Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Na przełomie lipca i sierpnia odbędzie się XIII Obóz Astronomiczny PKiM
W dniach 29 lipca - 7 sierpnia w Obserwatorium Astronomicznym w Ostrowiku odbędzie się XXIII Obóz Astronomiczny PKiM, który w tym roku zostanie połączony z Wakacyjnymi Warsztatami Astronomicznymi 2011 "Drobna Materia w Układzie Słonecznym" - poinformowała Praco...
 
Od połowy stycznia nabór innowacyjnych eko-technologii
Od połowy stycznia można ponownie zgłaszać propozycje polskich innowacyjnych technologii ekologicznych, które będą promowane na całym świecie. Ze stworzonego przez resort środowiska tzw. akceleratora zielonych technologii GreenEvo korzysta już 13 firm.Te...
 
Ziemia najbliżej Słońca - 4 stycznia 2009
W najbliższą niedzielę (4 stycznia 2009r.) Ziemia znajdzie się najbliżej Słońca. Oba ciała będzie wtedy dzielił dystans 147.1 milionów kilometrów - poinformował dr Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. W starożytności i ...
 
Do 31 stycznia można zgłaszać kandydatów do nagrody Instytutu Matematycznego PAN
Do 31 stycznia można zgłaszać kandydatów do nagrody Instytutu Matematycznego PAN. Zgłoszenia - z uzasadnieniem sygnowanym przez trzy osoby z tytułem profesora nauk matematycznych - powinny też zawierać życiorys kandydata i spis jego naukowych publikacji.Nagrody Instytutu Matematy...
 
21 czerwca początek lata
Astronomiczne lato rozpocznie się w poniedziałek o godz. 13.28 naszego czasu, kiedy to Słońce wstąpi w znak Raka - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. Pory roku zawdzięczamy o...

Reklama:


Historia Koła

Czy wiesz że...?
Toruń (niem. Thorn, łac. Thorunia, Torunium) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim. Prawobrzeżna część miasta leży na Pomorzu, lewobrzeżna część położona jest na Kujawach. Miasto leży nad Wisłą i Drwęcą. Duży ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy.

Województwo wielkopolskiewojewództwo w środkowo-zachodniej Polsce, utworzone w 1999, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu Warty.

Spichlerz zbożowy w Kole - jedyny zachowany do naszych czasów pruski magazyn. Pochodzący z przełomu XVIII i XIX wieku. Położony na jest nad rzeką Wartą, na terenie osiedla Stare Miasto.

Historia Koła. Miasto zostało lokowane w 1362 na wyspie rzecznej przez Kazimierza Wielkiego. Położone w dogodnym miejscu, nie posiadało murów obronnych. Od XV wieku do 1716 r. odbywały się tutaj sejmiki szlachty prowincji wielkopolskiej. W 1655 r. zostało zniszczone przez wojska szwedzkie. W 1793 r. miasto znalazło się pod zaborem pruskim, a od 1815 r. w Królestwie Kongresowym. W 1842 r. założono tutaj pierwszą fabrykę fajansu. Podczas okupacji niemieckiej zginęło ponad trzy tysiące mieszkańców miasta. Miasto zostało odbite z rąk niemieckich przez Armię Czerwoną 20 stycznia 1945 r. Okres największego rozwoju miasta przypadł na lata 60. i 70. XX wieku. Obecnie Koło jest siedzibą powiatu w województwie wielkopolskim.

Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po roku 1701 wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 roku wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego.

Kłodawamiasto w woj. wielkopolskim, w powiecie kolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kłodawa. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. konińskiego.

Do 1362 roku

Kolski zamek wybudowany za czasów Kazimierza Wielkiego
Gotycki kościół farny z przełomu XIV i XV wieku

Pierwsze ślady osadnictwa w okolicach dzisiejszego miasta Koła pochodzą z epoki brązu. Później obszar zamieszkiwany był przez ludność kultury łużyckiej. W I i II wieku przez te ziemie parokrotnie przejeżdżali kupcy rzymscy udający nad Bałtyk. W czasach wczesnego średniowiecza rozpoczęło się osadnictwo na terenie dzisiejszej kolskiej starówki. W późniejszych latach wieś straciła na znaczeniu na rzecz pobliskiego Kościelca, w którym w XII wieku wybudowano romański kościół. W XIII wieku w okolicach dzisiejszego miasta znajdowała się droga handlowa z Konina do Łęczycy. W 1252 r. po raz pierwszy pojawił się zapis Colo dla określenie nazwy wsi na warciańskiej wyspie. Okolice wsi zostały później włączone w skład kasztelanii lądzkiej.

Kościelecwieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Kościelec, nad Kiełbaską. Miejscowość jest siedzibą gminy Kościelec. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.

Fabryka fajansu w Kole – zakład produkcyjny założony w 1842 r. przez Józefa Freudenreicha. Czynny jest nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. Położony pomiędzy ulicami Sienkiewicza i Zieloną, na terenie osiedla Warszawskiego.

