Hieronim Chodkiewicz - Polski Serwis Naukowy

Hieronim Chodkiewicz herbu Gryf z Mieczem, (ur. 1500, zm. 1561) – kasztelan wileński, starosta generalny żmudzki od 1545.

Był synem Aleksandra Chodkiewicza i założycielem tzw. bychowskiej linii rodu Chodkiewiczów (wygasła w 1626 roku). W małżeństwie z Hanną Szemiotówną, tak jak on sam konwertytką na kalwinizm był ojcem kilku córek oraz jednego syna Jana Hieronimowicza Chodkiewicza i dziadem hetmana Jana Karola Chodkiewicza.

Paweł IV, (Giovanni Pietro Carafa}, (ur. 28 czerwca 1476 w Capriglia Irpina Prowincja Avellinou, zm. 18 sierpnia 1559 w Rzymie) – papież w okresie od 23 maja 1555 do 18 sierpnia 1559.

Kasztelan (łac. castellanus mieszkający w twierdzy; wcześniej komes grodowy, nazwa kasztelan pojawia się od XII w.) – urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz.

W 1542 został podczaszym wielkim litewskim, w 1544 kasztelanem trockim, a ok. 1555 kasztelanem wileńskim.

Był posłem do papieża Pawła IV i cesarza Ferdynanda, który nadał Chodkiewiczom tytuł hrabiów św. Państwa rzymskiego. Hieronim Chodkiewicz był znakomitym mówcą (ponoć tytuł hrabiowski otrzymał od cesarza w uznaniu jego talentów oratorskich). Znał kilka języków w tym także polski, jednak w życiu codziennym i domowym przez przeważającą część życia używał języka ruskiego. Był bowiem prawosławnym Rusinem. Około roku 1555 pod wpływem docierającej do krajów jagiellońskich reformacji przeszedł na kalwinizm. Miało to duże znaczenie dla rodu ponieważ włączyło go w obręb cywilizacji zachodniej i spowodowało kulturową polonizację linii bychowskiej rodu Chodkiewiczów.

Jan Hieronim Chodkiewicz herbu Gryf z Mieczem (ok. 1537 - 1579) – wódz litewski, hetman inflancki, marszałek wielki litewski, kasztelan wileński od 1574, administrator Inflant od 1566, starosta generalny żmudzki od 1563.

Reformacja – ruch religijny i społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.