Herman I - landgraf Turyngii - Polski Serwis Naukowy

Herman I i jego druga żona

Herman I (ur. ok. 1155, zm. 25 kwietnia 1217 w Gocie) – landgraf Turyngii od 1190 r., palatyn saski od 1181 r. z dynastii Ludowingów.

Życiorys

Herman był młodszym synem landgrafa turyńskiego Ludwika II oraz Jutty, córki księcia szwabskiego Fryderyka II Jednookiego. Wraz ze starszym bratem i zarazem dziedzicem ojca na landgrafowstwie Turyngii, Ludwikiem III zaangażował się w spór między Hohenstaufami i Welfami, opowiadając się po stronie tych pierwszych (cesarz Fryderyk I Barbarossa był jego wujem). Obaj jednak z tego powodu wpadli w welfowską niewolę. Po uwolnieniu z niej dzięki zwycięstwu cesarza nad Henrykiem Lwem, otrzymali palatynat saski, który Ludwik III w 1181 r. przekazał Hermanowi.

Holsztyn (niem. Holstein) to historyczna kraina położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od Zachodu przez plemiona północnych Sasów(Nordalbingów) a od Wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów. Przejściowo Nordalbingów zostali deportowani, a cały obszar był przyznany Obodrytom pod wodzą Drożko. Od roku 1111 hrabstwo cesarstwa rzymskiego. Od 1474 przekształcone w księstwo. Jeden z książąt Holsztynu, Karl Peter Ulrich von Holstein-Gottorp był w roku 1762 carem Rosji, znanym jako Piotr III Romanow. Aż do roku 1806 Holsztyn należał do Rzeszy, choć wcześniej znajdował się w strefie wpływów duńskich. Obecnie południowa część niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn.

Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego , (niem.) Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ ,Sacrum Imperium 1157 , Sacrum Romanum Imperium - pierwsza wzmianka 1254, do 1512 Święte Cesarstwo Rzymskie, niem. Heiliges Römisches Reich , (łac.) Sacrum Romanum Imperium , nazwa odwołująca się do idei jak i tworu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy.

Po śmierci w 1190 r. starszego brata, który nie pozostawił męskich potomków, Herman objął władzę nad Turyngią, mimo że sprzeciwiał się temu nowy cesarz, syn Barbarossy Henryk VI, który sam chciał przejąć to terytorium. Dzięki zjednoczeniu Turyngii i palatynatu saskiego pod swoim berłem stał się jednym z potężniejszych władców Rzeszy. Objęcie Turyngii Herman musiał okupić pewnymi ustępstwami terytorialnymi, a jego stosunki z cesarzem były odtąd napięte. Po śmierci cesarza Henryka VI w 1197 r. Herman odwrócił się ostatecznie od Hohenstaufów i poparł Ottona IV brunszwickiego. Dzięki temu uzyskał bogate miasta Mühlhausen, Nordhausen i Saalfeld. Jego konsekwentne poparcie dla Ottona, który ostatecznie poniósł porażkę w zmaganiach z Filipem Szwabskim dało konsekwencje w postaci utraty wcześniejszych nabytków, a także spustoszenia Turyngii podczas działań wojennych.

Walther von der Vogelweide (ur. ok. 1170 najprawdopodobniej w Dolnej Austrii, zm. ok. 1230, najprawdopodobniej koło miasta Würzburg) – był minnesängerem i poetą przypowieściowym (Spruchdichter) tworzącym w języku średniowysokoniemieckim.

Tannhäuser - opera Ryszarda Wagnera w trzech aktach, do libretta kompozytora (po niemiecku). Pełny tytuł to Tannhäuser i wartburski turniej śpiewaczy. Ukończona w 1845, premiera wersji drezdeńskiej odbyła się 19 października 1845, a wersji paryskiej (wykonywanej dzisiaj) 13 marca 1861.

