Hippos - Polski Serwis Naukowy

Hippos w Dekapolu

Hippos, Susita (arab. قلعة الحصن, Qal'at el-Husn, hebr. סוסיתא, Sussita, gr. Αντιόχεια του Ίππου, Antiochia Hippos) – stanowisko archeologiczne w północno-wschodnim Izraelu. Znajduje się na płaskim szczycie u podnóża Wzgórz Golanu, 350 m powyżej poziomu Jeziora Galilejskiego, 2 km na wschód od kibucu Ein Gev.

Twierdza, forteca – ufortyfikowane miasto, gród, klasztor. Czasem jest to samodzielna budowla o charakterze obronnym. Twierdze były budowane od starożytności do czasów II wojny światowej, na stałe przebywała w nich załoga. Określenie twierdza stosowane jest także w odniesieniu do więzienia, które znajdowało się na terenie twierdzy.
Izrael (. W populacji liczącej 7,59 miliona większość stanowią . Drugą co do wielkości grupę stanowią Arabowie (20%). Mniejszą grupą etniczną są Samarytanie. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok Żydów (judaizm) mieszkają Arabowie (głównie muzułmanie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne.

Pomiędzy III w. p.n.e. a VII w. n.e. Hippos było miastem, najpierw helleńskim, a następnie rzymskim. Otoczone murami, kontrolowało niewielki port na brzegu Genezaretu i okoliczne terytorium. Było jednym z dziesięciu miast należących do tzw. wspólnoty Dekapolu.

Dla patrzących z płaskowyżu w pewien sposób przypominać musiało głowę i szyję końską. Pierwsi greccy osadnicy nawiązując do tego podobieństwa nazwali swe miasto Hippos, z grecka koń. Lokalna aramejska i hebrajska nazwa ma to samo znaczenie. Arabskie Qal'at el-Husn to tyle co Twierdza konia. Inne używane w starożytności nazwy to Hippus oraz zlatynizowane greckie Hippum.

Ewangelia według Marka [Mk lub Mar] – druga, najkrótsza Ewangelia nowotestamentowa. Jej autorem według tradycji chrześcijańskiej jest Jan Marek, który miał spisać w Rzymie relację Piotra Apostoła. Jest jedną z ewangelii synoptycznych. Święty Marek pisze Ewangelię dla ludzi nieznających języka aramejskiego.
Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός).

Historia

Hippos widziane od strony Genezaret

Okres hellenistyczny

Prawdopodobnie wzgórze było zasiedlone znacznie wcześniej przed założeniem helleńskiego miasta. Grecka kolonia powstała w połowie III w. p.n.e. W okresie tym Celesyria była miejscem, w którym ścierały się ze sobą dwie dynastie, spadkobierczynie imperium Aleksandra Wielkiego: Ptolemeusze i Seleucydzi. Hippos musiało być jedną z twierdz granicznych państwa Seleucydów. Pełna grecka nazwa miasta Antiochia Hippos (gr. Αντιόχεια του Ίππου) wskazuje na fundację seleudzką.

Franciscan Printing Press - katolickie wydawnictwo z siedzibą w Jerozolimie, założone 28 stycznia 1847. Jego właścicielem jest franciszkańska Kustodia Ziemi Świętej.
Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Gdy Seleucydzi opanowali Celesyrię, Hippos urosło do rangi pełno prawnego polis, miasta-państwa, które dominowało nad przyległym terytorium. Antiochia Hippos posiadała wszystkie charakterystyczne dla tego systemu instytucje miejskie: świątynię, centralny plac targowy i inne. Mały dostęp do wody znacznie ograniczył możliwości rozwojowe hellenistycznego Hippos. Mieszkańcy zaopatrywali się w wodę, gromadząc ją w cysternach w porze deszczowej. Miasto nie mogło sobie pozwolić na zwiększenie liczby ludności.

Trzęsienie ziemi – gwałtowne rozładowanie naprężeń, nagromadzonych w skorupie ziemskiej w wyniku przejściowego zablokowania ruchu warstw skalnych, poruszających się wzdłuż linii uskok Uwalniająca się przy tym energia w około 20% rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych, z których część dociera na powierzchnię Ziemi w postaci niszczących fal powierzchniowych.
Cysterna (z łac. cisterna, od cista paka; gr. kistê, kosz), zbiornik do gromadzenia i przechowywania cieczy, zwykle wody. Najczęściej cysterny służyły do gromadzenia deszczówki. Ich wielkość i pojemność zależała od potrzeb mieszkańców (od kilkunastu litrów do tysięcy metrów sześciennych – rezerwuary).

