Hermann von Oppeln-Bronikowski (ur. 2 stycznia 1899, Berlin, zm. 18 września 1966, Gaißach, Bawaria) - złoty medalista olimpijski (Berlin 1936), generał-major Wehrmachtu.

Bronikowski pochodził ze starej polsko-niemieckiej, bardzo rozgałęzionej rodziny szlacheckiej, której wielu potomków służyło od XVIII wieku w armiach szwedzkiej, polskiej, pruskiej i niemieckiej. Ojciec Hermanna Friedrich był zawodowym oficerem, w chwili wybuchu I wojny światowej był w randze pułkownika komendantem 4. Pułku Gwardii, później, w szeregach Reichswehry, dosłużył się rangi generała piechoty.

W wieku lat 17 Hermann Bronikowski wstąpił jako ochotnik (chorąży) do 10. Pułku Ułanów. W roku 1917 był wraz ze swym pułkiem stacjonowany w Warszawie w oddziałach armii okupacyjnej, potem walczył w nim na froncie wschodnim, pod koniec wojny w Szampanii i otrzymał parę odznaczeń, m.in. Krzyż Żelazny 1. klasy. Po zakończeniu wojny pozostał jako porucznik w szeregach zredukowanej teraz do 100 000 żołnierzy armii niemieckiej i zajmował się szkoleniem kawalerii. W roku 1936 jako rotmistrz zdobył ze swą drużyną na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie złoty medal w jednej z konkurencji jeździectwa - ujeżdżeniu.

Po wybuchu II wojny światowej Bronikowski działał początkowo nadal w kawalerii (w czasie inwazji na Polskę w 1939 dowodził jako major konnymi oddziałami zwiadowczymi 24 Dywizji Piechoty. W roku 1940 przeniesiono go w stopniu podpułkownika do Głównej Komendy Wehrmachtu, gdzie otrzymał zadanie kierowania przeszkoleniem kawalerii na żołnierzy wojsk pancernych.

Krzyż Rycerski z Liśćmi Dębowymi i Mieczami

W październiku roku 1941 Bronikowski został przeniesiony do sztabu 4. dywizji pancernej, walczącej na froncie wschodnim. W roku 1942 otrzymał w randze pułkownika dowództwo 35. pułku pancernego tej dywizji i brał udział w walkach pod Briańskiem. W lutym roku 1942 został dowódcą 204. pułku pancernego i brał m.in. udział w walkach pod Stalingradem. W 1943 odznaczony 1 stycznia Krzyżem Rycerskim Żelaznego Krzyża, odniósł poważne rany, gdy jego pułk został poprzez pomyłkę poddany atakowi samolotów Luftwaffe. od Paz 1943 dowodził 22 pułkiem pancernym 21 Dywizji. Przeniesiony wkrótce potem na front zachodni, brał udział po D-Day w walkach w Normandii i otrzymał w lipcu 1944 Liście Dębowe do Krzyża Rycerskiego jako tylko jeden z 536 oficerów Wehrmachtu. Od lipca 1944 21 Dywizja Pancerna zostaje włączona do 1 Korpusu SS dowodzonego przez Seppa Dietricha. Dowodzony przez niego pułk okrywa się wyjątkowym bestialstwem dorównując Dywizji SS-Hitlerjugend. Mianowany 30 stycznia 1945 generałem-majorem, Bronikowski dowodził 20. dywizją pancerną, która walczyła na Węgrzech, Górnym i Dolnym Śląsku i na Łużycach, gdzie brała udział w bitwie pod Budziszynem i rozbiła 16 Brygadę Pancerną 2. Armii Wojska Polskiego. Na parę tygodni przed upadkiem III Rzeszy otrzymał w kwietniu 1945 Miecze do Krzyża Rycerskiego Żelaznego Krzyża jako jeden ze 142 tak odznaczonych.

Po 8 maja 1945 Oppeln-Bronikowski dostał się do niewoli amerykańskiej. Przekazany Brytyjczykom, został postawiony przed sądem jako zbrodniarz wojenny. Uniewinniony i zwolniony w roku 1947, pracował po wojnie jako nauczyciel jazdy konnej i trener drużyny jazdy konnej z Kanady przed olimpiadą w Tokio (1964). Pełnił także funkcję doradcy przy organizowaniu Bundeswehry.

Żonaty od 1931 z Edelgard von Kleist (ur. 1911) ze znanej rodziny arystokracji pruskiej, miał z nią troje dzieci.

Bibliografia

Zobacz też