Henryk Szczęsny - Polski Serwis Naukowy

Henryk Szczęsny (ur. 27 marca 1909 w Ruszkowie pow. Ciechanów, zm. 25 lipca 1996 w Londynie) − kapitan lotnictwa Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Szczęsny urodził się 27 marca 1909 roku we wsi Ruszkowo pow. Ciechanów na Mazowszu, syn Stanisława i Marianny z d. Werc. Do szkoły powszechnej i gimnazjum uczęszczał w Pułtusku, a następnie 1930 roku zdał egzamin maturalny w Gimnazjum im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie i wstąpił do wojska. Jesienią tego samego roku przeszedł kurs w szkole podchorążych piechoty, a na początku stycznia 1931 roku wstąpił do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. 15 sierpnia 1933 roku został promowany na stopień podporucznika i skierowany do eskadry liniowej, a od stycznia 1934 roku towarzyszącej. W 1934 roku ukończył także kurs pilotażu w Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie, a w następnym roku kurs pilotów myśliwskich w Grudziądzu i otrzymał przydział do eskadry myśliwskiej w Poznaniu. Od sierpnia 1938 roku był dowódcą plutonu w eskadrze szkolnej 3 Pułku Lotniczego, a następnie od stycznia 1939 roku instruktorem w Wyższej Szkoły Pilotażu w Grudziądzu, gdzie służył do wybuchu wojny.

Polskie Siły Zbrojne – zorganizowane formacje wojskowe, utworzone jesienią 1939 poza granicami Polski, na podstawie międzysojuszniczych umów podpisanych przez Wielką Brytanię i Francję. Polskimi Siłami Zbrojnymi dowodził Naczelny Wódz.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

W czasie kampanii wrześniowej walczył na przestarzałych samolotach PZL P.7, przerobionych ze szkolnych. 3 września dokonał swoich pierwszych dwóch zestrzeleń (w tym jedno niepewne), jednak 9 września wycofał się z podległymi mu ludźmi na lotnisko tymczasowe pod Sokalem, a 14 września do Wielicka, gdzie otrzymał przydział na najnowocześniejszą, prototypową wersję "g" myśliwca PZL P.11. Już tego samego dnia odniósł na tej maszynie zwycięstwo, zestrzeliwując w okolicy Kowla samolot Heinkel He 111, powtórzył ten sukces następnego dnia w okolicy Chyrowa. Również 15 września został ranny w nogę odłamkami w czasie pojedynku lotniczego.

Junkers Ju 88 – niemiecki dwusilnikowy samolot z okresu II wojny światowej. Był jednym z najbardziej wszechstronnych samolotów tego konfliktu rywalizując w tej kategorii z samolotem de Havilland Mosquito (stąd nazwa ,,niemiecki Mosquito"). Zaprojektowany jako szybki bombowiec był bezkonkurencyjny w atakach z niewielkiej wysokości i płytkiego lotu nurkowego. Mógł też pełnić rolę nocnego myśliwca, bombowca torpedowego i samolotu rozpoznawczego. Prędkością, pułapem, udźwigiem bomb oraz uzbrojeniem pokładowym przewyższał standardowy niemiecki bombowiec taktyczny Heinkel He 111.

Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych (Szkoła Orląt) – polska uczelnia wojskowa z siedzibą w Dęblinie, wchodząca w skład Sił Powietrznych i kształcąca żołnierzy zawodowych oraz kandydatów na żołnierzy zawodowych dla potrzeb Sił Powietrznych.

17 września przeszedł do Rumunii i dostał się na leczenie rany w Bukareszcie. Jeszcze w 1939 roku wypłynął na statku pasażerskim do Marsylii, dokąd dotarł 12 listopada. Od lutego 1940 roku przebywał w Wielkiej Brytanii, początkowo w obozie dla polskich lotników pod Londynem, a potem na kursie myśliwskim. 6 sierpnia otrzymał skierowanie do jednostki w Hornchurch. Tydzień później zestrzelił Dorniera Do 17, 11 września Messerschmitta Bf 110, 5 października wspólnie z innym pilotem ponownie Do 17, zaś 1, 2 i 5 grudnia po Bf 109.

