Herbert Hoover - Polski Serwis Naukowy

Herbert Clark Hoover (ur. 10 sierpnia 1874, zm. 20 października 1964) – amerykański polityk, prezydent USA, działacz Partii Republikańskiej.

Biografia

Urodził się w miejscowości West Branch w stanie Iowa jako syn kowala. Znany działacz humanitarny, przez wiele lat pomagał między innymi i Polsce po odzyskaniu przez nią niepodległości. W 1919 r. jednej z ulic Warszawy nadano nazwę alei Hoovera. W wigilię tego roku Józef Piłsudski wysłał depeszę do Hoovera, jako przewodniczącego Amerykańskiej Administracji Pomocy, dziękując za dary dla polskich dzieci. Za poprawę zdrowotności społeczeństwa polskiego Uniwersytet Jagielloński przyznał Hooverowi tytuł doktora medycyny. W 1921 r. doktoraty honoris causa nadały mu Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Lwowski. W 1922 w Warszawie odsłonięto (dziś nieistniejący) Pomnik Wdzięczności dla Stanów Zjednoczonych Ameryki dłuta Ksawerego Dunikowskiego, upamiętniający dokonania ARA, obok pomnika Mickiewicza na Krakowskim Przedmieściu. Hoover został Honorowym Obywatelem m. stołecznego Warszawy, Honorowym Członkiem PCK oraz Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, Honorowym Obywatelem Lwowa, oraz w 1922 r. Honorowym Obywatelem Rzeczypospolitej. W Warszawie istnieje skwer jego imienia, a w Grodnie do 1939 – ulica.

Partia Demokratyczna (ang. Democratic Party) – jedna z dwóch głównych sił politycznych w Stanach Zjednoczonych, obok Partii Republikańskiej. Jest to partia łącząca amerykańskie środowiska centrowe i centro-lewicowe. W wyborach prezydenckich popierają jej kandydatów małe ugrupowania lewicowe. Jest najstarszą partią amerykańską i drugą najstarszą na świecie.

Kolorado, (ang. Colorado River, hiszp. Río Colorado) – rzeka w Ameryce Północnej. Przepływa przez stany: Kolorado, Utah, Arizona, Nevada, Kalifornia oraz przez terytorium Meksyku. Kończy się w Zatoce Kalifornijskiej i należy do zlewiska Oceanu Spokojnego. Stanowi większą część zachodniej granicy Arizony i południowo-wschodniej Nevady.

W latach 1921–1929 był sekretarzem handlu w gabinetach prezydentów Warrena Hardinga i Calvina Coolidge’a. W czasie wielkiego głodu na Powołżu w Rosji bolszewickiej, jako przewodniczący Amerykańskiej Administracji Pomocy (American Relief Administration) udzielił pomocy finansowej 11 milionom głodujących. Rząd bolszewicki zaoszczędzone w ten sposób fundusze przeznaczył na zakup broni za granicą.

Sekretarz handlu Stanów Zjednoczonych (ang. United States Secretary of Commerce) to pozycja w gabinecie prezydenta Stanów Zjednoczonych. Sekretarz handlu stoi na czele departamentu handlu Stanów Zjednoczonych, którego misją jest rozwój i promocja handlu krajowego i zagranicznego. W gabinecie Baracka Obamy od 2009 roku stanowisko będzie piastował Gary Locke.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

W latach 1929–1933 był 31. prezydentem USA. Za jego kadencji wybuchł Wielki Kryzys, który trwał nieprzerwanie do jej końca. Hoover usiłował podjąć pewne kroki mające ograniczyć recesję (między innymi przez podniesienie ceł), jednak ustawa ta jeszcze bardziej sparaliżowała handel i pogłębiła kryzys. W listopadzie 1932 ubiegał się o drugą kadencję, jednak przegrał wybory z gubernatorem Franklinem Delano Rooseveltem, kandydatem Partii Demokratycznej. Uzyskał w wyborach 40,86% poparcia. Był najdłużej żyjącym prezydentem USA na emeryturze (31 lat, 7 miesięcy i 16 dni).

