Hieron I - Polski Serwis Naukowy

Hieron I Starszy (ur. ?, zm. 467 p.n.e. w mieście Katana, obecnie Katania na Sycylii) – tyran Geli na Sycylii w latach 485-467 p.n.e. i Syrakuz w latach 478-467 p.n.e. Był synem Dejnomenesa oraz bratem Gelona i Trazybula.

Władca

Objął władzę w Syrakuzach po śmierci Gelona, który wcześniej uczynił go tyranem Geli. Po objęciu rządów w całym państwie Hieron kontynuował ekspansywną politykę zmarłego brata. W związku z tym utrzymywał liczną armię najemników, którym nadawał obywatelstwo Syrakuz.

Lektyka - środek transportu lądowego do przemieszczania się na nieduże odległości jednej lub dwóch osób, noszony przez tragarzy bądź zwierzęta juczne (basterna). Lektyki znane są od czasów starożytnych. Lektyki transportowały również wielu papieży do czasu pontyfikatu Jana Pawła I. Obecnie nie jest przez nich już używana.

Symonides z Keos (gr. Σιμωνίδης, ok. 556-468 p.n.e.) – liryk grecki pochodzący z wyspy Keos, pierwszy poeta dla którego tworzenie poezji stało się źródłem utrzymania. Był autorem pieśni chóralnych, dytyrambów, hymnów, skolii, trenów, epinikii, enkomii, peanów oraz elegii. Uznawany jest za twórcę epigramu jako gatunku literackiego.

Hieron rozciągnął swoją władzę zarówno na Sycylii, jak i poza jej granicami. Podporządkował sobie niezależne dotąd miasta w południowej Italii, m.in. Lokroj (obronił Lokryjczyków przed najazdem Anaksylasa, tyrana sąsiedniego Region, i poślubił jego córkę, chociaż nie były tajemnicą jego skłonności homoseksualne). W 474 p.n.e., udzielając pomocy mieszkańcom Kyme, pokonał Etrusków w morskiej bitwy pod Kyme (Cumae), w wyniku czego zlikwidował etruskie rządy w Kampanii oraz umocnił pozycję Syrakuz w południowej Italii. Część zdobytych w tej bitwie łupów złożył w świątyni Zeusa w Olimpii.

Zeus (także Dzeus, gr. Ζεύς, nowogr. Δίας Dias, łac. Jupiter) – najwyższy z bogów w mitologii greckiej. Syn Kronosa i Rei. Grecki bóg Nieba i Ziemi. Bóg pogody; władca błyskawic. Uosobienie najwyższej zasady rządzącej Wszechświatem. Władca wszystkich bogów i ludzi. Strzegł prawa i porządku na świecie, bezlitośnie karząc przestępców, a zwłaszcza morderców, krzywoprzysięzców i zdrajców. Jego atrybutami były złote pioruny, orzeł i tarcza zwana egidą. Wychowała go nimfa Amalteja o koziej postaci.

Pindar (gr. Πίνδαρος, Pindaros, ur. m. 522 a 518 p.n.e. w Kynoskefalaj pod Tebami, zm. m. 443 a 438 p.n.e. w Argos) – grecki twórca liryki chóralnej (oda) – wykonywanej przez chór przy akompaniamencie instrumentów dętych (aulos)i/lub strunowych (kitara). Jego pieśni, połączone z układami teatralnymi, rozbrzmiewały ku czci bogów, ale także wyrażały żal po śmierci jakiejś osoby. Pindar znany jest głównie z utworów sławiących zwycięzców igrzysk w Olimpii, Koryncie, Delfach, Nemei oraz tych, które zainspirowane były dziełami Safony.

Za jego rządów Syrakuzy podbiły takie, dotąd niezależne, miasta-państwa jak Naksos czy Katanę. Mieszkańców zburzonych miast Naksos i Katany deportował częściowo do Leontinoj, a częściowo do założonej przez siebie Etny.

Za panowania Hierona umocniła się ostatecznie dominacja Syrakuz w życiu politycznym i gospodarczym Sycylii, a samo miasto było jedną z największych ówczesnych metropolii.

Mecenas kultury i sztuki

Przyczynił się również do tego, że Syrakuzy stały się ważnym ośrodkiem kulturalnym. Był protektorem sztuki i nauki. Na swym dworze gościł takie osobistości jak Ajschylos (który uświetnił powstanie miasta Etny wystawieniem trylogii tragicznej pt. Etnejki, opartej na lokalnym podaniu), Bakchylides, Pindar czy Symonides (tworzący na cześć tyrana poematy).

Homoseksualizm (z . Jest jedną z orientacji seksualnych obok heteroseksualizmu, czyli popędu do płci przeciwnej oraz biseksualizmu, czyli popędu ukierunkowanego na obie płci. W seksuologii, szczególnie w starszej literaturze, spotykane jest użycie słowa homoseksualizm także w odniesieniu do seksu homoseksualnego.

Gelon (ur. ?, zm. 478 p.n.e.) – tyran miasta Gela w latach 491 p.n.e.-485 p.n.e. i Syrakuz w latach 485 p.n.e.-478 p.n.e. Jego ojciec nosił imię Dejnomenes, a jego braćmi byli Hieron I Starszy i Trazybul, jego następcy w roli tyranów Syrakuz.

Ostatnie lata

Według późniejszych przekazów w ostatnich latach swojego życia cierpiał na kamicę żółciową i tracił wzrok, a na pole walki wynoszono go w lektyce. Po jego śmierci władzę przejął jego brat Trazybul.

Bibliografia

publikacje:

Iwaszkiewicz P., Łoś W., Stępień M. - „Władcy i wodzowie starożytności. Słownik”, WSiP, Warszawa 1998, s. 187-188, ISBN 83-02-06971-X.

Lach G. - „Wyprawa sycylijska 415-413 p.n.e.”, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 2007, s. 14-15, ISBN 978-83-11-10789-2.

Morby J.E. - "Dynastie świata. Przewodnik Chronologiczny i Genealogiczny", Wydawnictwo Znak, Kraków 1998, s. 65, ISBN 83-7006-781-6.

(ang.) Encyclopædia Britannica Eleventh Edition (za pośrednictwem anglojęzycznej Wikipedii).

strony WWW:

Famous Couples of Ancient Greece (ang.).