Okres hasmonejski

Powstanie Machabeuszów doprowadziło do wyłonienia się z ogromnego konglomeratu imperium seleudzkiego Państwa Hasmoneuszy w roku 142 p.n.e. W latach 83-80 Aleksander Janneusz przewodził kampanii, której celem była konkwista Hippos. Jak podaje żydowski historyk Józef Flawiusz, Aleksander zmusił mieszkańców do przejścia na judaizm i do obrzezania się.

Góra Błogosławieństw – wzgórze na północnym brzegu jeziora Genezaret, w okolicach Kafarnaum, które tradycja chrześcijańska wiąże z nauczaniem Jezusa i wygłoszeniem przez Niego Kazania na górze.
Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Okres rzymski

W roku 63 rzymski generał Pompejusz podbił Celesyrię wraz z Judeą, przyczyniając się do upadku Państwa Machabeuszów. Powołał on do istnienia twór jednoczący blisko dziesięć miast o greckim rodowodzie – sławną Dekapolis. Hippos stało się jednym z owych dziesięciu miast. Pod panowaniem rzymskim miasto zaczęło cieszyć się szczególną autonomią. Bito m.in. własną monetę z wyobrażeniem konia, dla uczczenia nazwy miasta.

Kolumna – element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną. Jej dolną część tworzy baza, środkową trzon, a wieńczy głowica. Wspiera się na niej belkowanie, a od czasów rzymskich także łuk.
Muzeum Narodowe w Warszawie (MNW) – muzeum sztuki w Warszawie, założone w 1862 [2] jako Muzeum Sztuk Pięknych w Warszawie, narodowa instytucja kultury; jedno z największych muzeów w Polsce i największe w Warszawie.

Kolumny i strażnica wojskowa

Hippos przypadło Herodowi Wielkiemu w 37 r. p.n.e., by następnie zostać wcielone do prowincji syryjskiej Cesarstwa Rzymskiego w 4 p.n.e. Józef Flawiusz charakteryzuje Hippos z tego okresu jako miasto pogańskie, które było zaciętym wrogiem rozwijającej się po drugiej stronie Morza Galilejskiego żydowskiej Tyberiady. W czasie wojny żydowskiej (66-73) miasto prześladowało swoich żydowskich mieszkańców. Niektórzy Żydzi z Susity wzięli udział w ataku na Magdalę i na inne punkty oporu. Samo Hippos przynajmniej raz upadło pod naporem rebelii.

Powstanie, dawniej insurekcja – zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy lub władzy okupacyjnej.
Kibuc (hebr. קִבּוּץ) – spółdzielcze gospodarstwo rolne w Izraelu, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną. Pomimo że inne kraje miały spółdzielcze gospodarstwa, to jednak nigdzie nie zostały one tak rozwinięte jak w Izraelu. Kibuce odegrały znaczącą rolę przy tworzeniu państwa Izrael i nadal odgrywają znaczącą rolę w narodowej gospodarce.

Po upadku Powstania Bar Kochby w 135, Rzymianie utworzyli prowincję Palestynę, na której terytorium znalazło się Hippos. To od tego momentu rozpoczął się okres największego rozwoju miasta. Miasto zostało przebudowane wg wzorców rzymskich (linia Decumanus). Ulice wyznaczały szeregi przywiezionych z Egiptu czerwonych granitowych kolumn. Wiązało się to z nie lada wydatkiem i świadczy o zamożności miasta w tym okresie. Wzniesiono świątynię ku czci imperatora, teatr i nowe obwarowania. Najważniejszą konstrukcją był akwedukt, którym wodę doprowadzano kamiennymi rurami do Hippos ze źródeł znajdujących się na Płaskowyżu Golańskim, w odległości 50 km od miasta. Woda zbierana w ogromne podziemne cysterny, pozwalała na utrzymanie stosunkowo dużej liczby mieszkańców miasta.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
Aleksander III Wielki (Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας Aleksandros ho Megas) zwany też Aleksandrem Macedońskim (gr. Ἀλέξανδρος ὁ Τρίτος ὁ Μακεδών Aleksandros ho Tritos ho Makedon); ur. 20 albo 26 lipca 356 p.n.e. w Pelli, zm. 10 czerwca 323 p.n.e. w Babilonie – król Macedonii z dynastii Argeadów w latach 336-323 p.n.e.. Jest powszechnie uznawany za wybitnego stratega i jednego z największych zdobywców w historii ludzkości.