Dwór Hermana na zamku Wartburg był ważnym centrum kultury dworskiej, związani byli z nim najbardziej znani minnesingerzy tych czasów (m.in. Heinrich von Veldeke, Wolfram von Eschenbach i Walther von der Vogelweide). Herman i jego krąg poetów zostali opisani w powstałym ówcześnie poemacie o wojnie wartburskiej, choć nie ma pewności, czy opiera się on na faktycznych wydarzeniach. Do wątku tego sięgnął w XIX w. Richard Wagner w operze Tannhäuser.

Henryk Lew (niem. Heinrich der Löwe) (ur. 1129, zm. 6 sierpnia 1195 w Brunszwiku) - książę Saksonii Henryk III 1142–1180 i Bawarii Henryk XII 1156–1180 z dynastii Welfów.

Minnesingerzy lub Minnesängerzy – średniowieczni, niemieccy, arystokratyczni poeci liryczni i muzycy XII-XIV w. Piewcy miłości i piękna, którzy wykonywali sami swe ballady i pieśni, tworzone pod wpływem francuskich trubadurów. Prowadzili wędrowny tryb życia.

Potomkowie

Herman ok. 1181 r. poślubił Zofię, córkę palatyna saskiego Fryderyka VI z Sommerschenburga, która zmarła w 1189 lub 1190 r. Z małżeństwa tego pochodziły dwie córki:

Jutta, żona margrabiego Miśni Dytryka I, a następnie hrabiego Hennebergu Poppona XIII,

Jadwiga, żona Albrechta, hrabiego Orlamünde i Holsztynu.

Ok. 1196 r. Herman ożenił się ponownie, z Zofią, córką księcia bawarskiego Ottona I, zmarłą w 1238 r. Z tego małżeństwa pochodziło czterech synów i trzy córki, w tym m.in.:

Konrad z Turyngii, właściwe Konrad I von Thüringen (ur. ok.1206; zm.24 listopada 1240 w Rzymie) – w latach 1231-1234 landgraf Turyngii i palatyn saski (wespół z bratem Henrykiem Raspe), a później także wielki mistrz zakonu krzyżackiego (1239-1240), pochodzący z niemieckiego rodu książęcego Ludowingów.

Ludowingowie, niem. Ludowinger – średniowieczna dynastia książęca w I Rzeszy, której przedstawiciele w XII i XIII w. stworzyli znaczące państwo z centrum w Turyngii.

Ludwik IV Święty, landgraf Turyngii,

Henryk Raspe IV, landgraf Turyngii i antykról Niemiec,

Konrad, wielki mistrz zakonu krzyżackiego,

Irmgarda, żona hrabiego Anhaltu Henryka I,

Agnieszka, żona księcia Henryka z rodu Babenbergów, a następnie księcia saskiego Albrechta I.

Bibliografia

Hans Eberhardt: Hermann I.. W: Neue Deutsche Biographie. T. 8. Berlin: Duncker & Humblot, 1969, s. 642–643. [dostęp 2010-01-14]. (niem.)

Eduard Winkelmann: Hermann, Landgraf von Thüringen. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 12. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1880, s. 155–157. [dostęp 2010-01-15]. (niem.)

Linki zewnętrzne

Hermann I.: Landgraf von Thüringen (1190-1217), Pfalzgraf von Sachsen (niem.). W: Genealogie Mittelalter: Mittelalterliche Genealogie im Deutschen Reich bis zum Ende der Staufer: Materialsammlung [on-line]. [dostęp 2010-01-15].

Dytryk I Zgnębiony, niem. Dietrich der Bedrängte (ur. ok. 1170 r., zm. 17 lutego 1221 r.) – margrabia Miśni od 1197 r. i margrabia Łużyc od 1210 r. z dynastii Wettinów.

Otto IV z Brunszwiku, Otton IV Welf (ur. 1175 lub 1176 w Brunszwiku , zm. 18 maja 1218 w Hartzburgu) – antykról niemiecki 1198-1208, król niemiecki od 1208 r., cesarz rzymsko-niemiecki od 1209. Rywal rodu Hohenstaufów, jego panowanie związane było z zabiegami Papiestwa o uzyskanie kontroli nad Świętym Cesarstwem Rzymskim.