Henryk Jankowski - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy księdza. Zapoznaj się również z: inne osoby o takim samym imieniu i nazwisku.

Henryk Jankowski (ur. 18 grudnia 1936 w Starogardzie Gdańskim, zm. 12 lipca 2010 w Gdańsku) – polski ksiądz katolicki, kanonik, od 1990 prałat i kapelan honorowy Ojca Świętego, kapelan "Solidarności", wieloletni proboszcz parafii św. Brygidy w Gdańsku, odsunięty od sprawowania tej funkcji w 2004.

Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.
Medal Komisji Edukacji Narodowej (w skrócie: Medal KEN) - polskie odznaczenie resortowe nadawane za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania przez Ministra Edukacji Narodowej.

Był blisko związany z ruchem "Solidarności" oraz opozycją antykomunistyczną w PRL.

Życiorys

Młodość

Urodzony w Starogardzie Gdańskim w rodzinie pochodzącego z Lubawy kupca jako jedno z ośmiorga dzieci, miał siostrę-bliźniaczkę. W młodości był ministrantem m.in. w kościele św. Wojciecha oraz kościele św. Mateusza w Starogardzie. Ukończył gimnazjum dla pracujących, pracował w urzędzie skarbowym w dziale egzekucji.

Ryszard Kasyna (ur. 28 września 1957 w Nowym Stawie) - biskup pomocniczy archidiecezji gdańskiej, członek Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej.
Seminarium duchowne (z łac. szkółka roślin, od semen – nasienie, seminis – narybek, latorośl) – w Kościołach chrześcijańskich specjalny dom, w którym kandydaci do stanu duchownego odbywają intensywną formację teologiczną, moralną i naukową.

Kapłaństwo

W 1958 wstąpił do seminarium duchownego. Święcenia kapłańskie otrzymał 21 czerwca 1964 z rąk biskupa Edmunda Nowickiego. Objął obowiązki wikariusza w parafii Ducha Świętego w Gdańsku (do 1967), następnie w parafii św. Barbary (1967–1970). 17 marca 1970 złożył obowiązkowe ślubowanie w Wydziale ds. Wyznań w Gdańsku i formalnie objął stanowisko proboszcza parafii św. Brygidy w Gdańsku.

Polonia Mater Nostra Est (Polska naszą matką jest) - polskie odznaczenie cywilne przeznaczone dla Polaków i obcokrajowców za specjalne zasługi dla Narodu i Państwa Polskiego. Honorowanie zasłużonych tym medalem istnieje od 1995 r. Odznaczenie te, nadawane jest przez organizację społeczno-polityczną, Społeczna Fundacja Pamięci Narodu Polskiego, z siedzibą w Warszawie, (Krajowy Rejestr Sądowy Podmiot nr:0000208268), posiadającą także lokalne oddziały w większych miastach Polski. Pomysłodawcą i inicjatorem Fundacji i tego odznaczenia był mgr. Jerzy Myrcha.
Wielkanoc (Pascha, Niedziela Wielkanocna) — najstarsze i najważniejsze . Poprzedzający ją tydzień, stanowiący okres wspominania najważniejszych dla wiary chrześcijańskiej wydarzeń, nazywany jest Wielkim Tygodniem. Ostatnie trzy doby tego tygodnia: Wielki Czwartek (wieczór), Wielki Piątek, Wielka Sobota i Niedziela Zmartwychwstania znane są jako Triduum Paschalne (Triduum Paschale). W chrześcijaństwie wprawdzie każda niedziela jest pamiątką zmartwychwstania Chrystusa, ale Niedziela Zmartwychwstania jest z nich najbardziej uroczysta.

W 2008 odszedł z Parafii św. Brygidy. Pożegnalnej Mszy Świętej przewodniczył i homilię wygłosił ks. arcybiskup Sławoj Leszek Głódź. W uroczystości udział wzięli m.in. Janusz Śniadek, Anna Walentynowicz, Jerzy Borowczak, Andrzej Jaworski, Andrzej Lepper i Lech Woszczerowicz.

