Herb Rumunii - Polski Serwis Naukowy

Herb Rumunii

Monarchistyczny, przedwojenny (obowiązujący w latach 1921-1947) herb Rumunii (w odmianie wielkiej)

Pierwsza wersja socjalistycznego godła – obowiązywała tylko od stycznia do marca 1948 roku

Godło z lat 1948-1952 (jeszcze bez czerwonej gwiazdy)

Godło z lat 1952-1965

Późniejsza wersja godła socjalistycznej Rumunii - od 1965 do 1989. Rysunek pozostał ten sam, natomiast skrót R.P.R zastąpiono napisem REPUBLICA SOCIALISTǍ ROMÂNIA

Herb Rumunii w obecnej formie zatwierdzono w 1992 roku, jednak wzorowany jest na pierwotnej wersji herbu, pochodzącej z 1859 roku.

Delfin – ogólne określenie wodnych ssaków z rzędu waleni, podrzędu zębowców. Obejmuje średniej wielkości walenie charakteryzujące się wydłużonym pyskiem i obecnością melonu.

Dobrudża (rum. Dobrogea, bułg. Добруджа) – kraina historyczna między Morzem Czarnym a ostatnim przed ujściem odcinkiem Dunaju, podzielona obecnie między Rumunię i Bułgarię.

Gdy w wyniku zjednoczenia Wołoszczyzny i Mołdawii powstało państwo rumuńskie postanowiono, że jego herb będzie nawiązywać do tradycyjnych symboli Wołoszczyzny (złoty orzeł z krzyżem w dziobie) i Mołdawii (byk z gwiazdą między rogami). W 1867 roku zostały dodane symbole czterech prowincji Rumunii (m.in. dwa delfiny symbolizujące Morze Czarne), a na środku umieszczono herb panującej w kraju dynastii Hohenzollernów z linii Hohenzollern-Sigmaringen (czarno-biała szachownica).

Miecz – biała broń sieczna, charakteryzująca się prostą głownią, zwykle obosieczną (badacze średniowiecza nie uznają pojęcia miecz jednosieczny odnoszącego się do zakrzywionych mieczy - miecz prosty może być tylko obosieczny - jednosieczne są kord, tasak i szabla) i otwartą rękojeścią. W zależności od typu, miecz trzymany był jedną ręką (większość mieczy) lub dwiema rękami. Do mieczy jednosiecznych zalicza się też japońską broń sieczną typu katana, z zakrzywioną jednosieczną głownią.

Mołdawia () – państwo europejskie położone na terenach historycznej Besarabii jak i obszarów położonych na lewym brzegu Dniestru, tzw. "Naddniestrze". Graniczy z Ukrainą i Rumunią. W jej skład wchodzi także autonomiczna republika Gagauzja, gdzie językami urzędowymi są obok mołdawskiego gagauski i rosyjski, choć sami Rosjanie stanowią niewielką część ludności tego obszaru. Rdzenną ludność Gagauzji (Gagauz Yeri) (ponad 80%) stanowią Gagauzi – tureckojęzyczni prawosławni chrześcijanie.

W 1921 do herbu dodano symbol Siedmiogrodu oraz lew i kamienny most, reprezentujący Banat. W wersji wielkiej tarcza z herbem podtrzymywana była przez dwa lwy, zaś nad nią znajdowała się królewska korona.

W 1948 roku władze komunistyczne zmieniły symbolikę państwową na typowo socjalistyczną.

Po upadku rządów komunistycznych parlament rumuński w 1992, wzorując się na małej odmianie przedwojennego herbu wprowadził herb państwowy w obecnym kształcie. Złoty orzeł umieszczony w centralnym miejscu symbolizuje odwagę, a lazurowe tło – niebo. Tarcza herbowa umieszczona na piersi orła podzielona jest na pięć części i zawiera symbole poszczególnych rumuńskich krain historycznych:

Flaga Rumunii jest prostokątem podzielonym na trzy pionowe pasy: niebieski, żółty i czerwony. Kolorystycznie jest identyczna, jak flaga Czadu, choć obydwie flagi nie są w żaden sposób ze sobą powiązane i mają różne pochodzenie.

