Hiroyoshi Nishizawa - Polski Serwis Naukowy

Hiroyoshi Nishizawa (jap. 西澤廣義, Nishizawa Hiroyoshi, ur. 27 stycznia 1920, zm. 26 października 1944) - czołowy as myśliwski Sił Powietrznych Cesarskiej Marynarki Wojennej Japonii z czasów II wojny światowej, zwany Diabłem z Rabaul.

Hiroyoshi urodził się w wiosce Ogawa, w prefekturze Nagano jako piąty syn Mikiji i Miyoshi Nishizawa. Był wysoki, jak na Japończyka i szczupły - przy wzroście 175 cm ważył tylko 63 kilogramy. Jak wspomina jego towarzysz broni, chronicznie chorował na malarię i tropikalne choroby skórne.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Wyspy Kurylskie (jap. クリル列島 - Kuriru Rettō albo 千島列島 - Chishima Rettō: Archipelag Tysiąca Wysp, ros. Курильские острова) − archipelag wysp wulkanicznych na Oceanie Spokojnym. Położony między japońską wyspą Hokkaido a półwyspem Kamczatka. Składa się z ponad 30 większych i wielu mniejszych wysp. Ogólna powierzchnia 15,6 tys. km². Wchodzą w skład obwodu sachalińskiego, południowa część archipelagu jest przedmiotem sporu prawnego pomiędzy Japonią a Rosją.

Początek służby

W czerwcu 1936 r. Nishizawa zgłosił się na ochotnika do uczestnictwa w programie szkolenia młodych pilotów marynarki wojennej o skróconej nazwie Yokaren. Został przyjęty do klasy Otsu 7. Zakończył swoje szkolenie w marcu 1939 r., na szesnastym miejscu z klasy liczącej siedemdziesięciu jeden ochotników.

Malaria, zimnica (łac. malaria, plasmodiosis, dawna nazwa febra z łac. febris = gorączka, także paludyzm) – ostra lub przewlekła tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z czterech gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium rotium

Vought F4U Corsair (ang. korsarz) - samolot myśliwski lotnictwa Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (US Navy) produkowany przez zakłady Vought-Sikorsky Aircraft (poprzednie Chance Vought) w latach 1942 - 1952. Podczas II wojny światowej samoloty te produkowały również pod oznaczeniem FG zakłady firmy Goodyear, oraz jako F3A zakłady Brewster.

Po służbie w jednostkach lotnictwa (kōkū-tai) w: Oita, Omura i Sakura, Nishizawa został skierowany do bazy w Chitose na Wyspach Marshalla. Po ataku na Pearl Harbor w 1941 r. i przystąpieniu Japonii do wojny, jego eskadra została oddzielona od Chitose i odkomenderowana do obsady lotniska Wunakanau na nowo zdobytej wyspie Nowej Brytanii w styczniu 1942. Została wyposażona w przestarzałe myśliwce Mitsubishi A5M.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

Mitsubishi A5M Kyuuroku sen – pierwszy na świecie jednopłatowy myśliwiec japoński używany na lotniskowcach. Na podstawie A5M zbudowano jeden z najsłynniejszych myśliwców japońskich Mitsubishi Zero. W nomenklaturze wojsk alianckich oznaczony kodem Claude.

Kampania na Nowej Gwinei

Piloci japońscy na Lae w 1942 r. Hiroyoshi Nishizawa stoi pierwszy od lewej

Jego pierwszym spotkaniem z nieprzyjacielem było starcie z łodzią latającą Catalina RAAFu (Royal Australian Air Force) 3 lutego 1942 roku. Uszkodzony samolot australijski zdołał dotrzeć do Port Moresby na Nowej Gwinei, niemniej jednak Nishizawa miał na swoim koncie pierwsze zwycięstwo powietrzne. Od 9 lutego zaczął latać nowoczesnym myśliwcem Mitsubishi A6M2 ("Zero"), po czym został przydzielony do jednostki Tainan na Tajwanie. Latał razem z dwoma innymi wybijającymi się pilotami myśliwskimi, Saburō Sakai i Toshio Ohta, uczestnicząc w licznych walkach z samolotami amerykańskimi i australijskimi operującymi z Port Moresby. 24 marca dokonał swojego pierwszego indywidualnego zestrzelenia (nie licząc wcześniejszych walk grupowych) nad Port Moresby (według źródeł japońskich był to myśliwiec Supermarine Spitfire, co wydaje się jednak wątpliwe, bowiem RAAF nie miał w Australii w tym czasie żadnych Spitfire'ów - zestrzelony został prawdopodobnie P-39 Airacobra albo P-40 Tomahawk).

