|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Bitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz... 16 października 1945 r. w Waszyngtonie (USA) minister spraw zagranicznych w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej Wincenty Rzymowski podpisał Kartę Narodów Zjednoczonych. Polska stała się 51. członkiem założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych.Proced... Do końca lutego można zgłaszać tematy wystąpień na jubileuszową konferencję "Broń i wojna w dziejach człowieka" poświęconą upamiętnieniu 600-lecia bitwy pod Grunwaldem. Sesja odbędzie się w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego 16 i 17 kwietnia ... Fotografie, odezwy, plakaty propagandowe i mapy dotyczące Bitwy Warszawskiej 1920 roku znalazły się na przygotowanej przez Muzeum Józefa Piłsudskiego z Sulejówka plenerowej wystawie "Wojna światów 1920" otwartej w nied... Po zawarciu przez Józefa Piłsudskiego polityczno-wojskowego sojuszu z przywódcą Ukraińskiej Republiki Ludowej Semenem Petlurą, 25 kwietnia 1920 r. ruszyła polsko-ukraińska ofensywa, wyprzedzająca uderzenie przygotowywane przez Armię Czerwoną. ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Historia USATo hasło encyklopedii posiada podstrony: [1][2] 3 Czy wiesz że...? Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej ros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи) – sojusz polityczno-wojskowy państw Europy Środkowej i Wschodniej pozostających pod wpływem Związku Radzieckiego. Powstał na podstawie Deklaracji Bukaresztańskiej, jako odpowiedź na militaryzację Republiki Federalnej Niemiec i włączenie jej w struktury sojuszu NATO. Zgodnie z postanowieniami Konstytucji Stanów Zjednoczonych wszelka władza wykonawcza przysługuje Prezydentowi, który jest ogólnie rzecz ujmując głową państwa oraz szefem rządu i całej administracji federalnej. Z kolei nazwa Rządu Federalnego (Federal Government) nie odnosi się do czegoś w rodzaju "rady ministrów", tylko całego systemu władzy państwowej i ustroju (republika federalna złożona ze stanów). Nie składa się więc tylko z władzy wykonawczej, ale i ustawodawczej i sądowniczej. New Deal
Następca Hoovera, prezydent Franklin Delano Roosevelt wprowadził politykę określaną mianem Nowego Ładu Ekonomicznego (ang.: New Deal). Było to odejście od liberalizmu, gdzie banki poddano kontroli rządowej, wdrożono program robót publicznych, upadające przedsiębiorstwa wzmocniono przez udzielanie pożyczek, powstały dopłaty dla rolników; wprowadzono pierwszy w historii system ubezpieczeń emerytalnych, ustanowiono 40 godzinny tydzień pracy, zwiększono zasiłki dla bezrobotnych, zakazano zatrudniania dzieci, ustalono minimalne płace, zalegalizowano związki zawodowe. Mimo tych antyrynkowych działań pojawił się wzrost gospodarczy, powszechnie uważa się jednak, że polityka ta bardziej zaszkodziła niż pomogła w wychodzeniu z kryzysu. Demokracja (gr. δημοκρατία demokratia "rządy ludu", od wyrazów δῆμος demos "lud" + κρατέω krateo "rządzę") – ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli).
Pokój paryski – traktat pokojowy podpisany w Paryżu 10 lutego 1763 przez Wielka Brytanię, Francję i Hiszpanię. Traktat ten, razem z traktatem podpisanym 15 lutego w Hubertusburgu przez Prusy, Austrię i Saksonię, zakończył wojnę siedmioletnią (1756-1763). Prawdziwy przełom w gospodarce spowodował wybuch II wojny światowej i zamówienia na broń. Potwierdzenie izolacjonizmuW 1933 Roosevelt ogłosił politykę dobrego sąsiedztwa wobec Ameryki Łacińskiej. W tym samym roku Stany Zjednoczone nawiązały stosunki dyplomatyczne z ZSRR. Kongres nadal podtrzymywał izolacjonizm i uchwalał kolejne ustawy o neutralności (1935, 1936, 1937), w których deklarowano nie mieszanie się Stanów Zjednoczonych do konfliktów europejskich. Luizjana (ang. Louisiana) – stan na południu USA, nad Zatoką Meksykańską. Luizjana graniczy na północy z Arkansas, na wschodzie z Missisipi, a na zachodzie z Teksasem. Nad Zatoką Meksykańską rozpościerają się obszary nizinne. W części południowo-wschodniej duży obszar zajmuje delta Missisipi. Na wybrzeżu występują liczne jeziora i bagna.
