Henryk Hoyer - Polski Serwis Naukowy

Henryk Ferdynand Hoyer (ur. 13 lipca 1864 w Warszawie, zm. 17 października 1947 w Krakowie) – polski biolog, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek i wiceprezes Polskiej Akademii Umiejętności.

Biografia

Był synem Ludwiki Werner i Henryka Fryderyka, twórcy histologii polskiej, profesora Uniwersytetu Warszawskiego, filozofa medycyny, należącego do polskiej szkoły filozofii medycyny.

Po ukończeniu gimnazjum niemieckiego w Bydgoszczy studiował na Uniwersytecie we Wrocławiu oraz w Strasburgu i Berlinie. Pracę rozpoczął jako asystent na Uniwersytecie w Würzburgu. W 1894 przeprowadził się do Krakowa, gdzie otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego i objął posadę kierownika Katedry Anatomii Porównawczej. W 1904 został mianowany profesorem zwyczajnym. W latach 1909-1910 pełnił funkcję dziekana Wydziału Filozoficznego, w 1929 - 1930 rektora, a w 1930-1931 prorektora UJ.

Konzentrationslager Sachsenhausen – niemiecki obóz koncentracyjny założony w lipcu 1936 około 30 km na północ od Berlina. Funkcjonował do 22 kwietnia 1945.

Akademia Umiejętności – polska instytucja naukowa utworzona w 1872 r. w Krakowie, przy czym uroczystego jej otwarcia dokonano w roku 1873 w obecności cesarza Franciszka Józefa. Powstała z Towarzystwa Naukowego Krakowskiego działającego od 1815 r. W 1893 przekazano na jej własność zbiór Biblioteki Polskiej w Paryżu.

Od 1902 członek korespondent Akademii Umiejętności oraz Polskiej Akademii Umiejętności, od 1920 członek czynny PAU. W latach (1934-1939 pełnił funkcję wiceprezesa tej organizacji.

Był doktorem honoris causa Wydziału Filozoficznego 1924 i Wydziału Rolniczego 1934 UJ, odznaczony został Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1930) i Złotym Krzyżem Zasługi.

We wrześniu 1939 wraz z innymi pracownikami UJ został aresztowany i więziony w Krakowie, we Wrocławiu oraz obozie w Sachsenhausen. Od 1941 do 1944 prowadził w Krakowie aptekę w szpitalu dla jeńców wojennych.

Michał Jan Musielak (ur. 1949 w Wagrowcu) – historyk, bioetyk, badacz problematyki eugeniki i dziejów filozofii medycyny w Polsce, uczeń Julii Zabłockiej i Antoniego Czubińskiego.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Uważany jest za twórcę polskiej szkoły anatomii porównawczej. W Krakowie zorganizował najnowocześniejszy na ziemiach polskich w owym czasie Zakład Anatomii Porównawczej. Był wybitnym specjalistą anatomii układu chłonnego kręgowców i anatomii układu krążenia ryb. Zajmował się także metodyką badań anatomoporównawczych i paleozoologią.

Anatomia porównawcza zwierząt – dział anatomii analizujący budowę organizmu w oparciu o porównanie struktury oraz charakteru funkcjonalnego poszczególnych narządów i układów. Zawdzięczała przez długi czas swój rozwój wyłącznie badaczom anatomii człowieka; w rezultacie na niemieckich uniwersytetach do połowy XX wieku była zaliczana do wydziału medycznego, gdy tymczasem zoologia przydzielona była do wydziału filozoficznego. Początków anatomii porównawczej należy dopatrywać się w badaniach uczniów Hipokratesa, którzy dla zyskania podstaw do diagnozowania chorób ludzkich poczęli badać anatomię zwierząt. W ten sposób, poznając budowę innych ssaków, stwarzali sobie prawdopodobny obraz organizacji człowieka. Najznakomitsze dzieło tego początkowego okresu rozwoju tej nauki to słynna anatomia człowieka napisana przez Claudiusa Galenusa. Opierała się ona prawie wyłącznie na badaniach dokonanych na psach, małpach itp.

Bydgoszcz (łac. Bidgostia, niem. Bromberg) – miasto w północnej Polsce, położone na historycznych Kujawach, nad rzeką Brdą i Kanałem Bydgoskim, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, siedziba Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego.

Wybrane publikacje naukowe

O zadaniach i podstawach anatomii porównawczej (1895)

Przyczynek do morfologii serca ryb (1900)

O budowie skóry pławikonika (1901)

Anatomja porównawcza zwierząt domowych (1901)

Wykopaliska staruńskie (1914)

Fauna dyluwialna Polski (1937)

Zarys dziejów zoologii w Polsce (1948)

Anatomia porównawcza kręgowców (1964)

Przypisy

Bibliografia

Biogramy uczonych polskich, Część II: Nauki biologiczne (pod redakcją Andrzeja Śródki i Pawła Szczawińskiego), Ossolineum, Wrocław 1985

Zenon Maćkowiak, Henryk Fryderyk Hoyer, (w:) Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010.