Henry Petty-Fitzmaurice, 5. markiz Lansdowne

Henry Charles Keith Petty-Fitzmaurice, 5. markiz Lansdowne KG, GCSI, GCMG, GCIE (ur. 14 stycznia 1845 w Londynie, zm. 3 czerwca 1927 w Clonmel w Irlandii) - brytyjski administrator kolonialny i polityk, pełniący m.in. urzędy gubernatora generalnego Kanady oraz wicekróla Indii, a także zasiadający w gabinetach lorda Salisbury'ego, Arthura Balfoura i H.H. Asquitha.

Order Gwiazdy Indii (ang. The Most Exalted Order of the Star of India) – brytyjski wysoki order, ustanowiony przez królową Wiktorię, nadawany od 1861 do 1948 osobom szczególnie zasłużonym dla Indii Brytyjskich, aktualnie wygasły. Odznaczeni dzielili się na trzy klasy (od najwyższej):

Herbert Henry Asquith, 1. hrabia Oxford i Asquith KG (ur. 12 września 1852 w Morley, Yorkshire, zm. 15 lutego 1928 w Sutton Courtenay, Oxfordshire) - polityk brytyjski, premier Wielkiej Brytanii z ramienia Partii Liberalnej w latach 1908-1916, wcześniej minister spraw wewnętrznych i Kanclerz Skarbu. Kontynuował reformy liberalnego rządu Campbella-Bannermana, zwyciężając w walce o ograniczenie uprawnień Izby Lordów. Stał na czele rządu w pierwszych latach I wojny światowej, a w 1914 r. był również ministrem wojny.

Był najstarszym synem Henry'ego Petty'ego-Fitzmaurice'a, 4. markiza Lansdowne, i hrabiny Emily de Flahaut, córki francuskiego polityka Charles'a Josepha, hrabiego de Flahaut. Wykształcenie odebrał w Eton College oraz na Uniwersytecie Oksfordzkim. 8 listopada 1869 w Opactwie Westminsterskim poślubił lady Maud Hamilton (17 grudnia 1850 - 21 października 1932), córkę Jamesa Hamiltona, 1. księcia Abercorn, i lady Louisy Russell, córki 6. księcia Bedford. Henry i Maud mieli razem dwóch synów i dwie córki:

Order Podwiązki (The Most Noble Order of the Garter) – najwyższe cywilne i wojskowe odznaczenie Wielkiej Brytanii oraz jeden z orderów domowych panującej w tym kraju dynastii. W hierarchii starszeństwa orderów świata zajmuje drugie miejsce po papieskim Orderze Chrystusa.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Evelyn Emily Mary Petty-Fitzmaurice (27 sierpnia 1870 - 2 kwietnia 1960), żona Victora Cavendisha, 9. księcia Devonshire, miała dzieci

Henry William Edmund Petty-Fitzmaurice (14 stycznia 1872 - 5 marca 1936), 6. markiz Lansdowne

Charles George Francis Petty-Fitzmaurice (12 lutego 1874 - 30 października 1914)

Beatrix Frances Petty-Fitzmaurice (25 marca 1877 - 5 sierpnia 1953), żona Henry'ego Beresford, 6. markiza Waterford, i Osborne'a Beauclerka, 12. księcia St Albans, miała dzieci z pierwszego małżeństwa

Od urodzenia do 1863 r. Henry korzystał z tytułu grzecznościowego wicehrabiego Clanmaurice, a potem przez trzy lata hrabiego Kerry. W 1866 r. odziedziczył po zmarłym ojcu tytuł 5. markiza Lansdowne i zasiadł w Izbie Lordów w ławach Partii Liberalnej. Mimo swego wieku (członkiem parlamentu stał się jako zaledwie 21-letni młodzieniec) szybko zaczął zajmować eksponowane stanowiska. W latach 1869-1872 był jednym z Lordów Skarbu, a następnie do 1874 r. podsekretarzem stanu w Ministerstwie Wojny.

Tytuł grzecznościowy (courtesy title) - w brytyjskiej heraldyce pojęcie oznaczające tytuł używany na co dzień w stosunku do arystokraty formalnie nie posiadającego własnego tytułu, lecz będącego na pierwszym miejscu w kolejce do takiej godności. W przypadku rodów o bardzo wysokich tytułach (przede wszystkim książąt) zasada ta mogła być rozciągana także na kolejnych następców.

Izba Lordów (ang. House of Lords) – izba wyższa dwuizbowego parlamentu brytyjskiego, który oprócz tego składa się też z Izby Gmin i Suwerena (panującej rodziny królewskiej). Nie jest to ciało wybieralne, lecz jego skład i struktura jest uwarunkowana wielowiekową tradycją.

