Historia Politechniki Warszawskiej - Polski Serwis Naukowy

Główny artykuł: Politechnika Warszawska.

Gmach Główny Politechniki Warszawskiej

Historia Politechniki Warszawskiej sięga pierwszej połowy XIX w. kiedy to podjęto pierwsze starania o stworzenie w Warszawie uczelni technicznej. Poprzednikami dzisiejszej Politechniki była Szkoła Przygotowawcza działająca w latach 1826 –1831, Instytut Politechniczny im. Cara Mikołaja II działający w latach 1898 – 1914 oraz w końcu Politechnika Warszawska od 1915 do 1939. Następnie w czasie II wojny światowej Państwowa Wyższa Szkoła Techniczna działająca w czasie okupacji 1942 –1945 i ponownie Politechnika Warszawska od 1945 r.

Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.
Św. Mikołaj II Aleksandrowicz Romanow, ros. Николай II, Николай Александрович Романов, ur. 6 maja/18 maja 1868 w Petersburgu, zm. 16/17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – ostatni cesarz Rosji, panujący w latach 1894-1917. Koronowany w Moskwie 26 maja 1896; syn Aleksandra III z dynastii Romanowów i jego żony carycy Marii Fiodorowny. Święty prawosławny.

Działania Stanisława Staszica

Powstanie Politechniki Warszawskiej było poprzedzone staraniami Stanisława Staszica o stworzenie w Warszawie uczelni technicznej. Częściowo zabiegi te udało się zrealizować, gdyż w roku 1826 otwarto Szkołę Przygotowawczą w Pałacu Kazimierzowskim na terenie Uniwersytetu Warszawskiego. Jednak już w roku 1831 została ona zamknięta w ramach represji po powstaniu listopadowym. Niemal do końca XIX w. Polacy wciąż nie mieli w kraju ośrodka kształcącego inżynierów, chociaż druga rewolucja przemysłowa dobiegała już końca.

Płock – miasto na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, powiat grodzki, siedziba powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza, stolica rzymskokatolickiej diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.
Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

Od uchwały do pierwszych zajęć

Budynek po upadłej fabryce tytoniu – "Union" zaadoptowana na pomieszczenia dydaktyczne dla Instytutu Politechnicznego

12 października 1897 roku Sekcja Techniczna Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Popierania Rosyjskiego Przemysłu i Handlu podjęła uchwałę, na mocy której rozpoczęto starania o utworzenie w zaborze rosyjskim wyższej uczelni technicznej. 21 października powołano komisję, której zadaniem było przygotowanie memoriału dla władz rosyjskich w sprawie utworzenia takiej uczelni. Komisji przewodniczył Kazimierz Obrębowicz, a należeli do niej również: Pius Altdorfer, Jan Bloch, Samuel Dickstein, Edmund Diehl.

Katorga (ros. Каторга, z greckiego κάτεργον keteirgon zmuszać) – ciężka praca fizyczna, często ponad ludzkie siły. Katorga była często karą dla osób, represjonowanych z przyczyn politycznych w Rosji. Zgodnie z rosyjskim kodeksem karnym z 1847 roku, zesłanie i katorga były karami powszechnie wymierzanymi uczestnikom zrywów narodowościowych i wyzwoleńczych. Po dojściu do władzy bolszewików zesłanie i katorgę zastąpiły zsyłki i łagry Gułag-u.
Aleksander Bagration-Imeretyński, ros. Александр Константинович Багратион-Имеретинский (24 września 1837 - 17 listopada 1900), rosyjski arystokrata (książę), generał-gubernator warszawski, namiestnik cara w Warszawie.

