Henryk Groszyk - Polski Serwis Naukowy

Henryk Groszyk (ur. 2 października 1926 w Sępólnie Krajeńskim, zm. 10 grudnia 2009 w Lublinie) – polski prawnik, profesor zwyczajny nauk prawnych, członek Trybunału Stanu od 1982 do 1985 oraz sędzia Trybunału Konstytucyjnego w latach 1985-1993.

Urodził się w rodzinie urzędniczej. Naukę w szkole przerwał mu wybuch II wojny światowej. Rodzina profesora została wysiedlona do Generalnego Gubernatorstwa, gdzie w okresie niemieckiej okupacji pracował i uczył się na tajnych kompletach, jednocześnie biorąc czynny udział w konspiracyjnej walce z okupantem jako żołnierz AK – pseudonim Mewa. Aresztowany przez gestapo i uwięziony na Pawiaku w Warszawie został deportowany do obozu koncentracyjnego Stutthof.

Profesor zwyczajny (skrót: Prof. zw. / z łac. professor ordinarius, z niem. ordentlicher Professor, skrót: o. Prof.) - stanowisko na uczelni przewidziane dla pracownika naukowego lub naukowo-dydaktycznego, który posiada tytuł naukowy profesora (art. 114, ust. 1 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Stanowisko profesora zwyczajnego jest ukoronowaniem kariery naukowej pracowników uczelni. Wiąże się bowiem z największym prestiżem - jest przyznawane szczególnie zasłużonym dla uczelni i wybijającym się naukowo tzw. tytularnym profesorom. Profesor zwyczajny jest wyższą rangą niż profesor nadzwyczajny.

Komisja Konstytucyjna Zgromadzenia Narodowego została utworzona przez ustawę konstytucyjną z dnia 23 kwietnia 1992 r. o trybie przygotowania i uchwalenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 67, poz. 336; zm.: Dz. U. z 1994 r. Nr 61, poz. 251).

Profesor Groszyk był absolwentem prawa Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (1950), uzyskał stopień doktora nauk prawnych w 1959, zaś doktora habilitowanego w 1965. Profesorem zwyczajnym został w 1977.

Profesor H. Groszyk pełnił funkcję Kierownika Katedry Teorii Państwa i Prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie w latach 1969-1970. W okresach od 1970 do 1971 oraz od 1983 do 1997 był kierownikiem Zakładu Teorii Państwa i Prawa UMCS a dyrektorem Instytutu Historii i Teorii Państwa i Prawa UMCS w latach 1977-1981. W 1981 został prodziekanem Wydziału Prawa i Administracji UMCS i był nim do 1982, od 1982 do 1984 piastował stanowisko dziekana tegoż Wydziału. Od 1965 aż do śmierci był opiekunem Studenckiego Koła Naukowego Prawników UMCS.

Dziekan – , jako kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni. W uczelni publicznej dziekan wydziału i prodziekani pochodzą z wyboru, którego tryb określa statut uczelni. Ich kadencja trwa cztery lata i nie mogą być wybrani na więcej niż dwie następujące po sobie kadencje.

Pawiak – Położone w samym centrum Warszawy więzienie śledcze, popularnie zwane Pawiakiem (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się brama wjazdowa) zostało zbudowane w latach 1830-1836 wg projektu znanego warszawskiego architekta Henryka Marconiego.

W latach 1981-1982 wchodził w skład Międzyklubowego Zespołu Ekspertów, powołanego w sprawie utworzenia Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Stanu i urzędu Prezydenta zaś od 1982 do 1985 zasiadał w Trybunale Stanu. Był ekspertem Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego w latach 1995-1997 i członkiem Rady Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów w latach 1984-1987. Od 1994 do 1998 zasiadał w Komisji Prezesa Rady Ministrów ds. Nagród Naukowych.