Lata 1362-1793

18 lipca 1362 w Dobczycach król polski Kazimierz III Wielki zezwolił wójtowi Henrykowi lokować miasto na prawie magdeburskim, na wyspie rzecznej, na miejscu wsi Koło. W 1390 r. oddano do użytku wzniesiony w stylu gotyckim gmach ratusza miejskiego. W 1405 r. zakończono budowę, a w 1409 r. poświęcono kolską farę pod wezwaniem Podwyższenia Świętego Krzyża oraz Świętej Doroty i Świętej Katarzyny. W 1419 r. arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Trąba erygował i ufundował kościółek Świętego Ducha, znajdujący się przy wylocie drogi w kierunku Torunia. 12 stycznia 1451 r. w kościele farnym konsekrowano Jana Gruszczyńskiego na biskupa kujawsko-pomorskiego. 10 czerwca 1454 r. Kazimierz IV Jagiellończyk uwolnił mieszkańców Koła od opłat celnych i targowych w Kłodawie. Miasto w XV wieku było zmuszone w wypadku wojny do wystawienia 15 pieszych żołnierzy. 24 czerwca 1464 r. zwołano w Kole sejm prowincjonalny, po którym to wyruszono na wojnę pruską. W XV wieku w mieście odbyło się kilkanaście zebrań sejmowych szlachty z prowincji wielkopolskiej. W latach 1476-1482 miasto Koło znajdowało się pod bezpośrednimi rządami księżnej Anny Sochaczewskiej. W 1502 r. król polski Aleksander Jagiellończyk nadał miastu trzy jarmarki w roku i targi w każdy wtorek. 9 czerwca 1505 r. garncarze z miasteczka Zduny uzyskali przywilej na zorganizowanie własnego cechu. W 1518 r. w Kole wybuchł pożar, który strawił znaczną część miasta. W 1555 r. Żydzi uzyskali przywilej i od tego czasu mogli osadzać się w Kole. Dwa lata później miasto uzyskało prawo pobierania cła mostowego. W 1579 r. w mieście było już 86 rzemieślników. W 1593 r. kolscy Żydzi uzyskali pełnię praw obywatelskich. W 1629 r. miasto zamieszkiwało już 2500 osób. 17 sierpnia 1655 r. król szwedzki Karol X Gustaw stanął z 34-tysięcznym wojskiem pod Kołem. Zniszczono wówczas niemal całkowicie Przedmieście Zduny. W 1716 r. odbył się ostatni zjazd szlachty wielkopolskiej w Kole. W 1759 r. w wyniku pożaru zniszczeniu uległ kościół Świętego Ducha. 30 marca 1773 r. poświęcono kamień węgielny pod nowy kościół klasztorny Nawiedzenia NMP.

Koło - stacja kolejowa w Kole, w województwie wielkopolskim, w Polsce. Położona przy linii kolejowej nr 3 łączącej Warszawę Zachodnią z Kunowicami.

Kościół Matki Bożej Częstochowskiej w Kole - jedna z czterech kolskich świątyń katolickich. Wybudowany został w latach 80. XX wieku z inicjatywy ks. Serafina Opałko. Ulokowany jest na osiedlu Przedmieście Warszawskie, na terenie dawnej wsi Blizna.

Lata 1793-1918

Ratusz po przebudowie w 1830 r.

W 1793 r. Koło dostało się pod zabór pruski. 7 kwietnia wprowadzono prawnie pruską organizację administracyjno-skarbową. Miasto znalazło się w departamencie kaliskim. 22 sierpnia 1794 r. ogłoszono w Kaliskiem wybuch insurekcji kościuszkowskiej. 7 września połączone oddziały Andrzeja Jachowskiego i Jana Sieroszewskiego na krótko zdobyły miasto, które później wróciło pod jurysdykcję pruską.

Polska Partia Robotnicza (PPR) – polska partia polityczna, utworzona 5 stycznia 1942 w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny[1]), poprzez połączenie kilku spośród istniejących konspiracyjnych grup komunistycznych (m.in. Młot i Sierp, Stowarzyszenie Przyjaciół Związku Radzieckiego i Rewolucyjne Rady Robotniczo-Chłopskie) w Związek Walki Wyzwoleńczej (ZWW) i grupy Proletariusz. ZWW, utworzony we wrześniu 1941, był najsilniejszą z przedpeperowskich konspiracyjnych organizacji komunistycznych. Szkoleniem aktywistów PPR tworzących Grupę Inicjatywną m.in. w specjalnym ośrodku w miejscowości Puszkino pod Moskwą, zajmował się Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych (NKWD), badania historyków przeprowadzane po 1989 wykazały, iż wielu z nich było agentami NKWD.

Kościół Matki Bożej Częstochowskiej w Kole - jedna z czterech kolskich świątyń katolickich. Wybudowany został w latach 80. XX wieku z inicjatywy ks. Serafina Opałko. Ulokowany jest na osiedlu Przedmieście Warszawskie, na terenie dawnej wsi Blizna.

