Hieronim Jazłowiecki - Polski Serwis Naukowy

Hieronim Jazłowiecki herbu Abdank (ur. 1570, zm. 1607) – dziedzic Jazłowca, poseł na sejm i do Turcji, wojewoda podolski (1605 - 1607) , starosta czerwonogrodzki i sokalski, o którym Siarczyński pisał: że bitwy były dla niego igraszką, obóz domem, koń siedzeniem, odzieniem żelazna zbroja, i tańce z Tatarami zabawą.

Trybunał Królestwa Polskiego, Trybunał Główny Koronny (łac. Iudicium Ordinarium Generale Tribunalis Regni) – najwyższy sąd apelacyjny Korony Królestwa Polskiego I Rzeczypospolitej dla spraw prawa ziemskiego czyli szlacheckiego.

Abdank (Abdaniec, Abdanek, Abdank, Avdank, Awdancz, Awdaniec, Białkotka, Biłkotka, Czelejów, Habdaniec, Habdank, Haudaniec, Hawdaniec, Hebdank,Łąkotka, Łękawa, Łękawica, Skuba, Szczedrzyk) – polski herb szlachecki używany przez ród Awdańców.

Pochodzenie

Pochodził ze starego rodu Jazłowieckich posiadających zamek w Jazłowcu, który przebudował w latach 1575-1607 Jego rodzicami byli Jerzy Jazłowiecki herbu Abdank (ur. 1510, zm. 8 marca 1575) – hetman wielki koronny w latach 1569-1575, hetman polny koronny w 1569, wojewoda podolski od 1567, oraz Elżbieta Tarło córka Jana Tarły (zm. 1550) cześnika i podczaszego koronnego.

Jerzy Jazłowiecki herbu Abdank (ur. 1510, zm. 8 marca 1575) – hetman wielki koronny w latach 1569-1575, hetman polny koronny w 1569, wojewoda podolski od 1567 , ruski od 1569, kasztelan kamieniecki od 1564, starosta czerwonogrodzki od 1544, kamieniecki od 1547, lubaczowski i latyczowski od 1566, chmielnicki od 1571, śniatyński od 1573.

Województwo podolskie – województwo Korony Królestwa Polskiego część Małopolski, utworzone w 1434 roku z ziem Podola przyłączonych do Królestwa Polskiego jeszcze w XIV wieku (zob. Księstwo Podolskie). Po 1793 przekształcone w gubernię podolską Cesarstwa Rosyjskiego. Starostą grodowym był starosta kamieniecki, któremu podlegał także zamek w Latyczowie.

Kariera

Wychowany w kalwinizmie, został jednak wysłany na jezuicki Uniwersytet w Ingolstadt; w 1585 r., co doprowadziło do jego konwersji na katolicyzm, którego stał się fanatycznym wyznawcą. Konwersja zjednała mu także łaskę króla Zygmunta III Wazy, który faworyzował nawracających się na katolicyzm magantów.

Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii sławnych, nieżyjących już osób związanych z Polską, mieszkających w niej oraz poza jej granicami, od czasów Popiela do współczesności.

Jan Jerzy Radziwiłł herbu Trąby (ur. 8 stycznia 1588 w Czernawczycach, zm. 18 grudnia 1625), syn Mikołaja Krzysztofa zwanego Sierotką, brat: Aleksandra Ludwika, Albrechta Władysława oraz Zygmunta Karola. II Ordynat na Nieświeżu oraz kasztelan trocki od 1613.

Odziedziczył po ojcu męstwo. Po powrocie ze studiów, walczył z Tatarami i Wołochami, z Turkami na Węgrzech.

Wielokrotnie posłował do dwóch sułtanów tureckich. Brał udział w wyprawie pod Oczaków. Był posłem na sejm i deputatem na Trybunał Koronny.

Oprócz starostwa czerwonogrodzkiego i sokalskiego otrzymał w 1605 r. urząd wojewody podolskiego. W czasie rokoszu Zebrzydowskiego stanął po stronie króla. Wielokrotnie w czasie swojego życia wchodził w konflikt z innymi maganatami (Potockimi, „Diabłem” Stadnickim) niemal doprowadzając do wojny domowej.

Hetman wielki koronny – z urzędu minister Korony Królestwa Polskiego. Dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych koronnych, czyli armii polskiej. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwą najwyższych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – drugim był hetman wielki litewski, który był dowódcą wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli armii litewskiej. Wzajemny stosunek prawny obu ministrów opisano w haśle: hetman wielki litewski.

W małżeństwie z księżniczką Eufrozyną z Ostrogskich (po 1582-1628) nie miał potomstwa i na nim wygasł ród Jazłowieckich. Został pochowany w kościele dominikańskim w Jazłowcu. Wdowa po nim Eufrozyna z Ostrogskich w 1609 r. wyszła za mąż za księcia Jana Jerzego Radziwiłła (1588-1625) ordynata nieświeskiego.

Jego Listy wydał J. Czubek w zbiorze; Pisma polityczne z czasów rokoszu Zebrzydowskiego, t. II, Kraków 1918

Bibliografia

Polski Słownik Biograficzny, t.11 s. 120