Henryk Pomazański - Polski Serwis Naukowy

Henryk Pomazański (ur. 22 kwietnia 1889 – zm. 14 listopada 1978 w Warszawie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, uczestnik walk o niepodległość Polski w I wojnie światowej, wojnie z bolszewikami i II wojnie światowej.

Życiorys

W latach 1914–1918 był oficerem 6 Pułku Legionów, Komendy Legionów i Polskiego Korpusu Posiłkowego. W latach 1922–1939 pozostawał na ewidencji 36 Pułku Piechoty i 3 Pułku Piechoty Legionów.

9 listopada 1918 przeniesiony został do Brygady Lokalnej w Piotrkowie i wyznaczony na stanowisko szefa sztabu. Już 21 listopada 1918 został kierownikiem Sekcji "A" Oddziału IX Personalnego Naczelnego Dowództwa WP, a później szefem sztabu Dowództwa Strzelców Granicznych. 29 września 1920 mianowany został szefem sztabu Dowództwa Okręgu Generalnego "Pomorze" w Toruniu.

Dowództwo Okręgu Korpusu Nr VIII (DOK VIII) - terytorialny organ Ministerstwa Spraw Wojskowych okresu II RP, pełniący funkcje administracyjno-gospodarcze, mobilizacyjne i garnizonowo-porządkowe. Siedziba: Toruń, ul. Wola Zamkowa.

Luboml (ukr. Любомль) - miasto na Ukrainie i stolica rejonu w obwodzie wołyńskim. 10,4 tys. mieszkańców (szacunek na 2006). Luboml - należał zawsze do ziemi chełmskiej. W r. 1356 odzyskany został wraz z nią dla Polski, i nadany w dzierżawę lenną księciu bełzkiemu Jerzemu Narymuntowiczowi. Władysław Jagiełło w r. 1412, ufundował tu kościół pierwotnie gotycki, który był wielokrotnie przebudowywany i otrzymał w pocz. XIX w, barokowy wygląd. Obok kościoła barokowa dzwonnica z r. 1640. Za panowania Władysława Jagiełły w tym grodzie był zamek drewniany, po którym pozostały okrągłe wały obok rynku. Pod wałami są lochy i sklepione podziemia po pałacu, hr. Branickich, który uległ zniszczeniu, pozostały tylko oficyny z XVIII w. w których Rosjanie urządzili urzędy. Mieścił się tu magistrat i kasyno. Obok pałacu pozostał dawny park, zamieniony na miejski ogród. Obok pałacu i w rynku Braniccy w końcu XVIII w. urządzili osobliwe chodniki z końskich zębów na cementowym podłożu. Z czasem utworzono w tym mieście starostwo grodowe, które za Zygmunta III wcielono do dóbr stołowych królewskich. W r. 1659 sejm nadał je w dożywocie hetmanowi Kozaków Iwanowi Wyhowskiemu. Ostatnią starościną była w r. 1771; Antonina Rzewuska. W końcu XVIII w. nabyli dobra hr. Braniccy i założyli tu swą rezydencję z pałacem i parkiem. Uległa ona zniszczeniu, gdy w r. 1870 dobra przeszły na zaborczy rząd rosyjski.

W latach 1921-1922 był słuchaczem Kursu Doszkolenia Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Po ukończeniu kursu i uzyskaniu "pełnych kwalifikacji do pełnienia służby na stanowiskach Sztabu Generalnego" otrzymał przydział na stanowisko dowódcy 42 Pułku Piechoty im. Jana Dąbrowskiego.

Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu, położone w centralnej Polsce na zachodzie Równiny Piotrkowskiej, będące siedzibą powiatu grodzkiego. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47. w Polsce. Nazwa Piotrkowa w innych językach brzmi: język rosyjski – dziś Пётркув-Трибунальски, za czasów Królestwa Polskiego – Петроковъ; jidysz – פּעטריקעװ, Petrikew; język niemiecki – Petrikau. Liczba ludności w grudniu 2009 – 77 810 osób.

Major – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

Następnie zajmował stanowiska: szefa Wydziału Administracyjnego Biura Szefa Administracji Armii Ministerstwa Spraw Wojskowych, szefa Wydziału Ogólnego Szefa Administracji Armii i szefa Wydziału I Piechoty Departamentu Piechoty M.S.Wojsk. (od lipca 1925).

Z dniem 31 października 1926 przeniesiony został z dyspozycji szefa Sztabu Generalnego WP do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu na stanowisko szefa sztabu. Od lipca 1927 był dowódcą Piechoty Dywizyjnej 15 Dywizji Piechoty w Bydgoszczy. W latach 1934-1939 pełnił funkcję pomocnika dowódcy Okręgu Korpusu Nr I do spraw uzupełnień. Od 25 sierpnia do 12 września 1939 był dowódcą etapów Armii "Modlin".

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Podpułkownik (ppłk) – stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.

Na początku kampanii wrześniowej do jego kompetencji, jako dowódcy tyłowego obszaru armii należało między innymi nadzorowanie mostów na Wiśle, Narwi i Bugu. 6 września rozpoczął organizowanie zapory policyjnej na linii Radzymin – Struga – Jabłonna z zadaniem zwalczania dezercji i dywersji na zapleczu armii oraz zbierania oddziałów i pojedynczych żołnierzy, łączenia ich w zwarte oddziały i odsyłania do rejonu zbiórki 8 i 20 DP. 12 września gen. Przedrzymirski oddał pod jego rozkazy oddział zbiorczy kpt. Kozickiego przeznaczony do bezpośredniej obrony kwatery głównej armii. 16 września dowódca armii przeprowadził reorganizację kwatery głównej z podziałem na dwa rzuty. Pułkownik wraz ze swoim szefem sztabu, mjr. dypl. Witoldem Grzembo i oficerem sztabu, kpt. Markiem Winterem znalazł się w II rzucie, z którym udał się przez Luboml do Włodzimierza Wołyńskiego lub do [Lwowa]. Został aresztowany w październiku 1939 roku w Warszawie i osadzony w Oflagu VIII B w Srebrnej Górze, następnie przewieziony najprawdopodobniej do Oflagu VI B Dössel.Zmarł w Warszawie jest pochowany na cmentarzu powązkowskim.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

Awanse

chorąży 18 sierpnia 1909

podporucznik 1 listopada 1912

porucznik 1 stycznia 1915 i 7 lokatą na liście starszeństwa oficerów Legionów Polskich z dnia 12 kwietnia 1917

kapitan

major

podpułkownik zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919

pułkownik 1 grudnia 1924 ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i lokatą 28 (w 1931 lokata 20, w 1932 lokata 14)

Ordery i odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari,

Złoty Krzyż Zasługi

Przypisy

Dziennik Rozporządzeń Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 4 z 12.11.1918 r.
Dziennik Rozporządzeń Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 27.11.1918 r.
Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 28 z 13.03.1919 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 40 z 20.10.1920 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 33 z 16.09.1922 r., s. 720.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 50 z 24.11.1926 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 14 z 22.12.1934 r., s. 254

Bibliografia

Jurga Tadeusz, Karbowski Władysław, Armia „Modlin” 1939, Wydawnictwo MON, Warszawa 1987, wyd. I, ISBN 83-11-07274-4, ss. 35, 50, 170, 298, 344,

Tadeusz Böhm, Z dziejów naczelnych władz wojskowych II Rzeczypospolitej. Organizacja i kompetencje Ministerstwa Spraw Wojskowych w latach 1918-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994, ISBN 83-11-08368-1, ss. 54, 108-109,