Herta Müller - Polski Serwis Naukowy

Herta Müller (ur. 17 sierpnia 1953 w Niţchidorf) – niemiecka pisarka pochodząca z Banatu w Rumunii, laureatka Literackiej Nagrody Nobla w 2009.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Berlin Zachodni (niem. West-Berlin, Berlin-West, Westberlin) – zachodnia część Berlina w latach 1949-1990, na którą składały się sektory okupowane przez aliantów zachodnich, od północy: francuski, brytyjski i amerykański – łącznie stanowiły one enklawę na terytorium NRD zarządzaną przez aliantów zachodnich.

Biografia

Herta Müller urodziła się w wiosce zamieszkałej głównie przez Niemców w wielokulturowym Banacie w Rumunii. Podczas wojny jej ojciec był żołnierzem Waffen-SS. Jej matka po wojnie została wywieziona wraz z innymi Niemcami banackimi na roboty do ZSRR. W dzieciństwie posługiwała się wyłącznie językiem niemieckim, język rumuński poznała dopiero w szkole. W Timişoarze studiowała germanistykę i literaturę rumuńską. W czasie studiów należała do literackiej Aktionsgruppe Banat, gdzie poznała przyszłego męża. W 1976 podjęła pracę jako tłumaczka tekstów technicznych w fabryce maszyn, jednak w 1979 po odmowie współpracy z Securitate straciła pracę. Zarobkowała, pracując w przedszkolu i udzielając prywatnych lekcji języka niemieckiego. W 1982 udało się jej wydać (po wcześniejszym okrojeniu przez cenzurę) swoją debiutancką powieść Niziny. W tym czasie dwukrotnie usunęła ciążę. W 1987 wraz ze swoim ówczesnym mężem Richardem Wagnerem po dwóch latach starań emigrowała do RFN i Berlina Zachodniego. Pracowała jako "writer-in-residence" i "visiting professor" na kilku uniwersytetach w Niemczech i za granicą, m.in. na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie, gdzie zamieszkała. W 2009 otrzymała literacką nagrodę Nobla.

Securitate z rum. "bezpieczeństwo" (właśc. Departament Bezpieczeństwa Państwowego, rum. Departamentul Securităţii Statului) – tajna policja komunistycznej Rumunii (LRR, SRR), wcześniej Siguranţa statului. Tajna służba została założona z pomocą NKWD 30 sierpnia 1948 roku i rozwiązana w grudniu 1989 roku, zaraz po odejściu od władzy Nicolae Ceauşescu.

Waffen-SS (niem. Zbrojne SS) – zbrojne oddziały niemieckiej nazistowskiej formacji paramilitarnej Schutzstaffel (SS, niem. eskadra ochronna), znane również pod skrótem SS.

Książki (w polskim przekładzie)

Sercątko, przeł. Alicja Buras, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2003, ISBN 83-87391-74-3

Dziś wolałabym siebie nie spotkać, przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2004, ISBN 83-87391-95-6

Lis już wtedy był myśliwym, przeł. Alicja Rosenau, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2005, ISBN 83-89755-39-4

Król kłania się i zabija, przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2005, ISBN 83-89755-22-X

Niziny, przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2006, ISBN 83-89755-60-2

Człowiek jest tylko bażantem na tym świecie, przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2006, ISBN 83-89755-54-8

Głód i jedwab, przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2008, ISBN 978-83-7536-020-2

Huśtawka oddechu, przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2010, ISBN 978-83-7536-200-8

Przypisy

Przećwiczyłam śmierć. Rozmowa z Hertą Müller, Angelika Kuźniak, Gazeta Wyborcza, "Duży format", 2009-06-21
Nobel dla Herty Müller (pol.). onet.pl, 2009-10-09. [dostęp 2009-10-09].

Bibliografia

Przećwiczyłam śmierć, z pisarką Hertą Müller rozmawia Angelika Kuźniak. „Duży Format”. 23/2009. S. 16-19. ISSN 1230-4670. (Wywiad z pisarką, w którym szczegółowo opowiada o swoim życiu.)

Linki zewnętrzne

Herta Müller w katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (niem.)