Okres bizantyjski

Fragment bizantyjskiej brukowanej ulicy

W czasach Dioklecjana Hippos znalazło się w prowincji Palestina Secunda, obejmującej Galileę i Golan. Gdy chrześcijaństwo stało się religią dozwoloną w Cesarstwie Rzymskim, Palestyna stała się celem pielgrzymek zachodnich pątników, a monastyry i świątynie na Bliskim Wschodzie były wspierane przez państwo. Rozwijało się rzemiosło i handel.

Wojna żydowska (66-73 n.e.) rozpoczęła się od wybuchu żydowskiego powstania przeciwko panowaniu rzymskiemu w Judei. Powstańcze walki przemieniły się w regularną wojnę, która zakończyła się kleską Żydów i doprowadziła do zniszczenia całego kraju.
Ptolemeusze (albo Lagidzi) - dynastia pochodzenia macedońskiego panująca w starożytnym Egipcie w latach 304- 30 p.n.e., w południowej Syrii, Libanie i Palestynie w latach 301 - 200 p.n.e., na Cyprze do 58 p.n.e. i w latach 48 - 30 p.n.e. oraz w Cyrenajce do 96 p.n.e.. Przejściowo do państwa Ptolemeuszy należały także południowe i południowo-zachodnie wybrzeża Azji Mniejszej i wyspy Morza Egejskiego. Nazwa dynastii pochodzi od imienia założyciela i kolejnych królów dynastii, zaś nazwa alternatywna, Lagidzi, od ojca Ptolomeusza I - Lagosa.

Chrześcijaństwo stopniowo zaczęło docierać i do Hippos. Nie znaleziono jednak śladów chrześcijańskiej obecności sięgających IV w. Grób pogański, niejakiego Hermesa, z okresu bizantyjskiego znaleziono po zewnętrznej stronie murów miejskich. Świadczy to o relatywnie długiej żywotności pogańskiej populacji w Susicie.

Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina) – w starożytności termin używany jako określenie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą nowinę.
Aleksander Jannaj, Aleksander Janneusz (zm. 76 p.n.e.) - król Judei i arcykapłan od 103 p.n.e. z dynastii Hasmoneuszy. Był trzecim synem Jana Hirkana I. Wstąpił na tron po śmierci swojego brata Arystobula I i wydaje się, że posłubił wdowę po nim zgodnie z prawem lewiratu, choć Flawiusz stwierdza to niewyraźnie. Najprawdopodobniej jego hebrajskie imię brzmiało Jonatan. Jest uważany za barwną postać, a w Talmudzie został przedstawiony jako niegodziwy tyrana. Aleksander Jannaj i jego zona mieli udży wpływ na rozwój judaizmu Aleksander rozszerzył zakres państwo hasmoneuszy, a 81 r. przed naszą erą założył Gamlę- centralne miasta Wzgórza Golan.

Hippos stało się siedzibą biskupa najpóźniej w 359. Biskup Piotr z Hippos wymieniany jest w liście biorących udział w synodach kościelnych w 359 i 362. Jak do tej pory odnaleziono cztery bizantyjskie kościoły w obrębie murów miejskich.

Do upadku chrześcijańskiego Hippos przyczyniły się najazd wojsk perskich na Ziemię Świętą w 614 oraz ekspansja islamu w VII w.

Okres umajjadzki i dominacji arabskiej

Omajjadzi zaczęli podbijać Palestynę na początku VII w. Zaraz potem zaznaczyła się powolna ekspansja islamu. Arabowie początkowo pozwalali ludności praktykowanie starej religii. O ostatecznym upadku Hippos zadecydowało trzęsienie ziemi z 18 stycznia 748. Miasto zostało całkowicie opuszczone.

Herod Wielki (Herodes Magnus), czasami w literaturze opisywany jako Herod (II) Wielki (ur. 73 lub w 72 roku p.n.e., zm. 4 roku p.n.e.) - syn Idumejczyka Antypatra i Nabatejki Kypros. Od roku 47 p.n.e. był namiestnikiem Galilei mianowanym przez swojego ojca, a od 46 r. p.n.e. namiestnikiem Celesyrii i Samarii z ręki Sekstusa Cezara. W latach 39 - 4 p.n.e. król Judei z łaski Rzymu.
Królestwo Boże (królestwo niebieskie) w teologii większości wyznań chrześcijańskich (m.in. katolickiej, luterańskiej, zielonoświątkowej) oznacza obecność Boga na świecie. Głosił je Jezus Chrystus (zwłaszcza w przypowieściach) jako już obecne pośród ludzi lub mające dopiero nadejść w przyszłości. Następnie głoszenie to przejęli Apostołowie i inni uczniowie Jezusa jako Dobrą Nowinę (Ewangelię).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)