|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Żyjące na Podkarpaciu, m.in. w Bieszczadach i Beskidzie Niskim, traszki karpackie na przełomie kwietnia i maja rozpoczęły okres godowy, który potrwa do końca czerwca - poinformował przyrodnik zajmujący się płazami, Marek Holly. Tr... Jedna z największych instytucji astronomicznych na świecie - ESO - stworzyła polską wersję swojej witryny internetowej. ESO to skrót od nazwy Europejskie Obserwatorium Południowe. ESO jest organizacją zrzeszającą czternaście krajów europejskich, ... Tajemnica spowijająca Góry Gamburcewa na Antarktydzie Wschodniej wzbudza zainteresowanie naukowców od 1958 r. Pytania o to, jak to pasmo się wykształciło i jak wpłynęło miliony lat temu na rozprzestrzenianie się lodowców na kontynencie nie znajdywały odpowiedzi... aż do tej po... W chwili wybuchu I wojny światowej w środowiskach niepodległościowych działających pod zaborem rosyjskim ożyły nadzieje na impuls w sprawie polskiej. Wydarzenia pod drugiej stronie frontu, powstanie i wejście do boju I Kompani Kadrowej, a wkrótce L... Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że ocieplenie w regionie Arktyki powoduje przyspieszone topnienie grenlandzkiego lodowca. Zgodnie z przedstawionymi w czasopiśmie The Cryosphere wynikami badań ogólna utrata masy lodowca Mittivakkat w 2011 r. wy...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Himalaje WysokieCzy wiesz że...? Ośmiotysięcznik – popularne wśród himalaistów jak również miłośników gór i geografów określenie szczytu, którego wierzchołek wznosi się na ponad 8 tysięcy metrów wysokości ponad poziom morza. Na Ziemi znajduje się czternaście takich szczytów – 10 w Himalajach i 4 w Karakorum. Wśród nich wyróżnia się pięć tak zwanych wysokich ośmiotysięczników, czyli Mount Everest, K2, Kanczendzonga, Lhotse i Makalu, mające ponad 8500 metrów (w przypadku Makalu – prawie). Warto zauważyć, że magia 8000 metrów występuje tylko w układzie metrycznym miar. W anglosaskim układzie wysokości szczytów podajemy w stopach i wtedy pojawiają się dwudziesto- i dwudziestopięciotysięczniki. Manaslu – 8156 m n.p.m. (w niektórych źródłach również 8163 m n.p.m.), w spisie Indyjskiej Służby Topograficznej był szczytem XXX, początkowo nazywany Kutang I. Obecna nazwa, Manaslu – Góra Ducha, pochodzi z sanskryckiego słowa manasa oznaczającego ducha bądź duszę. Zbudowany ze skał metamorficznych. Ze stoków Manaslu spływają trzy lodowce: Manaslu, Pungen i Thulagi. Himalaje Wysokie – najwyższy fragment pasma Himalajów. Rozciągają się równoleżnikowo od masywu Nanga Parbat na zachodzie po przełom Brahmaputry na wschodzie. Średnio wysokość szczytów dochodzi do ponad 6000 m n.p.m. Północne stoki są w większości połogie, południowe zaś strome i znacznie trudniej dostępne. Dziesięć szczytów to ośmiotysięczniki. Są to: Mount Everest, Kanczendzonga, Lhotse, Makalu, Dhaulagiri, Manaslu, Czo Oju, Nanga Parbat, Annapurna oraz Sziszapangma. Brahmaputra – rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu. Jej długość wynosi 2840 km, a powierzchnia dorzecza 935 tys. km². Źródłowe potoki w lodowcach masywów górskich Himalajów i Transhimalajów.
Sziszapangma (chin. Xixabangma, 希夏邦马峰; tybet. Shi-sha-sbang-ma, ang. Shisha Pangma) – 8013 m n.p.m. (lub 8027, 8046 w różnych źródłach), szczyt na terytorium Tybetu w Himalajach Wysokich, ok. 120 km na północny zachód od grupy Mount Everestu. W oznaczeniu Indyjskiej Służby Topograficznej otrzymała numer XXIII, przez wiele lat znana była pod sanskrycką nazwą Gosainthan, co oznacza Miejsce Świętych. Tybetańska nazwa Shi-sha-sbang-ma oznacza Grań nad Trawiastą Równiną. Szczyt tworzy potężny masyw, pokryty wiecznymi śniegami i lodowcami. Na północnym skłonie ma źródła rzeka Arun, należąca do dorzecza Gangesu. Do Himalajów Wysokich zalicza się często także pasmo Ladakh. Charakterystyczne dla Himalajów Wysokich są skaliste, ostre wierzchołki, wieczna pokrywa śnieżna, lodowce. Główny budulec stanowią krystaliczne skały prekambryjskie oraz skały magmowe, metamorficzne i osadowe – karbońskie do kredowych. Najwyższym szczytem świata, Himalajów i Himalajów Wysokich jest Mount Everest – ma on 8850 m n.p.m. Kreda – ostatni okres ery mezozoicznej, trwający około 80 milionów lat (od 145,5 ± 4,0 do 65,5 ± 0,3 mln lat temu). Kreda dzieli się na dwie epoki: wczesną kredę i późną kredę.
