Historia Hondurasu - Polski Serwis Naukowy

Mapa Środkowej Ameryki z 1860 roku

Pierwszą znaną nam kulturę wytworzyli mieszkańcy tych ziem Majowie, których potomkowie zamieszkują zachodni Honduras, w tym państwa sąsiednie Gwatemalę, Belize i Meksyk. Stanowią oni niewiele ponad 7% ludności mieszkańców tego kraju, z czego 90% to Metysi, i po jednym procencie Murzyni oraz biali, głównie Salwadorczycy i Gwatemalczycy. Majowie na ziemi honduraskiej pozostawili wiele ciekawych, zachowanych do dziś zabytków. Jest nim między innymi Santa Rosa de Copan, piramida schodkowa, przedstawiająca kulturę rozwiniętą przez Majów.

Niepodległość – niezależność państwa od formalnego wpływu innych jednostek politycznych. Niepodległość można również określić jako suwerenność potencjalną.

Belize – państwo w Ameryce Środkowej leżące na półwyspie Jukatan, nad Morzem Karaibskim, od północy graniczące z Meksykiem (długość granicy 250 km), a na zachodzie z Gwatemalą (266 km).

Europejczycy dotarli tutaj wraz z początkiem Wielkich Odkryć Geograficznych, w 1502 dotarł tutaj Krzysztof Kolumb, następnie ziemie tę podbił w 1524 roku Pedro de Alvarado będący w służbie hiszpańskiej. W 1535 roku Honduras wszedł w skład wicekrólestwa Nowej Hiszpanii.

Fort hiszpański San Fernando

Hiszpanie walczyli o pełną kontrolę ziem z Indianami, próbującymi ocalić resztki swojej niezależności, ale wraz ze zdobyciem osiedla indiańskiego, gdzie dzisiaj znajduje się stolica kraju Tegucigalpa w 1578 roku, stopniowo opór zaczął maleć. Przyczyniło się to do wprowadzenia katolicyzmu i języka hiszpańskiego jako urzędowego, co zostało do dnia dzisiejszego.

Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

W XIX wieku w 1821 roku wyzwala się spod zależności od Hiszpanii stając się częścią Meksyku. W latach 1823- 1838 wchodzi w skład Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej. Stolicą państwa zostaje w 1824 roku Tegucigalpa. Prezydentem ZPAŚ zostaje generał Francisco Morazan, w 1838 roku ZPAŚ zostaje rozwiązania, Honduras uzyskuje pełną niepodległość, a w następnym roku otrzymuje pierwszą konstytucję. Tymczasowym prezydentem został Juan Francisco de Molina. Przez wiek XIX trwają ciągle drobne konflikty graniczne z sąsiadami. Od 1876 roku krajem rządzi rząd Marca Aurelio Soto Martineza który wprowadza liberalne reformy, pod koniec XIX wieku kraj staje się w strefie wpływów Stanów Zjednoczonych. Interesy ich były reprezentowane przez amerykańskich plantatorów skupionych w United Fruit Company, co spowodowało interwencję amerykańskie w sprawy kraju.

José Manuel Zelaya Rosales, znany jako Mel Zelaya (ur. 20 września 1952 w Catacamas), honduraski polityk, prezydent Hondurasu od 27 stycznia 2006 do 28 czerwca 2009. Odsunięty od władzy w wyniku wojskowego zamachu stanu.

Majowie – grupa ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących południowo-wschodni Meksyk (półwysep Jukatan i stan Chiapas), Gwatemalę, Belize i zach. Honduras; w węższym znaczeniu nazwa „Majowie” odnosi się wyłącznie do grupy zamieszkującej półwysep Jukatan (tzw. Majowie jukatańscy).

W XX wieku w kraju zaczyna zdobywać przewagę Partia Narodowa, czego efektem staje się dyktatura Tiburcua Cariasa Andino który przejmuje władzę w 1933 roku jako prezydent kraju.W latach 50. XX wieku kraj staje się widownią walk politycznych pomiędzy partiami Narodową i Liberalną. W 1954 roku były prezydent podejmuje próbę przejęcia władzy lecz jest ona nieudana. W 1963 roku władzę w kraju przejmuje generał Oswaldo Lopez Arellano czego efektem jest stagnacja gospodarcza kraju, wieś honduraska jest widownią konfliktów.W 1969 roku wybucha wojna futbolowa z Salwadorem po przegranym meczu reprezentacji Hondurasu w piłce nożnej, główną przyczyną wojny był narastający nacjonalizm i walka o ziemie pomiędzy mieszkańcami obydwu państw, wojna ta została zakończona po interwencji państw Organizacji Państw Amerykańskich, w 1980 roku zawarto pokój pomiędzy walczącymi stronami konfliktu. Powstał w Hondurasie pierwszy cywilny rząd, prezydentem został Roberto Suazo Cordova z Partii Liberalnej. Koła wojskowe zachowany wpływ na politykę kraju. W 1983 roku na terenie kraju stacjonują wojska nikaraguańskie contras co powoduje spory pomiędzy Nikaraguą a Hondurasem. W 1989 roku został przyjęty plan pokojowy dla Ameryki Środkowej, na mocy którego contras nikaraguańskie zostały wycofane z terytorium kraju. W 1992 roku został rozwiązany konflikt graniczny z Salwadorem trwający od 1961 roku. W 2002 roku prezydentem został Ricardo Maduro z Partii Narodowej.

Nacjonalizm (z łac. natio – naród) - postawa społeczno-polityczna uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze. Głosi solidarność wszystkich grup społecznych danego narodu.

Prezydenci Hondurasu, większość z prezydentów po 1900 roku jest reprezentantem jednej z dwóch dominujących partii politycznych, którymi są Liberalna Partia Hondurasu (LPH) oraz Narodowa Partia Hondurasu (NPH).

Od 2006 roku prezydentem jest Manuel Zelaya, który zosał obalony w wyniku zamachu stanu 28 czerwca 2009. Władzę przejął Roberto Micheletti, a po demokratycznych wyborach, na prezydenta 27 stycznia 2010 zaprzysiężony został Porfirio Lobo Sosa.