Grumman F6F Hellcat (wiedźma) – amerykański pokładowy samolot myśliwski z okresu II wojny światowej. Jednosilnikowy, jednomiejscowy dolnopłat. Jeden z najbardziej znanych samolotów biorących udział w walkach na Dalekim Wschodzie. Produkowany w latach 1942-1945 w liczbie blisko 12 300 sztuk (głównie wersje F6F-3 i F6F-5). Zasłynął rekordową liczbą 5216 zestrzeleń uzyskanych przez pilotów na jednym typie maszyny, z czego 5156 stanowią samoloty japońskie.

Filipiny, Republika Filipin (z ang. Philippines, Republic of the Philippines, z fil. Pilipinas, Republika ng Pilipinas) – państwo w południowo-wschodniej Azji, położone na archipelagu na Oceanie Spokojnym.

Na początku sierpnia jednostka lotnictwa morskiego Tainan została przeniesiona do Rabaulu, operując przeciw siłom amerykańskim nad Guadalcanalem. W pierwszym starciu z samolotami amerykańskiego lotnictwa marynarki 7 sierpnia, zestrzelił przynajmniej dwa myśliwce F4F Wildcat z dywizjonu VF-5 (zgłosił zestrzelenie 6). Na skutek sporych strat, 8 listopada Tainan przeformowano w Jednostkę 251, a Nishizawę wraz z innymi pilotami wycofano do Japonii jako instruktora do szkolenia pilotów.

Royal Australian Air Force (RAAF, z ang. Królewskie Australijskie Siły Powietrzne) to oficjalna nazwa wojskowych sił powietrznych Australii. RAAF powstał w marcu 1914 r. początkowo jako Australian Flying Corps podlegając armii australijskiej, ale już 31 marca 1921 został wyodrębniony jako niezależna formacja wojskowa. Mottem RAAFu jest łacińskie zdanie Per Ardua ad Astra (Przez cierpienie do gwiazd).

Rabaul - miasto w Papui-Nowej Gwinei w północnej części wyspy Nowa Brytania na półwyspie Gazelle. Ludność: 8,9 tys. (2000). Ośrodek administracyjny prowincji East New Britain.

Nishizawa powrócił w składzie Jednostki 251 do Rabaulu w maju 1943. 14 maja podczas eskorty wyprawy bombowej, zestrzelił swój pierwszy myśliwiec P-38 Lightning (inne zgłoszenia tego dnia nie zostały potwierdzone). 7 czerwca 1943 zestrzelił pierwszy swój myśliwiec F4U Corsair (z dywizjonu VMF-112) i P-40. W uznaniu kolejnych sukcesów, dowódca 11. Floty Powietrznej wręczył Nishizawie miecz samurajski. We wrześniu 1943 Nishizawę przeniesiono do Jednostki 253, lecz już w październiku ponownie odwołano do szkolnictwa do Japonii. W listopadzie awansował na chorążego.

Mitsubishi A6M Reisen (popularna nazwa "Zero", w kodzie amerykańskim "Zeke") – podstawowy typ samolotu myśliwskiego Cesarskiej Japońskiej Marynarki Wojennej w okresie drugiej wojny światowej, jeden z najlepszych myśliwców początkowego okresu wojny.

Grumman F4F Wildcat (żbik) – myśliwiec pokładowy US Navy z czasów II wojny światowej budowany w zakładach Grummana. W Wielkiej Brytanii oznaczany jako Martlet lub Wildcat. Późniejsze wersje produkowane w zakładach General Motors oznaczano General Motors FM Wildcat.

Kampania nad Filipinami

W lutym 1944 powrócił do jednostki bojowej 201 operującej z Kuryli, a następnie z Luzonu na Filipinach. 25 października prowadził samoloty eskortujące pierwszy atak samolotów kamikaze w zatoce Leyte. Sam również chciał zgłosić się na kamikaze, lecz sprzeciwiło się temu dowództwo.