Lodowiec jest wolno płynącą rzeką lodu, powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi, i drugim po oceanach wody na świecie. W górnej części lodowca powstaje cyrk lodowcowy, z którego wypływający lodowiec rzeźbi U-kształtną dolinę lodowcową, zaś z niesionego materiału odkładana jest morena. Badaniem lodowców zajmuje się glacjologia. Równoleżnik - okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi. Najdłuższym równoleżnikiem jest równik, który ma 40 075 km długości. Równik dzieli kulę ziemską na dwie półkule - północną i południową. Podstawowe równoleżniki to: równik, zwrotnik Raka i zwrotnik Koziorożca a także koło podbiegunowe północne i południowe. Równoleżniki mają różne długości, w zależności od szerokości geograficznej.
Annapurna (sanskryt: अन्नपूर्णा – Annapūrṇā) – dziesiąty co do wysokości szczyt Ziemi. Po obu stronach głębokiego przełomu rzeki Kali Gandaki w centralnym Nepalu wypiętrzają się potężne masywy górskie; kulminację jednego z nich stanowi Dhaulagiri, a w odległości 33 km od tego szczytu po wschodniej stronie Kali Gandaki wznosi się drugi olbrzym – Annapurna. Indyjska Służba Topograficzna nazwała ją Szczytem XXXIX. Annapurna położona jest na północny zachód od Katmandu. Miejscowa nazwa jest połączeniem sanskryckich słów "anna" (pożywienie) i "purna" (wypełniona) i oznacza Wypełnioną Pożywieniem. Tak właśnie nazywa się boska macierz, jedno z wcieleń Durgi, towarzyszki Sziwy, czczonej za moc dostarczania pożywienia. Według innej wersji połączenie tych dwóch słów jest przydomkiem bogini Kali – Żywicielka.
Czy wiesz że...? beta Nanga Parbat (Nangaparbat Peak, Nanga Parvata) – dziewiąty co do wysokości szczyt świata o wysokości 8126 m n.p.m. Nazwa góry jest mianem kaszmirskim, wywodzi się z sanskrytu i znaczy "Naga Góra".
Dhaulagiri (sanskryt धौलागिरी – "Biała Góra") – szczyt w Himalajach środkowo-zachodnich o wysokości 8167 m n.p.m., oddzielony od pobliskiej Annapurny głęboko wciętą doliną rzeki Kali Gandaki. Dhaulagiri jest siódmym co do wysokości ośmiotysięcznikiem, najwyższym z tak zwanych niskich ośmiotysięczników. Przez pewien czas, od pomiarów dokonanych w 1818 roku aż do połowy XIX wieku, uważany za najwyższą górę świata.
Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.
Makalu (nep. मकालु, chiń. 马卡鲁山 - Mǎkǎlǔ Shān) – piąty co do wielkości szczyt świata. Położony w Himalajach Wysokich, na granicy Chin i Nepalu, 20 km na południowy wschód od Mount Everestu. Osiąga wysokość 8463 m n.p.m.. Zbudowany jest z gnejsów, granitów i skał osadowych. Silnie zlodowacony – granica wiecznego śniegu powyżej 5700 m n.p.m. Makalu posiada drugi, niższy wierzchołek - Makalu II (lub Kangchungtse) o wysokości 7678 m.
Mount Everest, Czomolungma, Qomolangma (tyb. ཇོ་མོ་གླང་མ) lub Sagarmatha (nepal. सगरमाथा) – najwyższy szczyt Ziemi (8850 m n.p.m.), położony w Himalajach Wysokich (Centralnych), na granicy Nepalu i Chin (Tybetu).
Ladakh (tyb.: ལ་དྭགས་; Wylie: la-dwags, hindi: लद्दाख़, urdu: لدّاخ; "kraj wysokich przełęczy") – kraina pomiędzy głównym pasmem Himalajów a górami Karakorum, położona w części górnego biegu rzeki Indus. Geograficznie najbardziej na zachód wysunięty fragment Wyżyny Tybetańskiej; historyczny Tybet Zachodni. Głównym ośrodkiem administracyjnym jest miasto Leh. Politycznie Ladakh należy do Indii (stan Dżammu i Kaszmir) choć niewielka jego część znajduje się na terenie współczesnych Chin. Niegdyś niezależne królestwo, w XIX wieku zaanektowane przez władcę Kaszmiru. Mieszkańcami Ladakhu są etniczni Tybetańczycy.
Skały metamorficzne (skały przeobrażone) - jeden z trzech głównych typów skał budujących skorupę ziemską, powstałe ze skał magmowych bądź osadowych (jak również niekiedy innych metamorficznych) na skutek przeobrażenia (metamorfizmu) pod wpływem wysokich temperatur (np. w pobliżu ognisk magmy) lub wysokiego ciśnienia (np. w strefach subdukcji), oraz związanych z nimi procesów chemicznych. Metamorfizm powoduje zmiany składu mineralnego, czasami też chemicznego skał oraz ich struktury i tekstury. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