Komisja oprócz Warszawy rozważała także zlokalizowanie Politechniki w Sosnowcu lub Łodzi. Ostatecznie wybrano Warszawę ze względu na istniejący tam różnorodny przemysł, liczne szkoły średnie oraz Uniwersytet Warszawski. Przewidywano czteroletni okres studiów z systemem nauczania będącym połączeniem cech uczelni niemieckich oraz francuskich.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Adresatem memoriału był książę generał-gubernator Aleksander Konstantynowicz Imeretyński. Na podstawie otrzymanego memoriału opracował własny, który przesłał carowi Mikołajowi II. Do argumentów dołączył możliwość indoktrynacji i rusyfikacji młodzieży. Car odwiedził Warszawę jeszcze w tym samym roku, co mieszkańcy wykorzystali przekazując mu swoją prośbę o utworzenie uczelni technicznej i milion rubli zebranych na ten cel. Car zgodził się pod warunkiem zebrania jeszcze 2,5 miliona rubli, co bardzo szybko zostało osiągnięte. Powołano Komitet Budowy szkoły politechnicznej, którego celem było pozyskiwanie terenu i budowa nowych gmachów dla uczelni, wśród działaczy podkomitetu byli między innymi baron Leopold Kronenberg, Maurycy Poznański, Stanisław Rotwand i Edward Natanson. Podkomitet zebrał kwotę 3 462 446 rubli. 12 lutego 1898 r. car zgodził się na utworzenie politechniki i 8 czerwca 1898 r. powstał Warszawski Instytut Politechniczny imienia Mikołaja II z wykładowym językiem rosyjskim.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.
Politechnika Warszawska (PW) – państwowa wyższa uczelnia w Warszawie. Jest jedną z największych i najlepszych wyższych uczelni technicznych w Polsce oraz w Europie Środkowo-Wschodniej. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 604. pośród wszystkich typów uczelni..

Przemysłowiec i członek komisji kierowanej przez Kazimierza Obrębowicza, Jan Bloch przekazał na rzecz nowo powołanego Instytutu budynek po upadłej fabryce tytoniu "Union" stojący przy ulicy Marszałkowskiej 81 (na rogu Hożej), który za kwotę 100 tysięcy rubli przystosowano do prowadzenia zajęć dydaktycznych. Instytut Politechniczny kształcił studentów w tym miejscu w latach 1898 – 1901.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 r. na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na mocy uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r., podjętej niejednogłośnie na polecenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (pozakonstytucyjnego tymczasowego organu władzy, faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych), poparty przez Sejm PRL uchwałą z dnia 25 stycznia 1982 r.. Został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a zniesiono go 22 lipca 1983 r.

Dysponując wyremontowanym budynkiem przy ul. Marszałkowskiej nowo powołany Instytut mógł zacząć funkcjonować i kształcić studentów, jednocześnie Komitet Budowy szkoły politechnicznej dalej prowadził działania mające na celu wybudowanie nowego budynku dla Instytutu. Za najlepszą lokalizację uznano duży plac u zbiegu ulicy Polnej i Nowowiejskiej, położony na ówczesnym południowym końcu miasta.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
Maciej Bernhardt (ur. 1923) – profesor dr inż., emerytowany wykładowca Politechniki Warszawskiej i pracownik naukowy Instytutu Transportu Samochodowego. Wcześniej wykładał także m.in. w Wojskowej Akademii Technicznej, Centralnym Ośrodku Konstrukcyjno-Badawczym i na Politechnice Gdańskiej. Specjalista z dziedziny motoryzacji, autor i współautor 16 pozycji książkowych (m.in. Doładowanie silników spalinowych; Samochodowe silniki turbospalinowe; Teoria silników spalinowych; Techniczny Poradnik Samochodowy) i ponad 200 artykułów naukowych w czasopismach naukowych polskich, francuskich, niemieckich i rosyjskich. Od 1987 roku profesor nadzwyczajny i (do 1990 roku) dyrektor Instytutu Transportu Samochodowego.

Zarząd Miasta Warszawy podarował Instytutowi te tereny o powierzchni 70 000 m² i wartości miliona rubli, które wcześniej planowano na "zieleniec". W miejscu tym wcześniej zostały zorganizowane dwie największe w ówczesnej Europie Wystawy Higieniczne (w 1887 r. oraz 1896 r.). Plac po ostatniej z Wystaw w 1896 r. pozostał podniesiony o łokieć. Drewniana hala gimnastyczna z czasów Wystaw ostała zaadaptowana na pomieszczenia mieszkalne dla służb politechnicznych.Podarowane tereny to dokładnie ten fragment Warszawy, w którym do dziś znajduje się główny kompleks budynków Politechniki.

Rewolucja rosyjska 1905 roku – ogólnokrajowy spontaniczny zryw skierowany zarówno przeciw rządowi, jak i przeciw przemocy państwa wobec obywateli. Wydarzenie to uważa się za początek zmian ustrojowych w Rosji, prowadzący do rewolucji 1917 roku.
Sosnowiec – miasto położone na południu Polski, w Zagłębiu Dąbrowskim, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP). Najludniejsze miasto Zagłębia Dąbrowskiego.

