|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W chwili wybuchu I wojny światowej w środowiskach niepodległościowych działających pod zaborem rosyjskim ożyły nadzieje na impuls w sprawie polskiej. Wydarzenia pod drugiej stronie frontu, powstanie i wejście do boju I Kompani Kadrowej, a wkrótce L... Z chwilą wybuchu I wojny światowej polskie środowiska emigracyjne działające we Francji rozpoczęły starania o powołanie polskich jednostek wojskowych.21 sierpnia 1914 r. władze francuskie odpowiedziały na inicjatywę Komitetu Wolontariuszy Polskich... Bitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz... Pierwszy w tym roku wykład na Żydowskim Uniwersytecie Otwartym Fundacji Shalom, który zainaugurował swoją działalność w 2009 roku i ma na celu przybliżenie słuchaczom kultury żydowskiej, odbędzie się 17 lutego.
Działalność Żydowskiego Uniwersytetu Otwart... Do końca lutego można zgłaszać tematy wystąpień na jubileuszową konferencję "Broń i wojna w dziejach człowieka" poświęconą upamiętnieniu 600-lecia bitwy pod Grunwaldem. Sesja odbędzie się w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego 16 i 17 kwietnia ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Herman LiebermanCzy wiesz że...? Sanacja (łac. sanatio – uzdrowienie) – potoczna nazwa rządzącego obozu piłsudczykowskiego 1926–1939, powstała w związku z głoszonym przez Józefa Piłsudskiego hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego w Polsce, wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego 1926. Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji. Proces brzeski – polityczny proces sądowy przywódców Centrolewu, przeprowadzony w dniach 26 października 1931–13 stycznia 1932 r. przed Sądem Okręgowym w Warszawie. 
 
Herman Lieberman (ur. 3 stycznia 1870 w Drohobyczu, zm. 21 października 1941 w Londynie) – adwokat, działacz socjalistyczny i parlamentarny, publicysta, poseł PPS-u. Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska Cieszyńskiego, do 1897 Galicyjska Partia Socjaldemokratyczna, zwana też Socjaldemokratyczną Partią Galicji. Legalna partia socjalistyczna, utworzona w 1892 we Lwowie. Formalnie stanowiła krajową organizację Socjaldemokratycznej Partii Austrii, choć w rzeczywistości powiązania z nią były luźne.
Dom Robotniczy - budynek w centrum Przemyśla wybudowany w latach 1911-1913. Fundusze na budowę pochodziły ze składek Partii Socjalistyczno-Demokratycznej. Pierwszy w Galicji ośrodek kultury robotniczej. Projekt budynku wykonał w 1907 r. Henryk Zaremba, architekt lwowski. Pracami budowlanymi kierowali inż. Stanisław Majerski i Antoni Malinowski. ŻyciorysJego ojciec był przedsiębiorcą naftowym i kierownikiem w kopalni. W dzieciństwie posługiwał się imieniem Hersz. Po nauce w gimnazjach w Borysławiu i Stryju, w 1888 r. rozpoczął studia prawnicze w Wiedniu, skąd wkrótce wyjechał do Zurychu, a następnie do Paryża. W 1893 powrócił do Galicji. Częstą zmianę miejsca pobytu wymuszało zaangażowanie w ruch socjalistyczny i prześladowania z tym związane. Przerwane studia kontynuował w Krakowie, gdzie na Uniwersytecie Jagiellońskim otrzymał w 1894 r. tytuł doktora praw. Jako prawnik pracował w Rzeszowie i Przemyślu, prowadząc jednocześnie działalność polityczną i społeczną, za którą kilkakrotnie był sądzony. Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.
Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych. Od 1901 do 1919 r. był członkiem Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej (PPSD), później jeden z przywódców Polskiej Partii Socjalistycznej. W 1907 i 1911 roku dwukrotnie wybierany do austro-węgierskiej Rady Państwa w Wiedniu. W latach 1907–1914 i 1917–1918 był posłem do parlamentu Austro-Węgier. Zasłynął jako znakomity mówca. II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem Józefa Piłsudskiego (BBWR) – organizacja polityczna okresu międzywojennego w Polsce utworzona w roku 1928 przez Walerego Sławka. Skupiała drobniejsze ugrupowania polityczne i grupy mniejszości narodowych, a także zwerbowała kilku posłów z Polskiej Partii Socjalistycznej i PSL "Piast". W 1911 r. zainicjował budowę Domu Robotniczego w Przemyślu. Następnie został jego dyrektorem. W czasie I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich. Walczył jako szeregowiec, a z czasem jako porucznik. Za walki pod Kostiuchnówką nad Styrem został odznaczony Krzyżem Walecznych. Po kryzysie przysięgowym w 1917 był obrońcą legionistów II Brygady w Marmarosz-Sziget, oskarżonych o zdradę stanu. Powstanie krakowskie 1923 – walki zbrojne między robotnikami a policją i wojskiem rozpoczęte 6 listopada 1923 w Krakowie, podczas ogłoszonego 5 listopada tego roku przez PPS strajku powszechnego przeciwko wprowadzeniu przez władze wojskowe i cywilne w Krakowie militaryzacji kolei i stosowaniu sądów doraźnych.