Franklin Delano Roosevelt ([ˈfræŋklɪn ˈdɛlənoʊ ˈroʊzəˌvɛlt], ur. 30 stycznia 1882 w Hyde Park, w stanie Nowy Jork, zm. 12 kwietnia 1945 w Warm Springs w stanie Georgia) – amerykański polityk, 32. prezydent Stanów Zjednoczonych. Czterokrotnie wybierany, z ramienia Partii Demokratycznej, w latach 1933-1945. Jedyny w historii prezydent USA pełniący urząd dłużej niż dwie kadencje, co doprowadziło do wejścia w życie w 1951 r. XXII Poprawki do Konstytucji, ograniczającej liczbę kadencji do dwóch (wcześniej był to tylko konwenans konstytucyjny oparty na decyzji pierwszego prezydenta USA George’a Washingtona, który zrezygnował z ubiegania się o trzecią kadencję, twierdząc że byłaby ona niedemokratyczna).

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

W okresie II wojny światowej Hoover ponownie brał udział w niesieniu pomocy poszkodowanym. M.in. stworzył Commission for Polish Relief (Comporel) dostarczającą w latach 1939-1941 żywność i odzież dla okupowanej Polski.

Jego imieniem została nazwana zapora wodna na rzece Kolorado zwana Zaporą Hoovera.

Od listopada 1921 honorowy obywatel miasta Warszawy. Hoover jest patronem dwóch szkół w Europie: Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Ponadgimnazjalnych w Rudzie Śląskiej oraz szkoły w Berlinie.

Amerykańska Administracja Pomocy (American Relief Administration, ARA; w starszych źródłach polskich nazwa organizacji jest także tłumaczona jako "Amerykański Wydział Ratunkowy") – amerykańska organizacja rządowa mająca na celu dostarczenie pomocy humanitarnej (głównie żywnościowej) do Europy (później także ZSRR) po zakończeniu I wojny światowej.

Tytuł nadawany ludziom szczególnie zasłużonym dla miasta Warszawy. W latach 1918-1929 był nadawany przez Radę Miejską. Tradycję wznowiła, z okazji Święta Warszawy 21 kwietnia, Rada Warszawy w 1992 roku nadając tytuły Stanisławowi Broniewskiemu "Orszy", Aleksandrowi Gieysztorowi, Janinie i Zbigniewowi Porczyńskim oraz Jerzemu Waldorffowi. Zgodnie z przepisem paragrafu 5 Statutu Miasta Stołecznego Warszawy uchwalonego 10 stycznia 2008 "Honorowe Obywatelstwo miasta stołecznego Warszawy, (...) jest wyrazem najwyższego wyróżnienia i uznania dla zasług lub wybitnych osiągnięć obywateli polskich i cudzoziemców. (...)" Wniosek o nadanie tytułu mogą złożyć Prezydent Warszawy, kluby radnych lub rada dzielnicy. Osoby wyróżnione mogą uczestniczyć na prawach honorowych gości w: sesjach Rady Miasta; uroczystościach Miasta; imprezach kulturalnych, sportowych, rekreacyjnych i innych organizowanych przez Miasto, a także mają prawo do bezpłatnych przejazdów środkami komunikacji miejskiej.

Przypisy

Doktoraty HC. uw.edu.pl. [dostęp 21 lutego 2011].
Herbert Hoover and Poland (ang.).
Zbigniew L. Stańczyk, Herbert Hoover a Polska, Przegląd Polski 14 września 2007.
Richard Pipes, Rosja bolszewików, Warszawa 2005, s. 446-448.

Źródła

Urząd m.st. Warszawa: Herbert Hoover, Honorowy Obywatel m.st. Warszawy. [dostęp 7 stycznia 2009].

Claus Bernet: Herbert Hoover, in: BBKL, 30, 2009, 644-653: http://www.bautz.de/bbkl/h/hoover_h_c.shtml

Zobacz też

Amerykanie niemieckiego pochodzenia

Wielki kryzys, określany też mianem wielkiej depresji – najprawdopodobniej największy kryzys gospodarczy w XX wieku, który, według większości historyków, miał miejsce w latach 1929-1933 i objął, zgodnie z opinią większości ekspertów, praktycznie wszystkie kraje (oprócz ZSRR) oraz praktycznie wszystkie dziedziny gospodarki.

Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie pod Wilnem, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz niepodległościowy, dowódca wojskowy, polityk, naczelnik państwa polskiego w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, Pierwszy Marszałek Polski od 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczpospolitej wprowadzonych w 1926 po zamachu stanu.