanim jednak zdjął czarną okrywę, by wystawić kliszę na światło fluorescencyjne, odkrył, że jest ona już całkowicie zaczerniona. Odkrycie to przyniosło mu Nagrodę Nobla z fizyki w 1903, wspólnie z Piotrem i Marią Curie.

Jules Celestin Jamin ur. 31 maja 1818 w Termes (Ardeny), zm. 12 lutego 1886 w Paryżu - francuski fizyk, wieloletni profesor École Polytechnique. Jego nazwisko pojawiło się na liście 72 nazwisk na Wieży Eiffla.

Zjawisko fotowoltaiczne (efekt fotowoltaiczny) - zjawisko polegające na powstaniu siły elektromotorycznej w ciele stałym pod wpływem promieniowania świetlnego. W związku z tym należy do zjawisk fotoelektrycznych wewnętrznych. Zjawisko fotowoltaiczne jako pierwszy zauważył w roku 1839 Aleksander Edmund Becquerel.

Becquerel był autorem m.in. pracy Recherches sur une proprieté nouvelle de la matière (1903).

Od nazwiska naukowca pochodzi jednostka radioaktywności bekerel.

Bibliografia

Wulf von Bonin, Erich Bagge, Robert Herrlinger: Laureaci nagrody Nobla. Chemia, fizyka, medycyna. Warszawa: 1969.

Beata Tarnowska (red.): Nagrody Nobla, Leksykon PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13393-7.

Przypisy

Andrzej Kajetan Wróblewski. Raz dobrze, raz źle. „Wiedza i życie”, s. 69, październik 2011. ISSN 0137-8929.

Linki zewnętrzne

Biografia. Nobelprize.org