W 1808 r. powołano w Kole szkołę elementarną. 12 lipca 1812 z niewiadomej przyczyny wybuchł w mieście pożar; spłonęły 34 domy mieszkalne i wiele budynków gospodarczych. 8 sierpnia 1814 r. przez Koło przewożono zwłoki księcia Józefa Poniatowskiego, które następnie trafiły do Warszawy. Rok później miasto włączono w skład tzw. Królestwa Kongresowego. W 1818 r. wspólnota protestancka w Kole skierowała prośbę o zezwolenie na budowę świątyni ewangelickiej. W 1824 r. zniesiono probostwo przy kościele Świętego Ducha, a cały majątek przekazano kolskiej farze. W 1830 r. rozpoczęła się przebudowa ratusza miejskiego w duchu klasycystycznym przez Henryka Marconiego. W 1833 r. wybudowano nowy most na rzece Warcie w kierunku Kalisza. W sierpniu 1842 r. poznański kupiec Józef Freudenreich otworzył pierwszą w mieście fabrykę fajansu. W 1843 r. utworzono w Kole filię parafii ewangelickiej. W 1846 r. rozebrano kościółek Świętego Ducha. Pierwszy kolski hotel został otwarty już w 1852 r. przez Floriana Niewiadomskiego. W 1860 r. oddano do użytku nową żydowską synagogę przy Nowym Rynku. W 1862 r. rozpoczęto budowę zabudowań gospodarczych parafii Podwyższenia Świętego Krzyża.

Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk, lit. Kazimieras I Andrius Jogailaitis (ur. 30 listopada 1427 w Krakowie, zm. 7 czerwca 1492 w Grodnie) – wielki książę litewski w latach 14401492, król Polski w latach 14471492. Jeden z najaktywniejszych polskich władców, za panowania którego Korona, pokonując zakon krzyżacki w wojnie trzynastoletniej, odzyskała – po 158 latach – Prusy Królewskie, a dynastia Jagiellonów stała się jednym z czołowych domów panujących w Europie. Zdecydowany przeciwnik magnaterii przyczynił się do wzmocnienia znaczenia Sejmu i sejmików, co jednak stało się z krzywdą dla mieszczaństwa.

Kraj Warty, Okręg Rzeszy Kraj Warty, (niem. Reichsgau Wartheland, Warthegau) – nazwa regionu administracyjnego utworzonego podczas II wojny światowej na terenach Rzeczypospolitej Polskiej anektowanych przez III Rzeszę Niemiecką.

7 i 8 kwietnia 1861 r. miały miejsce dwie manifestacje przed gmachem ratusza, w których wzięło udział ponad tysiąc mieszkańców miasta. Pierwsza z nich spowodowała nieznaczne zniszczenia w gmachu i została rozproszona przez wojsko. W nocy z 6 na 7 lutego 1863 r. miała miejsce pierwsza bitwa powstania styczniowego w Kole. Pułk Edmunda Taczanowskiego, składający się z 30 kosynierów i 20 ułanów, zdobył miasto i dokonał spalenia mostu na rzece Warcie. Kolejna walka zbrojna miała miejsce 6 maja, kiedy płk. Taczanowski powrócił do Koła, entuzjastycznie witany przez mieszkańców. Posła pruskiego, Władysława Niegolewskiego, ustanowił szefem magistratu. W rejonie Kościelca miała miejsce potyczka powstańców z oddziałem gen. Brunnera. Rosjanie zostali zmuszeni do odwrotu. W walkach zginęło czterech powstańców, wśród nich kpt. Kazimierz Unrug, który został pochowany na cmentarzu rzymskokatolickim. Oddział Edmunda Taczanowskiego, po opuszczeniu Koła, został rozbity podczas bitwy pod Ignacewem. 8 maja miasto ponownie dostało się pod władze carskie. Miało miejsce zniszczenie obu mostów rzecznych. 24 czerwca i 14 sierpnia 1863 r. miały miejsce dwie kolejne bitwy powstańcze, jednak nie przyniosły żadnych konsekwencji dla mieszkańców. Ostatnie walki w guberni kaliskiej ustały w maju 1864.

Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Wielkiego w Kole - jedna z czterech kolskich szkół ponadgimnazjalnych. Położona na terenie osiedla Przedmieście Warszawskie. Jest najstarszą szkołą średnią w mieście – swoją historią sięga końca XIX wieku.

Kutnomiasto i gmina miejska w centralnej części Polski, w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim nad rzeką Ochnią (dopływem Bzury). Siedziba władz powiatu oraz władz gminy wiejskiej Kutno. Powstało na przełomie XIII i XIV wieku, prawa miejskie do 1432 i ponownie po 1766.