Dornier Do 17 – niemiecki lekki bombowiec, samolot rozpoznawczy i nocny myśliwiec produkowany w zakładach Dornier Flugzeugwerke początkowo jako samolot pasażerski, jednak po odrzuceniu przez niemieckie linie lotnicze jako zbyt wąski zaadoptowany do roli bombowca na wniosek Ministerstwa Lotnictwa Rzeszy. Ze względu na charakterystyczny kształt kadłuba nazywany przez załogi Bleistift (niem. - ołówek). Używany przez Luftwaffe na początku II wojny światowej. W nieznacznie zmodyfikowanej wersji eksportowej znany jako Dornier Do 215, poprzednik samolotu Dornier Do 217.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

19 grudnia 1940 roku trafił do polskiego 302 Dywizjonu, gdzie był członkiem personelu naziemnego. 24 lutego 1941 roku skierowano go do 317 Dywizjonu na dowódcę eskadry "B". 10 lipca 1941 roku zestrzelił wspólnie z innym lotnikiem Bf 109, a cztery dni później z tym samym pilotem Ju 88. Od 20 sierpnia 1941 do 28 lutego 1942 roku sprawował dowództwo 317 Dywizjonu, następnie skierowano go do sztabu 10 Grupy Myśliwskiej, a od 12 maja 1942 roku 12 Grupy Myśliwskiej.

Spadochron – statek powietrzny, który wykorzystując opór powietrza do zmniejszenia prędkości opadania w atmosferze, pozwala na bezpieczne wylądowanie podwieszonego skoczka, sprzętu lub ładunku.

302 Dywizjon Myśliwski "Poznański" (ang. No. 302 Polish Fighter Squadron) – pododdział lotnictwa myśliwskiego Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie.

28 grudnia 1942 roku ponownie zaczął wykonywać loty bojowe, m.in. nad Francją. 4 kwietnia 1943 roku jego samolot został podczas pojedynku z dwoma samolotami uszkodzony (jeden z samolotów zestrzelił) i musiał wyskoczyć ze spadochronem. Na ziemi został wzięty do niewoli i wysłany do Stalagu Luft III w Żaganiu. Z obozu zwolniono go w maju 1945 roku, po czym powrócił do Wielkiej Brytanii jako oficer łącznikowy do sztabu 12 Grupy Myśliwskiej.

Heinkel He 111 — podstawowy średni bombowiec niemieckiej Luftwaffe wykorzystywany w początkowej fazie II wojny światowej i prawdopodobnie najbardziej charakterystyczna niemiecka maszyna bombowa wykorzystywana podczas bitwy o Anglię. He 111 został opracowany jeszcze przed wybuchem wojny w wytwórni Heinkel i znajdował się na wyposażeniu Luftwaffe do 1942 roku, chociaż w produkcji pozostał aż do 1944.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Służbę w polskim wojsku pełnił do 1946 roku, kończąc ją w stopniu kapitana. Następnie do 1965 roku służył w RAF.

Zmarł 25 lipca 1996 roku w Londynie.

Ordery i odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 9116

Krzyż Walecznych

Distinguished Flying Medal

Bibliografia

ASC par. Gołymin nr aktu ur. 31/1909 Ruszkowo E. Lewandowski, Liceum Ogólnokształcące im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie, Ciechanów 2005

PZL P.7a – polski samolot myśliwski konstrukcji inżyniera Zygmunta Puławskiego z rodziny myśliwców z polskim płatem, opracowany i produkowany w Państwowych Zakładach Lotniczych.

Samolot myśliwski, myśliwiec – samolot bojowy przeznaczony przede wszystkim do zwalczania innych statków powietrznych i uzyskania przewagi powietrznej, jak i obrony własnych samolotów o innym przeznaczeniu, czym różni się od bombowców, służących do atakowania celów naziemnych, głównie przy użyciu bomb. Myśliwce z założenia są względnie małe, przeważnie jednomiejscowe, a przy tym silnie uzbrojone, szybkie i bardzo zwrotne.

Wojciech Zmyślony: Henryk Szczęsny (pol.). [dostęp 2010-11-22]. s. 1.