Herman - biskup chełmiński - Polski Serwis Naukowy

Herman (zm. 13 czerwca 1311) – biskup chełmiński OT.

Forma nazwiska "Herman z Tryzny" nie znajduje potwierdzenia w literaturze naukowej. Zapewne członek konwentu krzyżackiego w Pradze, najpóźniej od 1294 spowiednik króla czeskiego (a potem polskiego) Wacława II, wywierał znaczny wpływ na wydarzenia polityczne. Niektórzy badacze przypuszczają, że dzięki protekcji monarchy w latach 1302-1303 został biskupem diecezji pomezańskiej. Jako biskup diecezji chełmińskiej wzmiankowany już 16 maja 1303. 1306 pośredniczył w zawarciu rozejmu na Kujawach między zwolennikami Władysława Łokietka i Wacława III. Wystawił przywilej lokacyjny miasta Lubawy, rozpoczął budowę zamku w Wąbrzeźnie. W 1309 poświęcił kamień węgielny pod budowę kościoła św. Jakuba w Toruniu. W 1310 wziął udział w konsekracji koadiutora gnieźnieńskiego bpa Dominika, przy okazji podkreślając niezależność od metropolii gnieźnieńskiej na rzecz Rygi. W Kurii Rzymskiej bronił Krzyżaków przed zarzutami o dokonanie rzezi w Gdańsku.

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Klemens V (właściwie Bertrand de Got), (ur. ok. 1260 w Villandraut, Francja - zm. 20 kwietnia 1314 w Roquemaure, Francja) – papież w okresie od 5 czerwca 1305 do 20 kwietnia 1314.

Po jego śmierci 13 czerwca 1311 nastąpiła dziewięcioletnia sediswakancja (1311 – 1319). Chociaż po śmierci biskupa następca został wybrany kanonik chełmiński Eberhard (OT), jednak nie został on uznany przez arcybiskupa ryskiego Fryderyka. Wspomniany kanonik udał się do Awinionu, aby papież osobiście rozstrzygnął spór. Sprawa się przeciągnęła ze względu na śmierć papieża Klemensa V, a zanim jego następca Jan XXII sprawę zdołał rozstrzygnąć w 1316, kanonik Eberhard umarł. Dopiero w 1319 został prowidowany z nominacji papieskiej Mikołaj Afri

Władysław I Łokietek (ur. między 3 marca 1260 a 19 stycznia 1261, zm. 2 marca 1333, Kraków) – książę na Kujawach Brzeskich i Dobrzyniu 1267-1275 (pod opieką matki), udzielne rządy razem z braćmi 1275-1288, książę brzeski i sieradzki 1288-1300, książę sandomierski 1289-1292, 1292-1300 lennik Wacława II, regent w księstwie dobrzyńskim 1293-1295, książę łęczycki 1294-1300, książę wielkopolski i pomorski 1296-1300, na wygnaniu w latach 1300-1304, od 1304 w Wiślicy, od 1305 ponownie w Sandomierzu, Sieradzu, Łęczycy i Brześciu, od 1306 w Krakowie i zwierzchnictwo nad księstwami: inowrocławskim i dobrzyńskim, 1306-1308/9 na Pomorzu, od 1314 w Wielkopolsce, od 1320 król Polski, od 1327 zamiana Sieradza i Łęczycy na Inowrocław i Dobrzyń, w 1329 utrata ziemi dobrzyńskiej, w 1332 utrata Kujaw.

Metropolia gnieźnieńska – jedna z 14 metropolii obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim. Najstarsza metropolia w Polsce. W jej skład wchodzą:

Zobacz też

Eberhard (biskup elekt chełmiński)

Bibliografia

Diecezja Chełmińska, zarys historyczno-statystyczny, Pelplin 1928

Antoni Liedtke, Zarys dziejów diecezji chełmińskiej do 1945 roku, Pelplin, Wydaw. Diecezjalne, 1994, ISBN 83-85087-31-1

Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce. w latach 965-1999. Słownik biograficzny, Warszawa, Instytut Wydawniczy PAX, 2000, ISBN 83-211-1311-7

Błażej Śliwiński, ''Herman (zm. 1311), bp. chełm., [w:] Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, pod red. Stanisława Gierszewskiego, t. 2, G-K, pod red. Zbigniewa Nowaka, Gdańsk, Gdańskie Tow. Naukowe, Uniwersytet Gdański, 1994, ISBN 83-902351-0-2

Awinion (fr. Avignon, prowans. Avinhon) — miasto na południu Francji (w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse), u podnóża wapiennego wzgórza, na lewym brzegu Rodanu, przy ujściu do niego rzeki Durance. Nad miastem góruje zamek papieży (Palais des Papes).

Biskup koadiutor – w Kościele katolickim prawnie ustanowiony przez papieża biskup, który po śmierci lub awansie biskupa diecezjalnego posiada po nim prawo następstwa na urzędzie biskupa diecezji zgodnie z kanonem 403 § 3 kodeksu prawa kanonicznego z 1983.