W 1867 r. w wyniku reformy administracyjnej w Rosji, utworzony został powiat kolski, wchodzący w skład guberni kaliskiej. W 1872 r. powstała w Kole pierwsza ochotnicza straż pożarna. W 1876 r. roku rozpoczęto gruntowny remont kolskiej fary, podczas którego wyremontowano m.in. sklepienia, polichromię, chór i ołtarze. 30 sierpnia 1879 oficjalnie otwarto 4-klasową Szkołę Realną. W 1883 r. konsekrowano świątynię ewangelicką Opatrzności Bożej. 10 grudnia 1888 r. otwarto w Kole teatr, znajdujący się przy obecnym Nowym Rynku. 10 czerwca 1902 r. zostało założone z inicjatywy Czesława Freudenreicha Towarzystwo Śpiewacze „Lutnia”. Rok później otwarto pierwszy bank – Kolskie Towarzystwo Pożyczkowo-Oszczędnościowe. 2 listopada 1905 r. w Kole miała miejsce manifestacja patriotyczna. Kilka dni później w Szkole Handlowej rozpoczęto naukę większości przedmiotów w języku polskim. 5 stycznia 1910 r. uruchomiona została linia komunikacji samochodowej z Konina do Kalisza przez miasto. W 1914 r. wojska rosyjskie opuszczając miasto spaliły za sobą most na Warcie i ewakuowały całą administrację na wschód. W końcu października miasto ostatecznie zajęły wojska niemieckie. W 1915 r. w mieście zaczęła funkcjonować elektrownia. W pierwszej połowie listopada 1918 r. wojska niemieckie opuściły Koło.

Kolski ratusz - jedna z najbardziej reprezentacyjnych budowli miasta. Zbudowany został najprawdopodobniej w I połowie XVI wieku w stylu gotyckim. W XIX wieku przeprowadzona została gruntowna przebudowa w duchu klasycystycznym. W 1987 r. uległ znacznemu zniszczeniu – zawaliła się wówczas gotycka wieża.

Morze Bałtyckie, Bałtyk – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w Europie północnej. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Beltsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód cieśnin duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.

Lata 1918-1939

Budynek dworca kolejowego

W nocy z 10 na 11 listopada 1918 r. Polacy przejęli pełną władzę nad miastem i powiatem. Pierwszym starostą został Wacław Kurnatowski. Koło przyłączono do województwa łódzkiego. 15 czerwca 1919 r. odbyły się pierwsze w historii wybory do Rady Miejskiej, w której zasiadło 15 katolików i 9 żydów. Burmistrzem wybrano Władysława Klimaszewskiego. 1 września otwarto Szkołę Podstawową nr 3 jako placówkę jednoklasową mieszaną. 1 listopada 1921 r. otwarto linię kolejową z Kutna do Strzałkowa przez Koło. 1 września 1923 r. rozpoczęto naukę w nowo wybudowanym budynku Szkoły Podstawowej nr 3 przy ul. Toruńskiej. W 1924 r. obszar miasta Koła powiększył się o wsie Blizna i Nagórna, od wielu lat ściśle związane z miastem. Rok później oddano do użytku budynek dworca kolejowego, wzniesionego przez firmę budowlaną rodziny Janiaków. W 1926 r. mieszkańcy po raz drugi wybrali burmistrza. Został nim Władysław Krzycki – ojciec sławnej pisarki Stanisławy Fleszarowej-Muskat. Jesienią tego samego roku ponownie otwarto w Kole 2-letnią Szkołę Handlową. W 1928 r. miała miejsce renowacja kolskiego ratusza. W 1929 r. burmistrzem został Stefan Grabowski. W 1930 r. w mieście pojawiły się pierwsze taksówki. 26 sierpnia 1934 r. odsłonięto pomnik „Bojownikom o Wolność i Niepodległość”, położony nad zalewem rzeki Warty. W 1936 r. burmistrzem wybrano Michała Beksiaka. 1 kwietnia 1938 r. w wyniku reformy administracyjnej miasto wraz z powiatem przyłączono do województwa poznańskiego. 10 grudnia miało miejsce poświęcenie i otwarcie dwóch żelbetonowych mostów na Warcie i na zalewie rzeki. Dzień później odbyła się pierwsza ogólnopolska audycja radiowa z Koła. 29 sierpnia 1939 r. na kilka dni przed wybuchem II wojny światowej w klasztorze bernardynów odbyła się msza święta „w intencji pokoju lub zwycięstwa”.

Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi – niepubliczna uczelnia wyższa. Funkcjonuje w oparciu o ustawę o szkolnictwie wyższym z dnia 12 września 1990 r. (Dz. U. z 1990 r. Nr 65, poz. 385 z późniejszymi zmianami) na podstawie decyzji Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 grudnia 1994 r. Nr DNS 3-0145/TBM/362/94 (wraz z późniejszymi zmianami).

Parafia św. Bogumiła w Kole – rzymskokatolicka parafia położona w północno-wschodniej części miasta Koła. Administracyjnie należy do dekanatu kolskiego I (diecezja włocławska).