Buhaj (stadnik lub potocznie byk) - przeznaczony do rozpłodu samiec bydła domowego. Buhaje mają szczególne znaczenie w wypadku cennych ras. Zwykle ważne dla buhaja jest posiadanie dobrego rodowodu (w obu liniach).

orzeł z krzyżem w dziobie, taki sam jak główny orzeł występujący w godle – symbolizujący Wołoszczyznę,

głowa byka lub tura z gwiazdą między rogami – symbolizująca Mołdawię,

lew z szablą w łapie na kamiennym moście – symbolizujący Banat,

dwa delfiny – symbolizujące Dobrudżę (i Morze Czarne),

orzeł i siedem wież – symbolizujący Siedmiogród

W herbie pozostawiono przedwojenne insygnia królewskie: miecz i berło, umieszczone w łapach orła. Obecnie oznaczają one suwerenność.

Wołoszczyzna (rum. Ţara Românească albo Valahia) – kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi a dolnym Dunajem. Dzieli się na Muntenię (Multany) oraz Oltenię, położoną na prawym brzegu rzeki Aluty. Na stokach Karpat występują złoża ropy naftowej. Główne miasta to Bukareszt (stolica Rumunii), Ploeszti (główny ośrodek wydobycia ropy), Braiła (port naddunajski), Piteşti oraz Krajowa (główne miasto Oltenii).

Hohenzollernowie - niemiecka dynastia wywodząca się ze Szwabii. Jej przedstawiciele panowali w krajach niemieckich (m.in. Brandenburgii, Ansbach, Bayreuth, Prusach), od 1871 jako cesarze niemieccy oraz w Rumunii (w latach 1866-1947).

Godło Rumunii w latach 1948-1989

W okresie komunistycznym tradycyjne symbole zostały zastąpione nowym. Nowe godło wzorowane było na godłach republik radzieckich: otoczone było wieńcem z kłosów (symbolizujących rolnictwo), od 1952 zawierało czerwoną gwiazdę – symbol socjalizmu, zaś jego centralnym elementem był krajobraz górskiego lasu, z widoczną wieżą wiertniczą. Nawiązywać miało to do typowego widoku rumuńskiej prowincji, oraz wskazywać na rozwój kraju pod rządami nowego ustroju. Jedynymi tradycyjnymi narodowymi motywami umieszczonymi w godle była wstęga w barwach rumuńskiej flagi, na której napisano skrót nazwy kraju. Godło było umieszczane także na ówczesnej fladze Rumunii. W latach 60. godło przeszło drobną modyfikację polegającą na zastąpieniu skrótu nazwy państwa R.P.R (Rumuńska Republika Ludowa) napisem REPUBLICA SOCIALISTǍ ROMÂNIA (Socjalistyczna Republika Rumunii). Symbol z tego okresu kojarzony był powszechnie nie z państwem i narodem, ale ze wszystkimi zbrodniami i niedogodnościami systemu, stąd był on w społeczeństwie bardzo niepopularny, i gdy w 1989 r. doszło w Rumunii do zamieszek antykomunistycznych powszechnie niszczono godła państwowe i wycinano ich wizerunki z flag.

Morze Czarne (w starożytności: Pontus Euxinus, co znaczy Morze Gościnne) – jest morzem śródlądowym rozciągającym się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.

Siedmiogród lub Transylwania (rum. Transilvania lub Ardeal, węg. Erdély, niem. Siebenbürgen) – kraina historyczna położona na Wyżynie Siedmiogrodzkiej w centralnej Rumunii. Główne miasta Siedmiogrodu to Braszów, Kluż-Napoka, Sybin i Târgu Mureş. Zamieszkany jest przez ludność narodowościowo mieszaną, większość stanowią Rumuni, ale zamieszkują ten teren także bardzo liczne mniejszości narodowe, przede wszystkim węgierska, saska (niemiecka), szeklerska i cygańska.

Po przemianach ustrojowych z roku 1989 godło to nie było używane.

godło socjalistycznej Rumunii na fladze...

...i flaga Rumunii używana w czasie walki o demokrację w 1989 r.

Zobacz też

Rumunia

Flaga Rumunii

Hymn Rumunii