Hermann Hesse, pseudonim: Emil Sinclair (ur. 2 lipca 1877 w Calw w Niemczech, zm. 8 sierpnia 1962 w Montagnoli w Szwajcarii) – prozaik, poeta i eseista niemiecki o poglądach pacyfistycznych. Okazjonalnie również rysownik i malarz.

Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1946. Z uzasadnienia jury otrzymał ją za szlachetnie podniosłą i różnorodną poezję, która zawsze wyróżniała się świeżością natchnienia i rzadko spotykaną czystością ducha, a także za talent epicki i dramatyczny.

Autor powieści o kontekście egzystencjalnym, nawiązujących do filozofii buddyjskiej oraz psychoanalizy, których tematem jest zazwyczaj samotne poszukiwanie harmonii i głębi duchowej w skłóceniu ze społeczeństwem (Wilk stepowy, Siddhartha). Jego twórczość należy wg Tomasza Manna do szczytowych i najczystszych dokonań naszej epoki.

Życie

Hermann Hesse urodził się 2 lipca 1877 w małym miasteczku Calw w Wirtembergii jako drugie dziecko Johannesa Hessego i Marii Hesse z domu Gundert. Po latach pisarz tak opisywał swój rodzinny dom: "tu modlono się i czytano Biblię, studiowano i uprawiano filozofię indyjską, tu grano wiele dobrej muzyki, tu wiedziano o istnieniu Buddy i Laozi, przyjmowano gości z wielu krajów (...), karmiono ubogich i święcono święta, tu blisko siebie przebywała wiedza i baśń. (...) był to świat zdecydowanie niemiecki i protestancki, ale z perspektywą otwartą na całą ziemię, i był to świat zupełnie inny, zgodny w sobie i zdrowy". Hesse od dzieciństwa miał zatem styczność ze światopoglądem Dalekiego Wschodu; jego dziadek Hermann Gundert był ponadto indologiem, swego czasu misjonarzem w Indiach.

Dom Hermanna Hessego w Calw

Dzieciństwo Hesse spędził w rodzinnym Calw oraz w Bazylei. W latach 1890-1891 pobierał nauki w gimnazjum, a następnie wstąpił do seminarium teologii protestanckiej w Maulbronn. Jak wnioskują biografowie, pobyt tutaj był dla przyszłego pisarza traumatycznym przeżyciem, mimo iż listy wysyłane do matki świadczyły z początku o czymś zupełnie innym. W marcu 1892 Hesse bez żadnego wyraźnego powodu uciekł z Maulbronn, w konsekwencji czego został ukarany i wydalony z seminarium. Następnie przebywał w Bad Bool u znajomego teologa-egzorcysty; pobyt ten zakończył się jednak nieudanym zamachem samobójczym.

W latach I wojny światowej pisarz głośno występował przeciw agresji militarnej państw, nakłaniając do humanizmu i poszanowania godności człowieka. Pisarz znalazł jednak niewielu zwolenników, z których na pierwszy plan należy wysunąć noblistę Romaina Rollanda, a w kraju okrzyknięty został zdrajcą narodu niemieckiego. Jednocześnie zajął się w tym czasie udzielaniem pomocy jeńcom wojennym.

Po zakończeniu wojny, Hesse popadł w kolejny kryzys osobowościowy, z którym zwrócił się w stronę psychoanalizy. Spotkanie z teoriami Zygmunta Freuda, a także Carla Gustava Junga odegrały również znaczący wpływ na jego dalszą twórczość literacką. Sam Hesse, wskutek pogłębiających się melancholii, depresji) oraz problemów małżeńskich poddał się psychoterapii u doktora B. Langa (ucznia samego Junga) w klinice Sonnmatt koło Lucerny. Owocem tych spotkań są powieści: "Narcyz i Złotousty", "Demian", a także "Wilk stepowy", w których wpływ psychoanalizy jest szczególnie widoczny. W dziełach pisarza szczególnie odznaczają się też motywy zaczerpnięte z kultury indyjskiej, szczególnie wpływ miejscowych religii - hinduizmu i buddyzmu.

Głośno potępiał niemiecki nacjonalizm i militaryzm za co niemiecka prasa okrzyknęła go zdrajcą. W 1919 osiadł w Ticino w Szwajcarii, gdzie po dojściu do władzy Hitlera ukrywał min. Tomasza Manna i Martina Bubera. Po wojnie odmówił powrotu do Niemiec na stałe. W latach późniejszych krytykował niemieckie społeczeństwo za brak odpowiedzialności za hitlerowskie zbrodnie.

Jedną z żon pisarza (pisarz był żonaty trzy razy) była Maria Bernoulli ze słynnej rodziny matematyków Bernoulli.

czytaj dalej: [2], [3]