II wojna światowa

2 września 1939 r. nad Kołem pojawiły się pierwsze niemieckie bombowce, które zbombardowały stację kolejową. Zginęło wówczas ponad 200 osób, głównie cywilów ewakuowanych pociągiem z Krotoszyna, Leszna i Jarocina w głąb kraju. 5 września miał miejsce drugi nalot lotnictwa niemieckiego. W walce w powietrzu hitlerowcy stracili dwa samoloty. 8 września I Dywizjon Armii Poznań przechodząc przez Koło zdetonował dwa nowe mosty na Warcie, udając się dalej w stronę rzeki Bzury. 18 września miasto zajął Wehrmacht. Dzień później zaczęła urzędować w Kole administracja niemiecka. 20 września hitlerowcy podpalili żydowską synagogę, znajdującą się na Nowym Rynku. Właściciel Fabryki Fajansów Czesław Freudenreich został wraz z córką aresztowany i rozstrzelany w Koninie. 26 października miasto i powiat kolski włączono w skład tzw. ziem wschodnich, wcielonych do Rzeszy. Po przejęciu władzy przez Niemców, rozpoczęto gruntowną przebudowę miasta. Wybudowano kilkadziesiąt bloków mieszkalnych dla hitlerowskich żołnierzy przy ul. Garncarskiej. W Kole planowano utworzyć wielki ośrodek przemysłowy i górniczy. Odtąd Koło nazywało się Wathbrücken, a powiat – Kreis Wathbrücken. W październiku rozpoczęły się pierwsze wysiedlenia Polaków z Koła na Lubelszczyznę i do Małopolski. W kwietniu 1940 r. kolskim bernardynom zabroniono opuszczać klasztor i zezwolono odprawiać tylko jedną mszę świętą w niedzielę. Jesienią 1941 r. miał miejsce pierwszy wywóz kolskich Żydów do obozu zagłady Kulmhof w pobliskim Chełmnie nad Nerem. W kościele farnym Niemcy urządzili magazyn odzieży żydowskiej. Pod koniec wojny miasto liczyło 13 000 mieszkańców, z czego 8000 to Polacy, a 5000 to Niemcy. W nocy z 19 na 20 stycznia 1945 r. miały miejsce zbrojne walki między Armią Czerwoną a niemieckim Wehrmachtem o Koło. Miasta nie udało się zdobyć z marszu. Najcięższe boje stoczyli żołnierze ppłk. Tierechina w rejonie cegielni na Nagórnej, gdzie zginęli Władimir Lewakow i Mykoła Nosula, którzy własnym ciałem zakryli niemieckie karabiny maszynowe, umożliwiając Armii Czerwonej zdobycie miasta. Po wojnie włączono ich w poczet Bohaterów ZSRR. Pierwsi żołnierze wkroczyli do miasta o godzinie 16:30. W bojach o Koło zginęło łącznie 132 żołnierzy radzieckich.

Platforma Obywatelska (PO) – polska partia polityczna założona jako stowarzyszenie 24 stycznia 2001 (pod nazwą "Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej" zarejestrowana 5 marca 2002). Jej głównymi założycielami byli Andrzej Olechowski, Maciej Płażyński z AWS i Donald Tusk z Unii Wolności. Skupia osoby o różnych poglądach, głównie konserwatywno-liberalnych i chrześcijańsko-demokratycznych, centroprawicowych i centrowych, określa się jako Nowe Centrum. Należy do Europejskiej Partii Ludowej. Od 2007 Platforma Obywatelska jest największą siłą polityczną w Sejmie oraz Senacie i wspólnie z Polskim Stronnictwem Ludowym tworzy koalicję rządową, która jest zapleczem parlamentarnym rządu Donalda Tuska.

Jan Gruszczyński herbu Poraj (ur. 1405 – zm. 8 października 1473) – arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski 1463-1472, biskup krakowski i kujawski, kanclerz wielki koronny.

