Hinduizm balijski - Polski Serwis Naukowy

Świątynia balijska Pura Besakih

Świątynia Dalem Agung Padantegal

Przedstawienie Wisznu na Garudzie

Zły duch Ogoh-ogoh

Wieża kremacyjna

Obrzędy pogrzebowe

Hinduizm balijski (nazwa używana przez wyznawców: Agama Tirtha - bal. dosł: religia świętej wody, inne nazwy: Agama hindu dharma, Agama Hindu Bali) - odmiana hinduizmu, która zachowała się do tej pory na indonezyjskiej wyspie Bali. Wchłonęła wiele elementów buddyzmu oraz animistycznych kultów lokalnych. W porównaniu z hinduizmem indyjskim wykazuje pewne różnice: z jednej strony stosunkowo nikła percepcja pewnych idei (np. reinkarnacji, z drugiej - zachowanie pewnych elementów, które w Indiach uległy zanikowi np. kult Waruny, Dewa Baruna (boga wody), system czterech warn itd.

Wisznu (hindi: विष्णु) – jeden z najpopularniejszych dewów w hinduizmie, Bóg jedyny w wisznuizmie (największym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z Trimurti (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z Brahmą i Śiwą. Symbolizuje utrzymujący aspekt Boga, najczęściej identyfikowany z dwoma swoimi Awatarami: Kryszną i Ramą.

Język balijski (basa bali) - należy do grupy sasako-balijskiej w ramach austronezyjskiej rodziny językowej. Używany przede wszystkim na wyspie Bali i w zachodniej części wyspy Lombok przez około 3.9 milionów osób (2001), większość z nich deklaruje również znajomość języka indonezyjskiego będącego oficjalnym w kraju. W ciągu długiej historii wpływ na jego rozwój miały liczne języki: sanskryt, jawajski, chiński, niderlandzki, indonezyjski, a ostatnio również angielski.

Panteon balijski

Najwyższym bóstwem jest Sanghyang Widy Wasa, pojmowany/-a w sposób panteistyczny, którego manifestacjami są bogowie i boginie hinduskie, z których największą popularnością cieszy się Śiwa, następnie Dewi Sri (bogini urodzaju), Dewa Baruna (bóg morza). Poza tym czczona jest cała rzesza bóstw miejscowych, duchów gór, rzek, drzew itd.

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Animizm (łac. anima – dusza) – zespół wierzeń występujący w religiach archaicznych bądź tradycyjnych zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę lub rzadziej ducha zmarłych ludzi, wszystkim roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom.

Kasty

Społeczeństwo balijskie podzielone jest na cztery odrębne kasty (warny), tzw. Sistem catur warna, znany ze starożytnych Indii :

Warna Brahmana: bramini, dzielą się z kolei na cieszących się ogromnym szacunkiem pedanda, odpowiedzialnych za rytualne oczyszczenie wody potrzebnej do obrzędów, oraz na niższych rangą pemangku - składających ofiary podczas ceremonii religijnych.

Warna Ksatrya: kasta wojowników

Warna (sanskryt: वर्ण trl. varṇa) – staroindyjski termin oznaczający klasę (stan) społeczną. Istnienie kilku warn jakościujących hinduistów jest formą i wyrazem hinduizmu jako systemu religijno-społecznego. Przynależność do warny jest dziedziczna.

Śiwa ( i przedstawiany jest najczęściej jako Nataradźa – mistrz tańca, ale także jako jogin i asceta, jako dobroczyńca, głowa rodziny oraz jako niszczyciel.

Warna Wesya: kasta kupców

Warna Sudra: kasta rolników

Bibliografia

Bali, Biblioteka Gazety Wyborczej, Warszawa 2006, ISBN 83-60174-23-7

Linki zewnętrzne

Balinese hinduism (ang.)