Ze względu na pośpiech w realizacji inwestycji zrezygnowano z rozpisania konkursu na architekta. Rosjanie wchodzący w skład komisji zaproponowali, aby wykorzystać już istniejący projekt budynku, który zdobył drugie miejsce w konkursie na Politechnikę Kijowską. Polacy nie chcieli zgodzić się na takie rozwiązanie. Ostatecznie architektami budynków Instytutu Politechnicznego zostali Stefan Szyller (znany ze współprojektowania Biblioteki Uniwersyteckiej i projektu budynku Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych) i Bronisław Rogóyski (znany z projektu domu Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego przy ulicy Foksal 19), którzy zgodzili się bardzo szybko przygotować projekt – w ciągu 72 dni. Nie było to łatwe przedsięwzięcie z uwagi na fakt, że obaj architekci nie mieli doświadczenia w projektowaniu uczelni. W celu zapoznania się z tematem udali się w trzytygodniową podróż po Europie. Odwiedzili Wiedeń, Graz, Mediolan, Zurych, Strassburg, Darmstad, Paryż, Londyn, Berlin i Lipsk, notatki i szkice robiąc w wagonach. Gdy wrócili, zasadnicza koncepcja była już gotowa.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.
Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

Zaprojektowano 6 budynków Instytutu Politechnicznego: Gmach Główny, Gmach Chemii, Gmach Mechaniki, Gmach Fizyki oraz dwa budynki mieszkalne dla administracji i profesorów. Budynki uczelni zostały zaprojektowane dla 1000 słuchaczy studiujących na czterech wydziałach Projekt zatwierdzono w Petersburgu i w maju 1899 roku przystąpiono do jego realizacji. 8 września 1899 r. wmurowano kamień węgielny pod Gmach Główny.

Łokieć (niem. Elle, franc. Aune, ang. Ell) – jednostka długości o różnej wartości w zależności od państwa, regionu i epoki historycznej. Tradycyjna miara nawiązująca do średniej długości ręki od stawu łokciowego do dłoni. Dzielił się najczęściej na 2 stopy albo 24 cale.
Sierpień 1980 – jeden z kilku miesięcy, które odcisnęły największe piętno na historii PRL. Przeszedł do historii z powodu strajków na Wybrzeżu, zakończonych zawarciem czterech porozumień sierpniowych.

13 lipca 1900 r. na terenie budowy miał miejsce tragiczny wypadek – runął kilkumetrowej długości gzyms wieńczący Gmach Główny od strony ulicy Nowowiejskiej. W katastrofie zginęły 3 osoby a 13 zostało rannych. Na budowie zatrudnionych było od 800 do 1000 robotników. Część obiektów szkolnych uruchomiono już jesienią 1902 roku. Oddane do użytku studentom i wykładowcom budynki wyposażono w najnowocześniejsze instalacje i urządzenia. Wykonano system centralnego ogrzewania i wentylacji.

Narodowy Techniczny Uniwersytet Ukrainy - "Politechnika Kijowska" (ukr. - Національний технічний університет України - Київський політехнічний інститут, КПІ) (ros. - Киевский политехнический институт, КПИ) - największa ukraińska wyższa szkoła techniczna.
Zachęta Narodowa Galeria Sztuki – galeria sztuki w Warszawie, narodowa instytucja kultury. Misją Zachęty jest prezentacja i promocja sztuki współczesnej. Galeria organizuje wystawy indywidualne i zbiorowe artystów polskich i zagranicznych oraz wystawy problemowe.

Instytut miał początkowo trzy wydziały: Mechaniczny, Chemiczny i Inżynieryjno-Budowlany. Zajęcia rozpoczęły się 5 września 1898 r. Kadrę naukową stanowili głównie Rosjanie. Polaków przyjmowano niechętnie i praktycznie nie osiągali ważniejszych stanowisk.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.
Leopold Kronenberg (ur. 24 marca 1812, Warszawa, zm.5 kwietnia 1878, Nicea), bankier, inwestor, finansista warszawski, jeden z przywódców "białych" przed powstaniem styczniowym.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)