Historia Nigerii

Okres przedkolonialny

W okresie poprzedzającym epokę kolonialną terytorium dzisiejszej Nigerii było miejscem wielu interesujących wydarzeń. Już ponad dwa tysiące lat temu na terenie dzisiejszego stanu Plateau kultura Nok wytwarzała żelazo i tworzyła wyrafinowane rzeźby z terakoty. Historia leżących na północy miast – Kano i Katsina – sięga X wieku. W kolejnych stuleciach te królestwa Hausa oraz imperium Kanem-Bornu, leżące nad jeziorem Czad, rozwijały się jako ważne centra wymiany pomiędzy północą i południem. Berberowie i ludzie południa handlowali niewolnikami, żelazem, solą, paciorkami, koralikami, odzieżą, bronią i innymi towarami.

W XV wieku na południowym zachodzie obecnej Nigerii powstały królestwa Jorubów – Ife i Oyo. Królestwo Ife przeżywało okres szczytowego rozwoju w XV i XVI stuleciu. Z tego okresu pochodzą słynne wykonane z brązu i terakoty popiersia kojarzone z kulturą Ifo. Królestwo Oyo rozwinęło się później, przeżywając swe najlepsze lata w okresie od XVII do XIX w. Wysoki poziom organizacji politycznej pozwolił państwu Oyo rozciągnąć swe panowanie aż na tereny dzisiejszego Togo, lecz wojna domowa pomiędzy miastami królestwa poważnie osłabiła jego siłę. Na środkowym południu już w XV-XVI królestwo Beninu rozwinęło potężną armię, dwór o wytwornym ceremoniale i wydało wielu uzdolnionych artystów.

Od XVII do XIX wieku Europejczycy zakładali liczne faktorie handlowe w nadbrzeżnych regionach Nigerii. Początkowo głównym towarem, którym handlowano, byli niewolnicy sprowadzani z głębi lądu. Później, między innymi wskutek działań brytyjskiej floty, zwalczającej handel niewolnikami od początku XIX wieku, przerzucono się na olej palmowy i drewno. W początkach XIX wieku większość terenów na północy kraju znalazło się pod panowaniem

Angielskie panowanie

Po zakończeniu ery wojen napoleońskich większego rozmachu nabrał angielski handel z wewnętrzną częścią dzisiejszej Nigerii. W 1879 z inicjatywy George'a Goldiego angielskie stowarzyszenia istniejące na tym obszarze połączyły się i wykupiły wszystkie nie-angielskie faktorie handlowe w rejonie dolnego Nigru. W 1885 stowarzyszenie to uzyskało charakter królewski, przekształcając się w Królewską Kompanię Nigru. Kompania rozwijała się błyskawicznie, podporządkowując sobie coraz to nowe tereny, nierzadko w drodze walki. W 1900 Kompania przeszła pod kontrolę rządu Wielkiej Brytanii. W 1901 Nigeria stała się brytyjskim protektoratem.

W 1914 cały obszar był formalnie zjednoczony jako "Kolonia i Protektorat Nigerii". Administracyjnie był on podzielony na prowincje północne i południowe oraz kolonię Lagos. Prowincje południowe poddawały się o wiele szybciej niż północne wpływom Zachodu w dziedzinach takich jak edukacja czy nowoczesna gospodarka. Skutki takiego rozwoju kraju dają się dostrzec do dziś. Po drugiej wojnie światowej rosło poczucie tożsamości narodowej Nigeryjczyków i chęć uzyskania niepodległości. Presja wywierana na Wielką Brytanię skłoniła ją do nadania Nigerii początkowo autonomii a później pełnej niepodległości.