Henrietta Rénard - Polski Serwis Naukowy

Anna Katarzyna (Henrietta) Rénard (zm. po 6 czerwca 1720) – córka kupca Andreasa Rénarda, kochanka króla polskiego Augusta II Mocnego i matka jego córki Anny Orzelskiej.

Życiorys

Pochodzenie

Anna Katarzyna Rénard, występująca w źródłach częściej jako Henrietta, pochodziła z francuskiego rodu Rénardów, który przybył do Warszawy najprawdopodobniej z Hamburga, gdzie przodkowie Rénardówny zajmowali się handlem. Jej ojciec, Andreas Rénard, pojawia się w dokumentach z 1693 i 1698 jako kupiec. Jego żoną była prawdopodobnie Theresa von Waldstein, jednak część badaczy uważa ją za synową Andreasa. Henrietta Rénard miała dwóch braci: Jana Baptystę, który został pułkownikiem wojsk saskich oraz Benedykta, architekta.

Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie. Rządzili od powstania państwa polskiego (około 900 roku) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291-1305). W latach 1138-1320 miało miejsce tzw. rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześcnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 roku panowali dwaj monarchowie z węgierskiej linii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 roku przedstawiciele dynastii Jagiellonów, jednej z linii litewskich Giedyminowiczów.

August II Mocny (niem. August II der Starke ur. 12 maja 1670 w Dreźnie (wg kalendarza juliańskiego), zm. 1 lutego 1733 w Warszawie) – król Polski i wielki książę litewski w latach 1697-1706 i 1709-1733, elektor Saksonii 1694-1733 jako Fryderyk August I (Friedrich August I.). Pierwszy władca dynastii saskiej Wettynów. Jego przydomek jest zazwyczaj wiązany z jego nieprzeciętną siłą.

Związek z Augustem II

Pod koniec 1701 lub 1706 Henrietta poznała elektora saskiego i króla polskiego, Augusta II Mocnego. Według La Saxe Galante Karla Ludwiga von Pöllnitza, Henrietta zwróciła uwagę króla swoją nieprzeciętną urodą i wkrótce została jego kochanką. Latem 1702 lub 26 listopada 1707 urodziła królowi nieślubną córkę Annę Katarzynę. Związek Rénardówny z królem zakończył się wkrótce po narodzinach Anny Katarzyny. Zdaniem von Pöllnitza powodem rozstania była zazdrość oficjalnej metresy królewskiej, Anny Konstancji Cosel. Romans Henrietty z Augustem II Mocnym pozwolił jej rodzinie na zdobycie tytułów i majątków w Królestwie Polskim.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Architekt – wykonywanie zawodu architekta polega na współtworzeniu kultury przez projektowanie architektoniczne obiektów budowlanych, ich przestrzennego otoczenia oraz ich realizację, na nadzorze nad procesem ich powstawania oraz na edukacji architektonicznej. Tak definiuje ten zawód w Polsce ustawa o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów.

Dalsze losy

W trakcie związku z Augustem II Mocnym Henrietta Rénard była już najprawdopodobniej zamężna z warszawskim handlarzem win, Franciszkiem Drianem. Pierwszy mąż Henrietty zmarł przed 1716, prawdopodobnie w czasie panującej w latach 1708–1712 epidemii dżumy. W 1716 Henrietta Drian wyszła powtórnie za mąż. Jej drugi mąż, Klaudiusz Henryk Morel otrzymał od króla Augusta II stanowisko nadzorcy łazienki w Parku Ujazdowskim, będącym wówczas własnością rodu Lubomirskich. 6 czerwca 1720 Henrietta wraz braćmi Janem Baptystą i Benedyktem oraz dziećmi Jana zostali mianowani przez króla polskiego baronami. Dalsze losy Henrietty nie są znane.

Lubomirscy - ród książęcy herbu Szreniawa wywodzący się prawdopodobnie z rodu Szreniawitów lub Drużynnitów, żyjących w zakolach rzeki Szreniawy w czasach Mieszka I.