Lata 1945-1989

Miejski Dom Kultury
Siedziba władz powiatowych

24 stycznia 1945 r. decyzją wojennego komendanta powiatu kolskiego pierwszym powojennym starostą został Jan Oliskiewicz. Miasto Koło pozostało w województwie poznańskim. 29 stycznia w kościele klasztornym odbyła się uroczysta msza święta w podziękowaniu za wyzwolenie spod okupacji niemieckiej. Podczas działań wojennych wojska hitlerowskie doszczętnie ograbiły wnętrza kolskich kościołów, a następnie podczas ucieczki podpalili je. Na szczęście z pomocą mieszkańców obie świątynie uratowano. 1 lutego starosta kolski mianował pierwszym powojennym burmistrzem Teodora Ostrowskiego. 2 lutego wznowiono naukę w Szkole Podstawowej nr 1 w gmachu mieszczącym się przy ul. Nowowiejskiej (dzisiejsza Wojciechowskiego). 4 lutego zawiązał się w Kole Miejski Komitet Polskiej Partii Robotniczej. 26 lutego z gmachu Szkoły Podstawowej nr 3 wyprowadził się radziecki szpital wojskowy. Tydzień później wznowiono zajęcia lekcyjne. 10 marca powołano do życia gimnazjum i liceum „Oświata”. 15 marca odbyły się formalne wybory burmistrza miasta, którym został Piotr Wojciechowski. W marcu 1947 r. Koło nawiedziła wielka powódź; woda zalała m.in. ogrody ojców bernardynów. 17 września otwarto nową placówkę szkolnictwa średniego – Liceum i Gimnazjum Handlowe (dzisiejszy Zespół Szkół Ekonomiczno-Administracyjnych). W 1948 r. powstała Publiczna Średnia Szkoła Zawodowa. 17 września 1949 r. po śmierci Piotra Wojciechowskiego Miejska Rada Narodowa w Kole, nowym burmistrzem wybrała Wiktora Graczyka. 5 grudnia 1953 r. odbyły się pierwsze powszechne wybory do Miejskiej Rady Narodowej, w której w znacznej większości zasiedli członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W 1956 r. miało miejsce połączenie się dwóch kolskich klubów sportowych – założonej w 1946 r. milicyjnej Gwardii i powstałej w 1920 r. Olimpii – nowy klub nazwano KS Start-Olimpia. 25 maja 1957 r. odbyło się założycielskie zebranie Spółdzielni Mieszkaniowej w Kole. W tym samym roku rozpoczęto realizację planu sześcioletniego, dzięki któremu nadano nowy charakter – z ubogiego miasta rzemieślniczego, stało się lokalnym ośrodkiem przemysłowym. W latach 1960 i 1963-65 sekcja piłkarska Olimpii występowała na boiskach III ligi wielkopolskiej. W 1961 r. rozpoczęto budowę pierwszego osiedla bloków wielorodzinnych przy ul. Broniewskiego. 1 stycznia 1962 r. swoją działalność rozpoczęła Fabryka Materiałów i Wyrobów Ściernych „Korund”, która w latach swojej świetności zatrudniała 3000 pracowników. We wrześniu władze miejskie zorganizowały huczne obchody 600-lecia nadania praw miejskich. Jesienią rozpoczęto elektryfikację linii kolejowej z Poznania do Warszawy, przez Koło. 1 stycznia 1971 r. otwarto Państwową Szkołę Muzyczną. W roku 1972 do miasta włączono fragmenty wsi Ruchenna wraz ze Szkołą Podstawową nr 4. W styczniu 1975 r. kino „Młoda Gwardia” przeniesiono z Nowego Rynku do nowo wybudowanego gmachu przy ul. Słowackiego. 1 kwietnia weszła w życie ustawa o nowym podziale administracyjnym. Miasto Koło zostało włączone do województwa konińskiego. W lutym 1977 r. oddano do użytku bloki przy ul. Sienkiewicza. 1 września 1979 r. otwarto Liceum Sztuk Plastycznych. 11 czerwca 1980 r. oddano do użytku pierwsze bloki mieszkalne przy ul. Kolejowej. 16 lipca 1981 r. bp włocławski Jan Zaręba erygował nową parafię pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej. Poświęcono także kościół kształtem przypominający barkę, znajdujący się miejscu istnienia dawnej murowanej kaplicy. W 1985 r. rozpoczęto remont kapitalny ratusza. Planowano przebudować wnętrza pod kątem przystosowania obiektu do potrzeb Muzeum Technik Ceramicznych. Jednak nad ranem 25 maja 1987 r. miała miejsce katastrofa budowlana kolskiego ratusza. Całkowicie zawaliła się gotycka wieża, niszcząc całą północną część budynku.

Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga.

Gubernia kaliska (ros. Калишская губерния), gubernia Królestwa Polskiego istniejąca w latach 18371844 i 18671918 ze stolicą w Kaliszu; w 1919 przekształcona w województwo łódzkie ze stolicą w Łodzi.

