Hermann Kennemann - Polski Serwis Naukowy

Hermann Kennemann-Klenka (ur. 1815, zm. 1910), pruski właściciel ziemski, działacz polityczny, jeden z twórców Hakaty.

Przez wiele lat prowadził działalność w niemieckich środowiskach narodowych w Wielkopolsce. W okresie napięcia politycznego po powstaniu styczniowym był jednym z inicjatorów założenia Związku dla Popierania Niemieckich Interesów, a po jego likwidacji gospodarczego zrzeszenia junkierskiego (1865).

Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Prusy Wschodnie (niem. Ostpreußen) – część Królestwa Pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Prowincja Prusy Wschodnie powstała w 1772 r. z części ziem Polski (Warmii) oraz Prus Książęcych (z wyłączeniem Kwidzyna). Stolicą prowincji był Królewiec. W maju 1939 roku prowincja miała powierzchnię 36 991,71 km² i liczyła 2 488 122 mieszkańców.

W 1894 wraz z Tiedemannem i Hansemannem współtworzył Związek Popierania Niemczyzny na Kresach Wschodnich, nazwany później Hakatą od inicjałów trzech liderów. Był jednym z organizatorów spotkania delegacji Niemców wielkopolskich z b. kanclerzem Bismarckiem w jego rezydencji w Warcinie 16 września 1894; wygłosił tam na wiecu przemówienie jako nestor niemczyzny poznańskiej. Podobno już 1 września 1894, na zebraniu komitetu organizującego wyprawę do Warcina, zgłosił projekt stworzenia Związku dla Strzeżenia Niemieckich Interesów w Prowincji Poznańskiej. Ostatecznie organizacja przyjęła szerszy zakres terytorialny, a na pierwszym zebraniu (3 listopada 1894) Kennemanna powołano na stanowisko przewodniczącego wydziału głównego; przy zdecydowanej dominacji Heinricha Tiedemanna (przewodniczącego zarządu) funkcja Kennemanna miała charakter symboliczny.

Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen (ur. 1 kwietnia 1815 w Schönhausen (Elbe), zm. 30 lipca 1898 w Friedrichsruh) – książę von Bismarck-Schönhausen, książę von Lauenburg; niemiecki polityk, premier Prus, kanclerz Rzeszy zwany Żelaznym Kanclerzem. Przyczynił się do zjednoczenia Niemiec. W polityce wewnętrznej zwolennik ewolucyjnego konserwatyzmu.

W kolejnych latach, m.in. ze względu na podeszły wiek, ograniczył aktywność. Zasiadał we władzach Hakaty do końca życia, brał udział w uroczystościach 10-lecia Związku w Poznaniu 12 listopada 1904, podczas którego nadano mu członkostwo honorowe. Łożył na potrzeby Hakaty duże środki finansowe.

Bibliografia

A. Galos, F. H. Gentzen, W. Jakóbczyk, Dzieje Hakaty, Poznań 1966

W. Jakóbczyk, Przetrwać na Wartą 1815-1914, 55. część cyklu "Dzieje narodu i państwa polskiego", Warszawa 1989