Władysław Eugeniusz Sikorski (ur. 20 maja 1881 w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943 na Gibraltarze) – polski wojskowy i polityk, generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i premier Rządu na Uchodźstwie podczas II wojny światowej. W listopadzie 1918 r. wszedł do Rady Robotniczo-Żołnierskiej w Przemyślu dążąc m.in. do przywrócenia spokoju między Polakami i Ukraińcami. W styczniu 1919 r. został posłem na Sejm Ustawodawczy, w którym brał udział w przygotowaniu i uchwaleniu konstytucji marcowej. W latach 1920–1939 był członkiem Rady Naczelnej PPS, w latach 1931–1934 wiceprzewodniczącym Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS. Prowadził kancelarię adwokacką, występował w procesach politycznych; m.in. doprowadził do uniewinnienia robotników krakowskich, oskarżonych w związku z krwawymi zajściami w 1923 roku. Przemyśl (ukr. Перемишль, ros. Перемышль, niem. Prömsel, czes. Přemyšl, łac. Praemislia) – miasto w województwie podkarpackim nad Sanem, liczące 66 389 mieszkańców (XII 2009), co czyni je drugim pod względem ludności miastem województwa podkarpackiego.
Liga Obrony Praw Człowieka i Obywatela – organizacja społeczna w II Rzeczypospolitej, założona w 1921. Jej celem była obrona swobód demokratycznych. Działała przeciw prześladowaniom politycznym, a także nietolerancji. Występowała m.in. w obronie więźniów politycznych. Domagała się likwidacji obozu w Berezie Kartuskiej. W latach 1935–1936 współpracowała z Polską Partią Socjalistyczną oraz Komunistyczną Partią Polski. W 1937 została rozwiązana przez władze państwowe. W organizacji działali m.in. Andrzej Strug, Teodor Duracz, Krystyna Krahelska, Stanisław Thugutt, Herman Lieberman, Witold Wyspiański, Ludwik Śledziński, Stanisław Więckowski, Halina Górska i Stanisława Lenk-Aletowa. Po przewrocie majowym z 1926 r. stał się przeciwnikiem sanacji. Występował przeciw nadużyciom władzy i postępującej faszyzacji kraju,.m.in. zgłosił wniosek o postawienie ministra skarbu Gabriela Czechowicza przed Trybunałem Stanu za finansowanie akcji wyborczej BBWR. 9 września 1930 r. aresztowany i bestialsko pobity, a następnie wraz z grupą posłów opozycyjnych osadzony w twierdzy w Brześciu i skazany w tzw. procesie brzeskim. Następnie zmuszony był opuścić kraj i udał się do Francji, gdzie założył Ligę Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Pomagał walczącej Republice Hiszpańskiej oraz brygadom międzynarodowym, w tym rannym ochotnikom z XIII Brygady im. Jarosława Dąbrowskiego. Bitwa pod Kostiuchnówką - działania opóźniające Legionów Polskich prowadzone w dniach 4-6 lipca 1916 roku pod Kostiuchnówką na Wołyniu przeciwko oddziałom rosyjskiego XLVI Korpusu Armijnego, prowadzącego natarcie w ramach ofensywy Brusiłowa.
Rzeszów (łac. Resovia, czes. Řešov, jid. רײַשע, ros. Жешув, ukr. Ряшiв, niem. Reichshof) – miasto w południowo-wschodniej Polsce, stolica województwa podkarpackiego oraz diecezji rzeszowskiej. Rzeszów stanowi powiat grodzki, a także jest siedzibą ziemskiego powiatu rzeszowskiego. 14 maja 1939 r. opublikował w tygodniku "Świat i Polska" artykuł pt. "On ne parle pas ainsi de la Pologne!" ("Tak się nie mówi o Polsce!"), będący odpowiedzią na tekst Marcela Déat "Dlaczego musimy umierać za Gdańsk?" z 4 maja 1939 r. Po wybuchu II wojny światowej był bliskim współpracownikiem generała Władysława Sikorskiego. Został jednym z trzech wiceprezesów Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej, emigracyjnego parlamentu polskiego, utworzonego w Paryżu. Od 3 września do 20 października 1941 r. był ministrem sprawiedliwości w trzecim rządzie Władysława Sikorskiego. Kryzys przysięgowy – tak nazwano odmowę złożenia przysięgi na wierność cesarzowi Niemiec przez żołnierzy Legionów Polskich (głównie I i III Brygady) 9 lipca 1917.