Od 1990 roku

Zakłady Mięsne Sokołów
Nowa zabudowa miasta
Autostrada A2 w okolicach miasta

Rok 1990 przyniósł pierwsze wybory powszechne do rady miejskiej. 20 maja wybrano 28 nowych radnych. Na pierwszej sesji wybrano burmistrza, którym została Czesława Gutkowska-Kicińska. Ten rok był rekordowym pod względem powstających nowych zakładów pracy, założono wówczas Zakład Wyrobów Sanitarnych Andre Abrasive Articles, swój zakład otworzyła w Kole firma Wood-Mizer oraz fabryka fajansu Janpol. W styczniu 1991 r. z połączenia Towarzystwa Śpiewaczo-Muzycznego Lutnia z chórem kościelnym parafii Podwyższenia Krzyża Świętego powstało Towarzystwo Śpiewaczo-Muzyczne Lutnia im. Stanisława Moniuszki. 12 czerwca 1991 r. ukazał się pierwszy numer Gazety Kolskiej, której wydawcą był Urząd Miejski. Po 1990 r. rozpoczęła się transformacja ustrojowa w Polsce, co spowodowało znaczny spadek jakości życia mieszkańców miasta. Większe firmy założone w latach 60. i 70. stanęły na skraju bankructwa i rozpoczęły zwalnianie swoich pracowników. Bezrobocie wówczas wynosiło 17%. Pracę straciło ponad tysiąc osób. W styczniu 1993 r. fińska firma Sanitec zakupiła 80% udziałów zakładu kolskiej ceramiki sanitarnej. Już wówczas ogólna produkcja zakładu wynosiła 320 000 sztuk, plasując zakład na drugim miejscu w kraju pod względem produkcji wyrobów ceramiki sanitarnej. 19 czerwca 1994 r. wybrano radę miejską II kadencji. W jej skład weszło 28 radnych. Nowym burmistrzem wybrano Józefa Dużyńskiego. 11 grudnia tego samego roku bp Bronisław Dembowski dokonał poświęcenia odnowionej polichromii i rzeźb w kościele klasztornym ojców bernardynów. Na przełomie maja i czerwca 1997 obywały się uroczyste obchody jubileuszu 635-lecia miasta Koła. W 1998 r. wybrano 28 radnych III kadencji. Kilka dni później rada wybrała na burmistrza Jerzego Przybylskiego. 1 stycznia 1999 r. weszła w życie ustawa o nowym podziale administracyjnym kraju. Koło zostało włączone w skład nowego powiatu kolskiego, wchodzącego w skład województwa wielkopolskiego. 16 czerwca rada miejska wraz z władzami kościelnymi oficjalnie ogłosili błogosławionego Bogumiła patronem miasta i Ziemi Kolskiej. Od 1 września 1999 r. rozpoczęły funkcjonowanie trzy gimnazja. 27 października 2002 r. odbyły się pierwsze bezpośrednie wybory na burmistrza oraz IV kadencji rady miejskiej. Burmistrzem w drugiej turze został Jan Stępiński. W 21-osobowej radzie większość mają lewicowe komitety Sojuszu Lewicy Demokratycznej (11 radnych) i Praworządność Wiedza Kompetencje (3 radnych). Na początku roku 2004 po całkowitej likwidacji Zrembu i wchłonięciu kolskich zakładów mięsnych w skład grupy Sokołów, bezrobocie w mieście osiągnęło najwyższy w historii poziom - 26,5%. We wrześniu tegoż roku parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Kole obchodziła 700. rocznicę ustanowienia. 1 listopada 2005 bp włocławski Wiesław Mering erygował na osiedlu Płaszczyzna nową parafię katolicką, pod wezwaniem Świętego Bogumiła. W nocy 26 stycznia 2006 r. w kolskiej stacji meteorologicznej zmierzono najniższą temperaturę od ponad czterdziestu lat (-28,5 °C ). 25 lipca w obecności władz samorządowych powiatu uroczyście otwarto w Daniszewie, węzeł drogowy Koło, który jest zjazdem z autostrady A2 do miasta. Dzień później premier Jarosław Kaczyński oficjalnie otworzył nowo wybudowany odcinek autostrady z Konina do Strykowa. 12 i 26 listopada 2006 r. mieszkańcy Koła w bezpośrednich wyborach wybrali burmistrza i radę miejską V kadencji. Na czele miejskiego magistratu stanął wybrany w drugiej turze Mieczysław Drożdżewski, a w 21-osobowej radzie większość uzyskała prawicowa koalicja komitetów Prawa i Sprawiedliwości (9 radnych) i Platformy Obywatelskiej (5 radnych). W 2007 r. miały miejsce dwa ważne wydarzenia religijne. Biskup włocławski Wiesław Mering 25 lutego konsekrował nowy kamienny ołtarz w kolskiej farze, a 26 sierpnia - w 25. rocznicę ustanowienia parafii, poświęcił kościół MB Częstochowskiej. 19 października 2007 r. otwarto pierwszą w mieście halę sportowo-widowiskową, decyzją Rady Miasta Koła z 2008 roku otrzymała ona imię Agaty Mróz-Olszewskiej, uroczystość nadania odbyła się w czerwcu 2009. Jest to pierwszy tego typu obiekt w Polsce, który nosi jej imię. Od 2007 r. młodzież z Koła uczestniczy w międzynarodowych wymianach pomiędzy szkołami. Uczniowie Liceum Ogólnokształcącego goszczą w niemieckim Reinbek, a z Gimnazjum nr 1 w ukraińskiej Pietropawłowskiej Borszczagiwce. 10 czerwca 2008 r. bp Wiesław Mering poświęcił kamień węgielny pod budowę kościoła Świętego Bogumiła na osiedlu Płaszczyzna. W krótkim okresie roku 2008, w wyniku mniejszych opadów niż zwykle, osadów niesionych przez rzekę oraz niewątpliwych błędów w gospodarce wodnej, wyschło lewe ramię Warty. W tym samym roku otwarto wydział zamiejscowy wyższej uczelni - Społecznej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi. Jesienią zakończył się kolejny etap odbudowy ratusza miejskiego. 30 maja 2009 r. przed gmachem starostwa powiatowego odsłonięto pomnik k-dronu wynalezionego przez Janusza Kapustę.

