Henri Berr - Polski Serwis Naukowy

Fernand Henri Berr (ur. 31 stycznia 1863 w Luneville (Meurthe-et-Moselle), zm. 19 listopada 1954 w Paryżu) – francuski filozof, założyciel Revue de synthese" (1900).

Retoryka (gr. ῥητορική rhetorike, od wyrazu ῥήτωρ rhetor "mówca") – krasomówstwo, sztuka wymowy, umiejętność dobrego i rzetelnego przekonywania słuchaczy, czyli przekazywania treści perswazyjnych.

Pierre Gassendi, Pierre Gassend, (ur. 22 stycznia 1592 w Champtercier koło Digne w Prowansji, zm. 24 października 1655 w Paryżu) – francuski filozof, astronom, astrolog, nauczyciel i ksiądz. Zaliczał się do czołowych matematyków swoich czasów. Nauczał w Digne, Aix, Koledżu Królewskim w Paryżu i pełnił kilka stanowisk kościelnych. Silnie wystąpił przeciwko koncepcji Arystotelesa, szczególnie w Exercitationes paradoxicae adversus Aristoteleos (1624). Gassendi odnowił atomistyczną filozofię Epikura, odrzucając niezgodne z religią katolicką poglądy o materialności duszy i odwieczności atomów. Gassendi polemizował z Kartezjuszem, krytykując poglądy o ideach wrodzonych oraz kartezjański dualizm. Do uczniów Gassendiego należał Molier.

Wstąpił do École normale supérieure w Paryżu w 1881 i studiował filozofię u Emile Boutrouxa. Był profesorem retoryki w Douai, później w Tours, a następnie w liceum Henryka IV 1896-1925. Inicjator i wydawca serii encyklopedii "L'Évolution de l'humanité", która w założeniach miała objąć 100 tomów i obejmować całość dziejów ludzkości (do 1954 opublikował 65 tomów). Przeciwstawiał się eklektycznej erudycji, walczył z tradycyjną akademicką historiografią, głosząc potrzebę syntezy. Sprzeciwiał się podziałowi nauk na idiograficzne i nomotetyczne. Starał się opracować nowe zasady metodologii historii Ożenił się z Cecile Halphen. Brat Cecile ożenił się z córką Emila Durkheima.

Dzieła

"Życie i nauka. Listy starego filozofa Strasburga i studenta paryskiej". Paris, Armand Colin, 1894.

"Synteza wiedzy i historii. Esej o przyszłości filozofii", Paryż, Hachette, 1898 (praca).

"Przyszłość filozofii. Szkic syntezy wiedzy w oparciu o historię". Paryż, Hachette, 1899 (przedruk z pracy).

"Możemy odbudować moralną jedność Francji?". Paris, Armand Colin, 1901.

"Synteza w historii. Testy krytyczne i teoretyczne", Paryż, Félix Alcan, 1911.

"Wojna i pokój Francusko-Niemiecki". Paris, La Renaissance du Livre, 1919.

"Tradycyjne Historie i syntezy historyczne". Paris, Félix Alcan, 1921.

"Encyklopedia i encyklopedie". Paryż, Biblioteka Narodowa, 1932 (wystawa zorganizowana przez Międzynarodową Agencję do syntezy, przedmową *Henri Berr).

"Na marginesie historii świata". Paris, La Renaissance du Livre, 1934 (kilka wydań do: Paryż, Albin Michel, 1953)

"Oda do życia. Roman." Paris, Albin Michel, 1945.

"Problemy na przyszłość. Zło młodzieży niemieckiej". Paris, Albin Michel, 1946.

"Niemcy, zalety i wady". Paris, Albin Michel, 1950.

"Synteza w historii. Jego związek z ogólnymi zasadami syntezy". Paris, Albin Michel, 1953 (nowe wydanie).

"Wzrost umysłu. Równowaga i życie w pracy". Paris, Albin Michel, 1955.

"Sceptycyzm Gassendiego" (łaciński przekład pracy wspieranej przez Henri Berr 1898). Paris, Albin Michel, 1960.

Źródła

"Wielka Encyklopedia Powszechna PWN" 1962-1969