Park Ujazdowski znajduje się pomiędzy Trasą Łazienkowską a ulicą Piękną. Powstał w 1893 r. według projektu inż. Franciszka Szaniora. Atrakcjami parku są: staw (wg projektu Williama Heerleina Lindleya) oraz wodospad (wg planów Alfonsa Grotowskiego). Otwarcie parku odbyło się 10 sierpnia 1896 r. Został wpisany do rejestru zabytków i objęty ochroną w lipcu 1965 roku. W latach 2000 – 2002 przywrócono park do dawnej świetności.

19 września 1724 nieślubna córka Henrietty, Anna Katarzyna została uznana przez króla Augusta i otrzymała tytuł hrabiny Orzelskiej. 30 sierpnia 1730 poślubiła księcia Szlezwiku-Holsztyna-Sønderborg-Beck Karola Ludwika Fryderyka, z którym po trzech latach się rozwiodła.

Przypisy

Istnieją również teorie, jakoby Rénardowie mieli pochodzenie żydowskie, bądź przybyli do Warszawy z Gdańska, zob. Smykała P., Kubik R.: Ród Renardów.... 2009-11-24.
↑ Smykała P., Kubik R.: Ród Renardów.... 2009-11-24.
Jesień 1701 jako datę rozpoczęcia romansu Henrietty z królem podaje J. Bartoszewicz, Znakomici mężowie polscy w XVIII wieku, Petersburg 1856, s. 270. Przyjmując jednak jako rok urodzenia Anny Orzelskiej rok 1707, związek ten musiał rozpocząć się później, zob. Hrabina Anna Orzelska. Świadectwo. [dostęp 2011-08-07].
K. L. von Pöllnitz, Ogień pałającej miłości, Warszawa 1973, ss. 151–154, podaje dokładne okoliczności nawiązania przez Augusta II romansu z Henriettą, którą von Pöllnitz błędnie nazywa córką winiarza Duvala.
Na lipiec lub sierpień 1702 ustalił termin narodzin Anny Orzelskiej Julian Bartoszewicz (J. Bartoszewicz, Znakomici mężowie polscy w XVIII wieku, Petersburg 1856, s. 277). Datę 26 listopada 1707 podają niemieccy historycy bez podania źródła, zob. S. Szenic, Królewskie kariery warszawianek, Warszawa 1959, s. 58.
K. L. von Pöllnitz, Ogień pałającej miłości, Warszawa 1973, s. 161. Informacja o zazdrości hrabiny Cosel jest odrzucana ze względów chronologicznych przez zwolenników teorii o narodzinach Anny Orzelskiej w 1702, zob. S. Szenic, Królewskie kariery warszawianek, Warszawa 1959, s. 58.
S. Szenic, Królewskie kariery warszawianek, Warszawa 1959, s. 59.
Przypuszczenie Stanisława Szenica (S. Szenic, Królewskie kariery warszawianek, Warszawa 1959, s. 60).
Nazwisko drugiego męża Henrietty podaje Kacper Niesiecki, zob. S. Szenic, Królewskie kariery warszawianek, Warszawa 1959, s. 59.
S. Szenic, Królewskie kariery warszawianek, Warszawa 1959, ss. 64–66.

Bibliografia

Bartoszewicz J., Znakomici mężowie polscy w XVIII wieku : wizerunki historycznych osób skreślone przez Juljana Bartoszewicza. T. 2., Petersburg 1856, ss. 270–278. (e-biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego)

von Pöllnitz K. L., Ogień pałającej miłości, Czytelnik, Warszawa 1973, ss. 151–161.

Smykała P., Kubik R.: Ród Renardów... (pol.). Strzelec Opolski, 2009-11-24. [dostęp 2011-08-07].

Szenic S., Królewskie kariery warszawianek, Iskry, Warszawa 1959, ss. 52–61, 64–66.