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.

Ulica Blizna w Kole – jedna z głównych ulic miasta. Stanowi wewnętrzną obwodnicę centrum Koła. Jest jednocześnie drogą tranzytową w kierunkach: Łask, Poznań, Sompolno, Warszawa, Włocławek i przedłużeniem alei Jana Pawła II. W całości położona jest na terenie osiedla Przedmieście Warszawskie. Do 1924 r. Blizna stanowiła samodzielną wieś.
Commons in image icon.svg

Przypisy

  1. Według poprzednich (błędnych) informacji lokacja miasta miała miejsce w Daleszycach.
  2. Rzymsko - Katolicka Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Kole
  3. A.Stebelski. Przeszłość administracyjna ziem wojew. łódzkiego. Łódź 1928, s.20-21
  4. wg raportu gubernatora cywilnego warszawskiego
  5. J.Burszta. Sześćset lat miasta Koła. Poznań 1963, s.144
  6. S.Okoniewski. Wspomnienia powstańca z 1863 r. Poznań 1913, s.18
  7. J.Burszta. Sześćset lat miasta Koła. Poznań 1963, s.145
  8. J.Żmigrodzki. Województwo kaliskie w walce z roku 1863 i 1864. Kalisz 1936, s.18-20

Bibliografia

  • Michał Rawita Witanowski. Wielkopolskie miasto Koło. Piotrków 1912
  • Józef Burszta. 600 lat miasta Koła. Poznań 1963
  • Paweł Łączkowski, Mieczysław Pochwicki. Koło. Rozwój miasta 1948-1978. Poznań-Koło 1978
  • Józef Stanisław Mujta. Miasto Koło w 625-lecie nadania praw miejskich. Koło 1987
  • Józef Stanisław Mujta. 635 lat miasta Koła. Koło 1997
  • Józef Stanisław Mujta. Parafia rzymsko-katolicka pw. Podwyższenia Świętego Krzyża w Kole. Warszawa 2003
  • Liczne informatory wydawane przez Urząd Miasta, Starostwo Powiatowe w Kole i Towarzystwo Przyjaciół Miasta Koła
  • Kazimierz III Wielki (ur. 30 kwietnia 1310 w Kowalu, zm. 5 listopada 1370 w Krakowie) – król Polski w latach 1333-1370, ostatni władca z dynastii Piastów na polskim tronie.

    Edmund Władysław Maksymilian Taczanowski (ur. 23 listopada 1822 w Wieczynie koło Pleszewa, zm. 14 września 1879 w Choryni) – generał polski, dowódca powstańczy 1863.





    Czy wiesz że...? beta

    Jarosław Aleksander Kaczyński (ur. 18 czerwca 1949 w Warszawie) – polski polityk, doktor nauk prawnych, twórca i prezes partii politycznych Porozumienie Centrum oraz Prawo i Sprawiedliwość, senator I kadencji, poseł na Sejm I, III, IV, V i VI kadencji, od 14 lipca 2006 do 16 listopada 2007 Prezes Rady Ministrów. Kandydat na urząd Prezydenta RP w przedterminowych wyborach prezydenckich w 2010.
    Lubelszczyzna (właściwie ziemia lubelska) – kraina historyczna w północno-wschodniej Małopolsce, na prawym brzegu Wisły, między Wieprzem i Tyśmienicą na północy oraz Sanem i Tanwią na południu. Głównym miastem krainy jest Lublin.
    Bogumił z Dobrowa, Bogumił Leszczycbłogosławiony Kościoła katolickiego, arcybiskup gnieźnieński, pustelnik. Według hipotezy Władysława Semkowicza utożsamiany z arcybiskupem Piotrem.
    Zamek w Kole – warowny zamek, wg Jana Długosza wzniesiony przez króla Kazimierza Wielkiego jeszcze przed rokiem 1362 (kiedy osada Koło uzyskała prawa miejskie). Budowla znajduje się na sztucznym wzniesieniu w zakolu Warty. W czasach jej wznoszenia, rzeka posiadała w tym rejonie liczne odnogi, które często wylewały, skutecznie uniemożliwiając dotarcie do zamku nieproszonym gościom.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
    Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.
    Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש, niem. Kalisch) – jedno z najstarszych miast w Polsce, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej. Drugi co do wielkości i również drugi najsilniej zurbanizowany ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego. Centralne miasto aglomeracji kalisko-ostrowskiej, którą tworzy wraz z Ostrowem Wielkopolskim. Siedziba diecezji kaliskiej.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.