Plemiona Rwandy

Dzisiejsze terytorium Rwandy jest zamieszkiwane przez trzy plemiona: Twa, Tutsi oraz Hutu. Pierwsi na tym terytorium osiedlili się Twa. Trudnili się myślistwem, później także garncarstwem. Pomiędzy VII a X wiekiem zaczęło napływać nowe plemię – Hutu. Ich głównym zajęciem było rolnictwo. Ostatni przybyli Tutsi – lud trudniący się pasterstwem. W poszukiwaniu odpowiednich warunków do hodowli dotarli tu w XIII w. Okazali się świetnymi organizatorami i administratorami. Powoli zaczęli dominować nad pozostałymi dwoma plemionami. Zdobywali coraz to dalsze części kraju i na podbitych terenach ustanawiali swoje prawo. Szacuje się, że do końca XVI wieku posiadali pełną władzę nad terytorium dzisiejszej Rwandy. Od tego momentu nieprzerwanie będą rządzić, aż do lat sześćdziesiątych XX wieku. Pomimo tego, że Tutsi było plemieniem podbijającym, to przejęło cały dorobek cywilizacyjny i kulturowy od Hutu. Jedyną rzeczą, którą odrzucili, a wręcz nią gardzili było rolnictwo. Dla nich bydło stanowiło symbol wyższości, dominacji i bogactwa. Pomimo tej kulturowej, społecznej i duchowej unifikacji, nigdy nie znikł podział na plemiona, nie nastąpiło zjednoczenie. Nadal występuje dwubiegunowa polaryzacja społeczeństwa na my i oni, czego konsekwencją są dramatyczne miesiące 1994 r. i makabryczne rzezie ludności.

Rwanda była jednym z ostatnich regionów w Afryce, skolonizowanych przez kraje europejskie. W 1885 r. na kongresie w Berlinie obszar ten zaliczono do niemieckiej strefy wpływów. Następnie w ciągu kolejnych 10 lat kraj został opanowany przez Niemców i wcielony do Niemieckiej Afryki Wschodniej. Niemcy nie rządzili bezpośrednio, do administracji kraju wykorzystali miejscowych władców (bami) z plemienia Tutsi (Berlin utrzymywał w Rwandzie maksymalnie 5 urzędników i 166 żołnierzy). W 1902 r. powstały pierwsze misje katolickie. W czasie I wojny światowej kraj został (wraz z sąsiednim Burundi) zajęty przez Belgów.

W 1922 prawo Belgii do Rwandy i Urundi (połączonych w jedno państwo) zostało zalegalizowane mandatem Ligi Narodów.

W 1925 Rwanda i Urundi zostały połączone z Kongo Belgijskim. Belgowie kontynuowali niemiecki sposób rządzenia, nadal opierając się na bami i arystokracji Tutsi.

W 1946 Rwanda-Urundi zyskało status terytorium powierniczego ONZ.

W latach 50. (z inicjatywy Belgów i ONZ) zaczęły powstawać pierwsze organizacje polityczne skupiające ludność murzyńską, m.in. Narodowa Unia Rwandy (reprezentująca Tutsi) oraz w 1957 r. Partia Emancypacji Ludu Hutu (PARMEHUTU). Władze belgijskie podsycały konflikty pomiędzy nimi, co doprowadziło w 1959 r. do wybuchu wojny domowej, w wyniku której Tutsi stracili swoją pozycję. Ostatni władca Rwandy i jego urzędnicy zostali wypędzeni z kraju, a do władzy doszli liczniejsi Hutu.

Na czele kraju stanął przywódca PARMENHUTU Grégoire Kayibanda, który po referendum z 1961 znoszącym monarchię został prezydentem (reelekcje 1965 i 1969). W 1962 ONZ cofnęła Belgii mandat powierniczy. Nastąpił rozpad Urundi i Rwandy, proklamowano niepodległość.

Po wygraniu wojny domowej, zwycięzcy Hutu dopuszczali się masowych masakr ludności Tutsi, ci więc masowo uciekali za granicę, do Burundi i Ugandy.

W 1963 roku Tutsi podjęli zbrojną próbę odzyskania władzy, ale nie powiodła się ona i w rezultacie nastąpiły kolejne masakry, w których zginęło ok. 12 tys. ludzi.

W 1964 Rwanda wprowadziła narodową walutę, oddzielając się ekonomicznie od Burundi, z którą była związana od czasów kolonialnych.

Juvénal Habyarimana

W 1973 doszło do nowej fali zamieszek, na tle konfliktu Hutu z Tutsi. Pod hasłem ukrócenia konfliktu generał Juvénal Habyarimana (Hutu) przeprowadził bezkrwawy zamach stanu, zawiesił działalność partii politycznych i parlamentu, częściowo zawiesił konstytucję. W 1975 powstał Mouvement Révolutionnaire National pour le Développement (Narodowy Ruch Rewolucyjny na Rzecz Rozwoju w skrócie MRND) stając się jedyną legalną partią.

W 1978 przywrócono rządy cywilne (z zachowaniem pozycji MNRD), prezydentem został Juvénal Habyarimana. (reelekcje 1983 i 1988).

W 1989 r. nastąpiło gwałtowne pogorszenie sytuacji ekonomicznej. Trwający od 1982 r. napływ uchodźców z Ugandy, pogłębił kryzys gospodarczy.

W 1989 r. na emigracji zawiązał się Rwandyjski Front Patriotyczny (FPR), złożony w większości z Tutsi (nadal represjonowanych), który w 1990 r. rozpoczął nową wojnę domową. Siłom rządowym pomagały oddziały belgijskie, francuskie i Demokratycznej Republiki Konga.

W 1993 r. do Rwandy wysłana zostaje misja ONZ do Spraw Pomocy Rwandzie – UNAMIR (misję zakończono w 1996 r.).

czytaj dalej: [2], [3]