W 1880 r. wrócił do rządu jako podsekretarz stanu w Ministerstwie ds. Indii, zaś w 1883 r. powierzono mu funkcję gubernatora generalnego Kanady. Dał się tam poznać jako człowiek, któremu mimo błękitnej krwi niestraszne były niewygody - podczas jego wizyty w zachodnich regionach kraju kolej transkontynentalna była wciąż w budowie, wobec czego gubernator docierał do niektórych miejsc w końskim siodle lub na łodzi. Szeroko opisywał także piękno kanadyjskiej przyrody i okazał się być zapalonym wędkarzem. Bezpośrednio po zakończeniu jego kadencji w Ottawie (w 1888 r.) został wysłany do Indii, gdzie jako wicekról stanął na czele całej administracji kolonialnej na tym ogromnym obszarze. Ostatecznie powrócił do Anglii w 1894 r. i przyłączył się do powstałego w wyniku rozłamu w łonie Liberałów stronnictwa Liberalnych Unionistów, które ściśle współdziałało z Partią Konserwatywną.
Victor Christian William Cavendish, 9. książę Devonshire KG, GCVO, GCMG (ur. 31 maja 1868 w Londynie, zm. 6 maja 1938 Chatsworth House w hrabstwie Derbyshire), brytyjski polityk, w latach 1916-1921 gubernator generalny Kanady, a od 1922 r. do 1924 r. brytyjski minister ds. kolonii.

Order św. Michała i św. Jerzego - brytyjskie wysokie odznaczenie państwowe przyznawane za szczególne osiągnięcia i zasługi odniesione w służbie zagranicznej Wielkiej Brytanii lub powiązane z działaniami w sferze międzynarodowej. Pełna nazwa: (ang.) The Most Distinguished Order of Saint Michael and Saint George - "Wielce Wybitny Order św. Michała i św. Jerzego". Ustanowiony został w 1818.

W 1895 r. został ministrem wojny. Jego urzędowanie przypadło na czas wybuchu II wojny burskiej, zaś on sam był wskazywany przez opozycję jako osoba winna fatalnemu stanowi przygotowania brytyjskiej armii do tego konfliktu. Mimo to pozostał w rządzie, przenosząc się w 1900 r. na stanowisko ministra spraw zagranicznych. Jako szef dyplomacji doprowadził do podpisania sojuszy obronnych z Japonią (1902) i Francją (1905).
Gubernator Generalny i wicekról Indii (ang. Governor General and Viceroy of India) – głowa brytyjskiej administracji w kolonialnych Indiach. Urząd wywodził się z powstałego w 1773 r. urzędu gubernatora generalnego Fortu William. Początkowo kompetencje gubernatora były ograniczone na rzecz urzędników Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. Pełna władza gubernatorska została mu oddana w 1833 r. i uległa rozszerzeniu w 1858 r., kiedy Indie zostały w całości podporządkowane Koronie Brytyjskiego. Gubernatorzy przyjęli wtedy tytuł wicekróla, którego używali do 1947 r., kiedy to ogłoszono niepodległość Indii. Po tej dacie ich uprawnienia zostały zredukowane do tych posiadanych przez gubernatorów generalnych dominiów. Urząd gubernatora został zniesiony w 1950, po wprowadzeniu [republika|republiki]].

Order Imperium Indyjskiego (ang. The Most Eminent Order of the Indian Empire - Najznakomitszy Order Imperium Indyjskiego) - brytyjski wysoki order nadawany w latach 1877-1947 osobom szczególnie zasłużonym dla Indii Brytyjskich. Został ustanowiony w 1877 przez królową Wielkiej Brytanii i zarazem cesarzową Indii Wiktorię. Po uzyskaniu przez Indie niepodległości w 1947 zaprzestano jego nadawania. Obecnie żyją jeszcze tylko dwie osoby odznaczone orderem - królowa Elżbieta II oraz jeden z indyjskich maharadżów. Wyższym orderem związanym z Imperium Indyjskim był Order Gwiazdy Indii.

Po przegranych wyborach w styczniu 1906 r., Lansdowne został liderem opozycji w Izbie Lordów. Korzystając z posiadanej wówczas przez konserwatystów przewagi w tej izbie oraz z jej prawa weta wobec decyzji Izby Gmin, skutecznie blokował wiele inicjatyw liberalnego rządu. W 1915 r. wszedł do wojennego, ponadpartyjnego gabinetu H.H. Asquitha jako minister bez teki i zasiadał w nim do 1916 r. Zmarł w 1927 r. w swoich dobrach rodowych w Irlandii.
Partia Konserwatywna (ang. Conservative Party, CP, oficjalna nazwa: Partia Konserwatywno-Unionistyczna, Conservative and Unionist Party), brytyjska partia polityczna powstała w 1832 roku w wyniku przekształcenia ugrupowania torysów, popularnie nazywana w dalszym ciągu torysami. Jedna z dwu (obok Partii Pracy) głównych partii w Wielkiej Brytanii.

The University of Oxford (nieformalnie: Oxford University, lub po prostu Oxford, tradycyjne spolszczenie: Uniwersytet Oksfordzki lub po prostu Oksford) – najstarszy uniwersytet w krajach języka angielskiego, znajdujący się w Oksfordzie w środkowej Anglii.

Linki zewnętrzne

Biografia w Dictionary of Canadian Biography Online (ang.)

Biografia w Dictionnaire biographique du Canada en ligne (fr.)

Biogram na stronach Urzędu Gubernatora Generalnego Kanady