Działalność publiczna

17 sierpnia 1980 odprawił mszę św. dla strajkujących robotników w Stoczni Gdańskiej. Od tego czasu związany był z późniejszą "Solidarnością" i z otoczeniem jej przywódcy – Lecha Wałęsy. Jego osoba była obiektem zainteresowania KC PZPR, na zlecenie którego w połowie września 1983 w Głosie Wybrzeża ukazał się szkalujący ks. Jankowskiego artykuł Czerwona rzodkiewka. Była to część zakrojonej na szeroką skalę prowokacji wobec księdza. Niedługo potem gazeta zamieściła listy 20 pracowników Samodzielnej Grupy "D" Departamentu IV MSW, podszywających się pod głosy czytelników do redakcji, popierających wymowę artykułu.

Anna Walentynowicz z domu Lubczyk (ur. 15 sierpnia 1929 w Równem, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – działaczka Wolnych Związków Zawodowych, współzałożycielka NSZZ "Solidarność", Dama Orderu Orła Białego.
Kontradmirał (kadm., kontradm.) - wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi brygady w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

W latach 80. dzięki dobrym kontaktom ks. Henryka Jankowskiego z Polonią amerykańską do Gdańska trafiały transporty leków warte miliony dolarów, które przekazywano do pomorskich szpitali. Ks. Jankowski wspomagał także finansowo wiele osób (głównie działaczy "Solidarności") oraz organizował kolonie dla dzieci.

Od 1983 rozpoczął organizowanie wraz z ks. Jerzym Popiełuszką pielgrzymek ludzi pracy na Jasną Górę.

Tajny współpracownik (TW) w terminologii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL osoba świadomie, dobrowolnie i za wynagrodzeniem współpracująca ze Służbą Bezpieczeństwa.
Edmund Nowicki (ur. 13 września 1900 w Trzemesznie, zm. 10 marca 1971 w Warszawie) – polski biskup rzymskokatolicki, administrator apostolski w Gorzowie Wielkopolskim w latach 1945–1951, biskup koadiutor diecezji gdańskiej w latach 1951–1964, biskup diecezjalny gdański w latach 1964–1971.

W czasie III Podróży Apostolskiej Jana Pawła II do Polski w 1987, w ramach akcji Zorza II o poczynaniach Jankowskiego informowało SB 37 tajnych współpracowników, w tym 9 duchownych.

W czerwcu 1989 został powołany na stanowisko ministra stanu w popieranym przez Sokolnickiego "emigracyjnym rządzie" Jana Alfreda Łokcikowskiego.

Po 1989 wielu działaczy NSZZ "Solidarność" zerwało z nim kontakty. Związał się wtedy z działaczem Młodzieży Wszechpolskiej Mariuszem Olchowikiem, który został prezesem Fundacji im. Prałata Henryka Jankowskiego, zlikwidowanej w 2009 w związku z dopuszczaniem się przez kierownictwo Fundacji wielu nieprawidłowości prawnych i doprowadzenie do dużych długów. Organizacja zajmowała się sprzedażą wody i wina z wizerunkiem ks. Jankowskiego a także książek o tematyce religijnej i patriotycznej. Z działalności tej nakazał wycofać się Jankowskiemu metropolita gdański arcybiskup Sławoj Leszek Głódź.

III wizyta w Polsce 8-14 czerwca 1987 – Jan Paweł II odwiedził miasta: Warszawa, Lublin, Tarnów, Kraków, Szczecin, Gdynia, Sopot, Gdańsk, Częstochowa, Łódź.
Stocznia Gdańska (pełna nazwa: Stocznia Gdańsk Spółka Akcyjna) – jedna z największych polskich stoczni. Znajduje się w Gdańsku na lewym brzegu Martwej Wisły i na Ostrowiu. Powstała po 1945 na terenach gdzie przedtem istniała niemiecka Stocznia Cesarska (od 1844) i Stocznia Schichaua (od 1890).

Od połowy lat 90. regularnie wspierał finansowo dziecięce szpitale i Dom Małego Dziecka im. Janusza Korczaka w Gdańsku.

W 1992 związał się z dzielnicą miasta Gdańska – Oliwą, gdy ówczesny wojewoda gdański Maciej Płażyński przekazał Archidiecezji Gdańskiej w użytkowanie Dwór II przy ulicy Polanki. Z inicjatywy księdza Jankowskiego ten zdewastowany obiekt, przez lata wykorzystywany na koszary Marynarki Wojennej we władanie objął Zakon Najświętszego Zbawiciela św. Brygidy z misją zbudowania Klasztoru i Centrum Ekumenicznego, które otwarto w 1997. W budynku tym regularnie odbywają się spotkania przedstawicieli wielu religii i wyznań, nie tylko chrześcijańskich.