I Rada Narodowa Rzeczypospolitej Polskiej – ustanowiona dekretem prezydenta RP Władysława Raczkiewicza 9 grudnia 1939 we Francji. Członkowie Rady zostali powołani przez prezydenta 21 grudnia 1939. Przewodniczącym Rady został Ignacy Jan Paderewski, a wiceprzewodniczącymi: Tadeusz Bielecki (Stronnictwo Narodowe), Stanisław Mikołajczyk (Stronnictwo Ludowe) i Herman Lieberman (Polska Partia Socjalistyczna). W sumie z dwudziestu powołanych ostatecznie do Rady członków wchodziło: po trzech ze stronnictw politycznych, siedmiu bezpartyjnych i jeden przedstawiciel ludności żydowskiej. Została rozwiązana po zawarciu 30 lipca 1941 układu Sikorski-Majski, którego podpisanie spotkało się z ostrym sprzeciwem rady. Pośmiertnie został Kawalerem Orderu Orła Białego (1941). Co do poglądów na kwestię żydowską, był zdecydowanym przeciwnikiem żydowskich ugrupowań narodowych, opowiadał się konsekwentnie za asymilacją Żydów. Pochowany został na cmentarzy Highgate w Londynie. W 1966 r. ukazały się jego Pamiętniki. Jego symboliczny grób znajduje się na cmentarzu żydowskim w Przemyślu. Syhot Marmaroski (rum. Sighetu Marmaţiei, węg. Máramarossziget) – miasto w północnej Rumunii. Leży tuż przy granicy z Ukrainą, w okręgu Marmarosz, nad Cisą. Liczy około 44,2 tys. mieszkańców. Znajduje się w nim muzeum ofiar prześladowań komunistycznych: Muzeul Memorialului Victimelor Comunismului si ale Rezistentei.
I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.   Źródła
Czy wiesz że...? beta Marcel Déat (ur. 7 marca 1894 r. w Guérigny we Francji, zm. 5 stycznia 1955 r. koło Turynu we Włoszech) – francuski socjalistyczny, a następnie faszystowski działacz polityczny, minister lotnictwa w okresie przedwojennym, przywódca kolaboracyjnego Zgromadzenia Narodowo-Ludowego (RNP) podczas II wojny światowej.
Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).
Legiony Polskie – polskie oddziały wojskowe, którym początek dała Pierwsza Kompania Kadrowa utworzona 3 sierpnia 1914 w Krakowie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego.
Order Orła Białego – najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej, nadawane za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, położone zarówno w czasie pokoju jak i w czasie wojny. Nie dzieli się na klasy. Nadawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom państw obcych.
Przewrót majowy (zamach majowy, pucz majowy) – zbrojny zamach stanu dokonany w Polsce przez marszałka Józefa Piłsudskiego w dniach 12-15 maja 1926. Powodami zamachu była pogarszająca się sytuacja polityczna i gospodarcza kraju, zaś bezpośrednią przyczyną seria kryzysów gabinetowych w latach 1925-1926. Zamach rozpoczął się 12 maja 1926. Po bezowocnej rozmowie Piłsudskiego z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim, oddziały wierne marszałkowi zajęły pozycje przy warszawskich mostach. Po ultimatum generała Tadeusza Rozwadowskiego, dowodzącego oddziałami prorządowymi, rozpoczęły się w Warszawie drobne potyczki. 12 i 13 maja Maciej Rataj, marszałek Sejmu, podjął ostatnią próbę negocjacji, która zakończyła się niepowodzeniem. 14 maja Piłsudski przejął kontrolę nad Warszawą. W wyniku walk zginęło 379 osób. Legalny rząd Wincentego Witosa podał się do dymisji, a prezydent Wojciechowski złożył swój urząd. Uprawnienia prezydenta przejął Maciej Rataj, który powołał nowy rząd z Kazimierzem Bartlem na czele, w którym Piłsudski został ministrem spraw wojskowych i generalnym inspektorem Sił Zbrojnych. 31 maja Piłsudski został wybrany prezydentem RP przez Zgromadzenia Narodowe, ale godności nie przyjął, rekomendując na to stanowisko profesora Ignacego Mościckiego. Zamach rozpoczął 13-letnie, autorytarne rządy sanacji, którym kres położył wybuch II wojny światowej.
Gabriel Czechowicz (ur. 2 października 1876 k. Mińska, zm. 22 stycznia 1938 w Warszawie) – prawnik i ekonomista, znawca skarbowości. W latach 1926-1929 pełnił funkcję ministra skarbu Rzeczypospolitej Polskiej.
Sejm Ustawodawczy – jednoizbowy organ parlamentarny wybrany dla uchwalenia konstytucji (Konstytuanta) II Rzeczypospolitej. Pierwsze posiedzenie odbyło się 10 lutego 1919, zaś ostatnie 27 listopada 1922. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
