Henryk Piecuch (ur. 4 grudnia 1939 w Bielsku-Białej) – pułkownik Wojsk Ochrony Pogranicza i Straży Granicznej w stanie spoczynku, dziennikarz, pisarz, badacz i popularyzator działalności służb specjalnych, zwłaszcza polskich.

Życie i działalność

Ukończył liceum pedagogiczne, początkowo zlokalizowane w Szklarskiej Porębie, a w ostatnim roku przed maturą przeniesione do Jeleniej Góry. Zajmował się wówczas narciarstwem i lekką atletyką startując w barwach KS Górnik Wałbrzych. W 1959 r. Henryk Piecuch rozpoczął 3-letnie studia w Oficerskiej Szkole Wojsk Ochrony Pogranicza. Na trzecim roku tych studiów wstąpił do PZPR i był członkiem do jej rozwiązania. Po szkole pracował w WOP. Był m.in. kolejno: zastępcą dowódcy strażnicy w Kołbaskowie k. Szczecina, dowódcą strażnicy na Orlu w Górach Izerskich, dowódcą kompanii piechoty górskiej i zastępcą dowódcy Górskiego Batalionu WOP w Szklarskiej Porębie, instruktorem Wydziału Politycznego Łużyckiej Brygady WOP w Lubaniu, a w latach 1979-1994 kierownikiem działu wojskowego, zastępcą redaktora naczelnego i redaktorem naczelnym czasopisma Granica (od 1990 r. Straż Graniczna). W trakcie pracy zawodowej na przełomie lat 60. i 70. ukończył 5-letnie studia w Wojskowej Akademii Politycznej.

W latach 1973-1977 prowadził wykłady w dwuletnim Wieczorowym Uniwersytecie Marksizmu Leninizmu w Lubaniu i Zgorzelcu. Była to filia uczelni funkcjonującej przy Śląskim Okręgu Wojskowym we Wrocławiu. W ramach wydziału historii najnowszej był tam wykładowcą historii filozofii.

W latach 60. bez zezwolenia swoich przełożonych, zaczął publikować pod pseudonimami artykuły w takich czasopismach jak np. Taternik, Gazeta Robotnicza czy Nowiny Jeleniogórskie. Pod koniec lat 60. został również korespondentem czasopisma Wojsk Ochrony Pogranicza "Granica" na odcinku południowo-zachodniej granicy państwa. Zajmował się również taternictwem (do lutego 1973 był prezesem Sudeckiego Klubu Wysokogórskiego), alpinizmem, himalaizmem i żeglarstwem. Był ratownikiem GOPR, instruktorem narciarstwa, taternictwa, pływania. W latach 70. regularnie publikował (w większości pod pseudonimami) w około 20 gazetach i czasopismach, także zagranicznych m.in. w Bułgarii, Francji, Kanadzie, USA, Wielkiej Brytanii, Węgrzech i ZSRR. Po około 20 latach służby w WOP na początku 1979 roku został służbowo przeniesiony do redakcji czasopisma "Granica" w Warszawie. W latach 1982-1988 nielegalnie wydał na powielaczu 28 lub 29 numerów czasopisma "Czerwona Krowa".

Z powodu obowiązków służbowych w WOPie oraz pracy dziennikarza, miał kontakty z funkcjonariuszami różnych służb specjalnych, m.in. polskich, sowieckich, NRD, RFN, angielskich, amerykańskich, francuskich, czechosłowackich, węgierskich, izraelskich, szwedzkich. W trakcie pracy zawodowej kilkakrotnie bezskutecznie próbowano go zwerbować, jako agenta różnych służb, zarówno polskich jak i radzieckich.

Zamach na Jana Pawła II spowodował, iż szerzej zainteresował się działalnością służb specjalnych, zwłaszcza metodami ich pracy. Zaczął robić analizy korzystając z posiadanej wiedzy i dostępnych materiałów. Kolejnym impulsem była deklaracja ówczesnego wiceministra w MSW, szefa służb wywiadu i kontrwywiadu, gen. brygady Władysława Pożogi (później gen. dywizji), o większym otwarciu w udostępnianiu informacji, wygłoszona na konferencji prasowej wiosną 1981. Dzięki temu po 3 latach zrobił z nim serię wywiadów oraz uzyskał dostęp do wielu odtajnionych materiałów. Wykorzystał je m.in. w książce "Siedem rozmów z generałem dywizji Władysławem Pożogą" (1987) i jej poszerzonych wydaniach (1993, 1996). W latach 80. pozyskał z archiwum MSW, kilkadziesiąt metrów bieżących akt, które do dziś wykorzystuje w swoich publikacjach.

Część swoich książek z lat 80. drukował w odcinkach w czasopismach. Niektóre, jak "Oferma", nawet w dwóch - "Granica" oraz "Szpilki". Ponadto w czasopiśmie "Granica" były to: "Rendez-vous z wikołakiem", "Kasy pancerne Bieruta", "Milion za perszerona", "Złote szlaki".

Autor około 4 tys. artykułów prasowych i reportaży (w prasie krajowej i zagranicznej), około 60 książek (w tym kilkunastu opowiadań opartych na faktach) o działalności służb specjalnych, głównie polskich. W latach 80. omijał ograniczenia w publikacji archiwalnych materiałów SB opisując je w formie powieści opartych na faktach. Część książek opublikował w wydawnictwach konspiracyjnych, w małych nakładach, także pod pseudonimami. W seriach wydawniczych "Ekspres reporterów" (Krajowa Agencja Wydawnicza) i "Białe plamy" (Oficyna Literatów "Rój") zamieszczał reportaże historyczne i dotyczące służb specjalnych.

Jako ekspert z zakresu historii polskich służb specjalnych brał udział w wielu filmach dokumentalnych (np. "Świat Luny" (1997), o Julii Bristigierowej; "Bezpieka 1944-1956", Część 1, Część 2, Część 3 (1997)) i programach telewizyjnych.

Mieszka w okolicy Warszawy. Żonaty, jego syn jest prawnikiem.