Saburō Sakai (?, ur. 25 sierpnia 1916, zm. 22 września 2000) - japoński pilot, czołowy as myśliwski Sił Powietrznych Cesarskiej Marynarki Wojennej Japonii okresu II wojny światowej. Autor 64 zwycięstw powietrznych.

Consolidated PBY Catalina – amerykańska patrolowa łódź latająca i samolot-amfibia zbudowany w 1935 roku w amerykańskiej wytwórni lotniczej Consolidated Aircraft Corporation.

26 października zginął jako pasażer bombowca Nakajima Ki-49 Donryu Jednostki 1021, gdy wraz z kilkoma innymi pilotami myśliwskimi udawał się na wyspę Luzon, aby sprowadzić do Mabalacat nowe "Zera". Nad Calapan na wyspie Mindoro (Filipiny) bombowiec został zaatakowany przez dwa Hellcaty z amerykańskiego lotniskowca USS "Wasp" i spadł na ziemię w płomieniach, zestrzelony prawdopodobnie przez podporucznika Harolda Newella.

Joint Base Pearl Harbor-Hickam (JBPHH) – amerykańska morsko-lotnicza baza wojskowa, powstała w wyniku przemianowania z dotychczasowej bazy morskiej Naval Station Pearl Harbor na Hawajach i jej połączenia 31 stycznia 2010 roku z bazą lotniczą Hickam Air Force Base. Jako jednostka organizacyjna marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych, baza nieprzerwanie funkcjonuje od 1899 roku do dnia dzisiejszego. 7 grudnia 1941 roku, baza ta stała się celem skombinowanego ataku zespołu uderzeniowego floty Cesarstwa Japonii, co postawiło Stany Zjednoczone wobec konieczności otwartego przystąpienia do II wojny światowej i rozpoczęło zasadniczą część wojny na Pacyfiku. Współcześnie, baza stanowi największą terytorialnie i o największym znaczeniu strategicznym instalację United States Navy na Pacyfiku poza terytorium kontynentalnych Stanów Zjednoczonych, mieszczącą siedziby siedmiu dowództw US Navy, w tym dowództwa amerykańskiej Floty Pacyfiku. 26 maja 1939 roku, rozkazem numer 8143, cały rejon Pearl Harbor został ustanowiony "Obronnym Obszarem Morskim" (Defensive Sea Area).

Eskadra – jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów wojskowych. Eskadra może dzielić się na klucze, lecz jest z reguły najmniejszą samodzielną jednostką organizacyjną lotnictwa. Kilka eskadr może tworzyć dywizjon lub pułk lotniczy.

Nishizawa pośmiertnie został awansowany na porucznika. Zestrzelił około 87 samolotów nieprzyjaciela. Według innych źródeł 103 - dokładna liczba jest trudna do ustalenia, gdyż lotnictwo japońskie, aby zachęcić pilotów do współdziałania, nie prowadziło oficjalnej statystyki indywidualnych zestrzeleń. Szacunki oparte są głównie na zapiskach lotników, które z różnych przyczyn są często zawyżone i powojennych relacjach świadków. Do umocnienia legendy Hiroyoshiego Nishizawy jako asa przestworzy, niezwyciężonego w walce powietrznej przyczynił się fakt, że zginął jako "pasażer" bombowca.

Łódź latająca - rodzaj wodnosamolotu - samolotu operującego z powierzchni wody, w którym częścią stykającą się bezpośrednio z wodą jest spód kadłuba samolotu. Spód ten jest uszczelniony w celu zapewnienia niezbędnej pływalności i odpowiednio wyprofilowany w celu zapewnienia dobrych charakterystyk ruchu na wodzie i małych oporów aerodynamicznych i hydrodynamicznych.

Lockheed P-38 Lightning (pol. błyskawica) – amerykański samolot myśliwski dalekiego zasięgu z okresu II wojny światowej. Był to szybki, silnie uzbrojony samolot używany do wielu zadań w różnorodnych warunkach walki, pomimo pewnych wad konstrukcyjnych był to raczej lubiany i udany samolot. Samolot był zbudowany w układzie dwukadłubowym (tzw. latająca rama). Silniki zostały umieszczone w dwóch początkowych sekcjach kadłubów, pomiędzy którymi znajdowała się kabina pilota wraz z systemem uzbrojenia.

Linki zewnętrzne

Aviation History (ang.)

War Birds' Resource Group (ang.)