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie – publiczna uczelnia wyższa powołana do życia w 1944 roku. Bezpośrednią przyczyną powstania Uniwersytetu była chęć stworzenia świeckiej uczelni wyższej, jako przeciwwagi dla Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Od 1981 do 1987 był członkiem Komitetu Nauk Prawnych PAN a w latach 1972-1996 członek Komitetu Nauk Politycznych PAN, zaś w latach 1990-1993 także członkiem Rady Towarzystw Naukowych przy Prezydium PAN. Od 1989 do 1992 prezesował Zarządowi Głównemu Polskiemu Towarzystwu Nauk Politycznych. Profesor Groszyk był również członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych, Międzynarodowego Stowarzyszenia Filozofii Prawa (IVR) i Polskiego Towarzystwa Legislacji oraz Lubelskiego Towarzystwa Naukowego.

Nauki prawne to zbiór nauk społecznych i humanistycznych zajmujących się prawem. Jako synonimy "nauk prawnych" używa się również terminów prawoznawstwo czy jurysprudencja, są to jednak terminy wieloznaczne. Prawoznawstwo oznaczać może również teorię prawa, natomiast jurysprudencja uznawana jest za jedną z ogólnych nauk prawnych, specyficzną szczególnie dla krajów common law.

Teoria prawa – jedna z ogólnych nauk prawnych, zajmująca się teoretyczną refleksją nad prawem. W odróżnieniu od filozofii prawa jej przedmiotem jest zwykle konkretne prawo pozytywne.

Profesor H. Groszyk był autorem ponad 100 publikacji naukowych, w tym kilku monografii z zakresu teorii państwa i prawa.W 1981 otrzymał nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w zakresie kształcenia kadr. Został również wyróżniony Medalem Komisji Edukacji Narodowej w 1978 oraz Odznaką „Zasłużony dla miasta Lublina” w 1969. W 2004 odznaczono go Medalem „Zasłużony dla Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej” a w 1984 Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski w 1965 oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi w 1956. Postanowieniem prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego z dnia 11 listopada 1997 roku, w uznaniu wybitnych osiągnięć w kształtowaniu prawnych podstaw demokratycznego i praworządnego państwa, został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Komitet Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk - powołany w 1952 r. Zakres działania Komitetu obejmuje problematykę nauk prawnych, historii prawa, historii doktryn polityczno-prawnych oraz badania nad kulturą prawną. Komitet pełni funkcję Komitetu Narodowego ds. Współpracy z Międzynarodowym Stowarzyszeniem Nauk Prawnych, którego przewodniczącym jest profesor Uniwersytetu Warszawskiego dr hab. Mirosław Wyrzykowski.

Trybunał Konstytucyjny (skrót TK) – organ sądownictwa konstytucyjnego w Polsce, znany także w ustrojach innych państw. Jego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności norm prawnych niższego rzędu (rangi ustawowej lub podustawowej) z normami prawnymi wyższego rzędu, przede wszystkim z Konstytucją i niektórymi umowami międzynarodowymi (tzw. "sąd nad prawem").

16 grudnia 2009 na Wydziale Prawa i Administracji UMCS przy auli uniwersyteckiej, gdzie profesor Groszyk od lat prowadził wykład ze Wstępu do prawoznawstwa, odbyła się uroczystość pożegnalna. Obecni byli, między innymi, JM Rektor UMCS, Dziekan WPiA UMCS, członkowie Rady Wydziału, wychowankowie profesora, członkowie koła naukowego, studenci. Po uniwersyteckim pożegnaniu trumna z ciałem profesora została przewieziona do Kalisza na uroczystości pogrzebowe, które odbyły się 18 grudnia 2009.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Prezes Rady Ministrów (potocznie premier) jest szefem rządu w ustroju politycznym Polski. Zwyczajowo Prezes Rady Ministrów nazywany jest premierem. W Polsce występuje w podwójnej roli, jako przewodniczący Rady Ministrów oraz jako odrębny naczelny organ administracji rządowej.

Linki zewnętrzne

Dane w serwisie "Nauka Polska"

Sylwetka na Stronie Trybunału Konstytucyjnego

Wspomnienie o Profesorze Henryku Groszyku

Kondolencje od Studenckiego Koła Naukowego Prawników

Kondolencje od Rektora i Senatu UMCS

Kondolencje od Dziekana, Rady Wydziału i pracowników WPiA UMCS

Kondolencje od Katedr Teorii i Socjologii Prawa

Komunikat na stronach Trybunału Konstytucyjnego