Henry Campbell-Bannerman - Polski Serwis Naukowy

Henry Campbell-Bannerman GCB (ur. 7 września 1836 w Glasgow, zm. 22 kwietnia 1908 w Londynie) – premier Wielkiej Brytanii w latach 1905-1908, a wcześniej dwukrotnie minister wojny. Po zdecydowanym zwycięstwie wyborczym w 1905 r. liberalny rząd Campbella-Bannermana wprowadził reformy ruchu związkowego i opieki społecznej, tworząc pierwszą ustawę emerytalną. Za jego rządów odnowiono też sojusz wojskowy z Rosją.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
The University of Cambridge (nieformalnie: Cambridge University, po polsku Uniwersytet Cambridge lub po prostu Cambridge) - drugi po Oxfordzie najstarszy angielski uniwersytet, założony w roku 1209. Znajduje się w Cambridge w środkowej Anglii. Jest on uważany za jeden z najlepszych uniwersytetów w Europie i na świecie. Uniwersytety Oksfordzki i Cambridge określane są wspólną nazwą Oxbridge.

Biografia

Przyszyły premier urodził się w Kelvinside House w Glasgow jako Henry Campbell. Drugi człon nazwiska, Bannerman, przyjął w 1871 r. na żądanie swojego wuja. Był to warunek, aby Henry mógł odziedziczyć posiadłość wuja, Hunton Court w hrabstwie Kent. Henry był drugim synem i najmłodszym z sześciorga dzieci sir Jamesa Campbella i Janet Bannerman. Wykształcenie odebrał w High School of Glasgow (1851) oraz w Trinity College na Uniwersytecie Cambridge (1854-1858). Po ukończeniu studiów rozpoczął pracę w rodzinnej firmie J.& W. Campbell % Co.

Major – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.
Lord Tajnej Pieczęci (ang. Lord Privy Seal) zajmuje piąte miejsce w hierarchii Wielkich Urzędników Państwowych Wielkiej Brytanii. Zajmował się opieką nad królewską Tajną Pieczęcią (Privy Seal). Obecnie jest to urząd bez poważniejszych zadań i obowiązków.

W 1868 r. został wybrany do Izby Gmin jako reprezentant okręgu Stirling Burghs. Okręg ten reprezentował do końca swojej politycznej kariery. W listopadzie 1871 r. został finansowym sekretarzem w Ministerstwie Wojny. Pozostał na tym stanowisku do upadku liberalnego rządu Gladstone'a w 1874 r. Ponownie stanowisko to sprawował w latach 1880-1882 r. Następnie został parlamentarnym i finansowym sekretarzem przy Admiralicji. W latach 1884-1885 był Głównym Sekretarzem Irlandii.

Herbert Henry Asquith, 1. hrabia Oxford i Asquith KG (ur. 12 września 1852 w Morley, Yorkshire, zm. 15 lutego 1928 w Sutton Courtenay, Oxfordshire) - polityk brytyjski, premier Wielkiej Brytanii z ramienia Partii Liberalnej w latach 1908-1916, wcześniej minister spraw wewnętrznych i Kanclerz Skarbu. Kontynuował reformy liberalnego rządu Campbella-Bannermana, zwyciężając w walce o ograniczenie uprawnień Izby Lordów. Stał na czele rządu w pierwszych latach I wojny światowej, a w 1914 r. był również ministrem wojny.
Ministerstwo handlu i przemysłu (ang. Secretary of State for Trade and Industry), brytyjski urząd ministerialny powstały w 1963 r. jego poprzednikiem był przewodniczący Zarządu Handlu (President of the Board of Trade), powstały w 1672 r.

W trzecim rządzie Gladstone (1886), czwartym rządzie Gladstone'a (1892-1894) i rządzie Rosebery'ego (1894-1895), Campbell-Bannerman sprawował stanowisko ministra wojny. W 1895 r. został kawalerem Krzyża Wielkiego Orderu Łaźni. W 1898 r. stanął na czele Partii Liberalnej. Po upadku konserwatywnego rządu Balfoura w 1905 r. Campbell-Bannerman stanął na czele nowego liberalnego gabinetu. Poprowadził również Partię Liberalną do zwycięstwa w wyborach parlamentarnych 1906 r.

Order Łaźni, (ang. The Most Honourable Order of the Bath) – brytyjskie odznaczenie wprowadzone przez króla Jerzego I 18 maja 1725, aczkolwiek początków odznaczenia szukać należy w średniowieczu, prawdopodobnie nie wcześniej niż 1128. Nazwa odznaczenia pochodzi z rycerskiego ceremoniału, na który składały się post, modły i kąpiel poprzedzające dzień pasowania. Order Łaźni otrzymują monarcha, książę Walii i dekorowani w trzech klasach: Krzyż Wielki (GCB), Krzyż Komandorski (KCB lub DCB) i Krzyż Towarzyski (CB). Istnieją dwie kategorie orderu cywilna (w formie owalnego medalionu) i wojskowa (w formie krzyża).
Ministerstwo Kolonii (ang. Secretary of State for the Colonies), brytyjski urząd ministerialny. Powstał w 1768 r. Po utracie Stanów Zjednoczonych urząd przestał istnieć, a jego kompetencje przejęło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, a później Ministerstwo Wojny i Kolonii. Ministerstwo powstało ponownie w 1854 r. W 1966 r., po uzyskaniu niepodległości przez większość brytyjskich kolonii, Ministerstwo ds. kolonii połączono z Ministerstwem ds. Wspólnoty Narodów.

Okres kiedy Campbell-Bannerman stał na czele rządu zaznaczył się wieloma reformami społecznymi. Wprowadzeno m.in. ustawę o emeryturach dla starców oraz o ubezpieczeniu dla robotników na wypadek choroby i bezrobocia. Zacieśniono również sojusz z Rosją (1907). W tym samym roku Campbell-Bannerman został Ojciec Izby, najdłużej zasiadającym w niej deputowanym. Wkrótce jednak stan zdrowia premiera pogorszył się i Campbell-Bannerman zrezygnował 3 kwietnia 1908 r. Pozostał jednak w rezydencji premiera przy 10 Downing Street i tam zmarł (jako jedyny premier w historii Wielkiej Brytanii) 22 kwietnia 1908 r.

Przewodniczący Rady Samorządu Lokalnego (en. President of the Local Government Board) powstał w 1871 r. Zastąpił zlikwidowaną Radę Praw Biednych oraz przejął część kompetencji Zarządu Handlu oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Rada została zlikwidowana w 1919 r., a jej kompetencje przejęło Ministerstwo Zdrowia.
Minister ds. Szkocji (ang. Secretary of State for Scotland, gael. Rùnaire Stàite na h-Alba), brytyjski urząd ministerialny powstały po unii Anglii i Szkocji w 1707 r. Został zniesiony po jakobickim powstaniu w 1746 r. Od tej pory sprawami Szkocji zajmowało się Home Office. Swoje odrębne ministerstwo Szkocja otrzymała ponownie w 1885 r.

Campbell-Bannerman został pochowany w Meigle Parish Church w Pethshire.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)