Andrzej Gwiazda (ur. 14 kwietnia 1935 w Pińczowie) – polski inżynier, związkowiec, działacz opozycji w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, kawaler Orderu Orła Białego.
Archidiecezja gdańska – jedna z czternastu archidiecezji Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce ustanowiona przez Jana Pawła II 25 marca 1992 r. bullą Totus Tuus Poloniae Populus.

W 2008 odchodząc z parafii św. Brygidy sprzedał dwa garnitury. Wszystkie otrzymane pieniądze z ich sprzedaży przeznaczył na cele charytatywne. Dzień po pożegnalnej Mszy Świętej z okazji jego przejścia na emeryturę wyjechał wczesnym rankiem zabierając ze sobą jedną teczkę z rzeczami osobistymi. 18 maja tego samego roku uczestniczył w manifestacji wraz ze stoczniowcami z NSZZ "Solidarność" w obronie Stoczni Gdańskiej.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
Parafia pw. Świętej Brygidy w Gdańsku - parafia rzymskokatolicka usytuowana w Gdańsku. Należy do dekanatu Gdańsk-Śródmieście, który należy z kolei do archidiecezji gdańskiej.

Był orędownikiem pogodzenia się Lecha Wałęsy z Andrzejem Gwiazdą, do czego nigdy nie doszło. Należał do przeciwników Unii Europejskiej i był jednym z jej największych krytyków, także po przystąpieniu do niej Polski. Protestował przeciwko usunięciu krzyży ze żwirowiska w Auschwitz-Birkenau. Na początku lat 90. był częstym gościem na antenie Radia Maryja, które wielokrotnie przeprowadzało także transmisje z kościoła św. Brygidy w Gdańsku.

Sakrament święceń, święcenia kapłańskie, kapłaństwo, święcenia – sakrament w Kościele katolickim, także Kościołach prawosławnych, anglikańskich i starokatolickich, który nadaje władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów.
Tadeusz Rydzyk CSsR (ur. 3 maja 1945 w Olkuszu) – duchowny rzymskokatolicki, redemptorysta, doktor teologii, współzałożyciel i prezes zarządu Fundacji Lux Veritatis, członek Rady Naukowej Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu.

Wspierał finansowo budowy wielu kaplic, kościołów oraz prowadził szeroką działalność charytatywną.

Miejsce pochówku ks. Henryka Janowskiego w parafii św. Brygidy w Gdańsku

Choroba, śmierć i pogrzeb

Jankowski cierpiał na wiele schorzeń, w tym na cukrzycę. Z powodu jej zaawansowania kilka miesięcy przed śmiercią amputowano mu wszystkie palce w lewej nodze. Rok przed śmiercią jego stan zdrowia pogorszył się na tyle, że trafił do sopockiego hospicjum Caritasu. Zmarł 12 lipca 2010 o godz. 20.05, na plebanii parafii św. Brygidy, w otoczeniu kapłanów z parafii i przyjaciół. Uroczystości pogrzebowe ks. Jankowskiego odbyły się 17 lipca 2010 w kościele św. Brygidy w Gdańsku pod przewodnictwem ks. arcybiskupa Sławoja Leszka Głódzia. Wraz z nim mszę pożegnalną koncelebrowało trzech biskupów (arcybiskup senior gdański Tadeusz Gocłowski, ordynariusz pelpliński biskup Jan Bernard Szlaga i biskup pomocniczy gdański Ryszard Kasyna), trzech infułatów oraz wielu księży z archidiecezji gdańskiej jak i z całej Polski; obecny na niej był też dyrektor Radia Maryja ojciec Tadeusz Rydzyk.

Kapelan – duchowny w Kościele rzymskokatolickim, prawosławnym, greckokatolickim, anglikańskim i ewangelickim, spełniający funkcje liturgiczne przy kaplicy zakonnej, szpitalnej lub przydzielony przez władzę kościelną do obsługi duszpasterskiej pewnej grupy osób lub środowisk (np. kapelan wojskowy, więzienny, szpitalny, uczelniany). Kapelanem nazywany bywa także duchowny diecezjalny bądź zakonny pomagający biskupowi przy czynnościach biskupich i będący jego sekretarzem.
Akcja Wyborcza Solidarność to koalicyjne ugrupowanie polityczne, powstałe 8 czerwca 1996, sprawujące władzę w Polsce w latach 1997 - 2001, którego założycielem był Marian Krzaklewski.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)