Anasazi w języku nawaho starożytni wrogowie – nazwa kultury archeologicznej, rozwijającej się w okresie od I w. p.n.e. do końca XIII wieku n.e. na obszarach Wielkiej Kotliny Amerykańskiej w Ameryce Północnej. Zobacz też (Wielki kryzys)II wojna światowaW pierwszym okresie II wojny światowej Stany Zjednoczone nie były zaangażowane zbrojnie w konflikt, wspierając jednak Wielką Brytanię i jej sojuszników (W 1941 przegłosowano ustawę Lend-Lease Act, uprawniającą prezydenta do udzielania kredytów państwom zaprzyjaźnionym i sprzedaży broni po preferencyjnej cenie). 12 sierpnia 1941 Roosevelt i Winston Churchill podpisali Kartę Atlantycką, definiującą cele i zasady polityki obu państw w trakcie i po II wojnie światowej. Masakra bostońska – zamieszki, które miały miejsce 5 marca 1770 roku w Bostonie i przyczyniły się do wybuchu rewolucji amerykańskiej. Koloniści sprzeciwiający się brytyjskim rządom zebrali się pod budynkiem Giełdy Królewskiej (Royal Exchange Building), w którym mieścił się także urząd celny. Spotkanie było związane z debatą w parlamencie brytyjskim, w czasie której rozstrzygano sprawy ceł Townshenda. W tym samym czasie pod budynkiem bostończycy protestowali przeciwko nowym cłom oraz obecności w mieście silnego kontyngentu brytyjskich żołnierzy.
Autochton (gr. αὐτόχθων autochthon – "z tej ziemi", "tuziemiec", "tubylec") – człowiek należący do rdzennej ludności danego obszaru, np. Indianie amerykańscy czy australijscy aborygeni. Dopiero 7 grudnia 1941 niespodziewany atak Japończyków na bazę wojskową Pearl Harbor na Hawajach i wypowiedzenie wojny przez Niemcy i Włochy w dwa dni po japońskiej napaści, zmusiły USA do przystąpienia do wojny. Udział militarny około 15 milionów żołnierzy amerykańskich i zaangażowanie potencjału produkcyjnego i finansowego USA,w tym pomoc materialna ZSRR, przesądziły o zwycięstwie. Wojska amerykańskie walczyły równocześnie przeciwko Niemcom w Europie zachodniej i przeciw Japonii na Oceanie Spokojnym. Doprowadziły Japonię do bezwarunkowej kapitulacji po zrzuceniu bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki (6 i 9 sierpnia 1945). Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.
Wyścig kosmiczny – współzawodnictwo Stanów Zjednoczonych i ZSRR w eksploracji kosmosu, w przybliżeniu obejmujące okres 1957- 1975. Obejmował wysiłki zmierzające do eksploracji przestrzeni kosmicznej przez sztuczne satelity, umieszczenia w niej człowieka oraz jego lądowania na powierzchni Księżyca. Istotny był też udział wojsk USA w lądowaniu w Afryce, na Sycylii, we Włoszech i w Normandii: to jest zmuszeniu do kapitulacji Niemiec. Prezydent Roosevelt aktywnie działał politycznie biorąc udział w międzynarodowych konferencjach w Casablance, Waszyngtonie, Kairze, Teheranie i Jałcie. Dzięki temu USA miało duży wpływ na kształt międzynarodowego ładu w powojennej Europie i na Dalekim Wschodzie oraz utworzenie ONZ. Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.
Bitwa pod Great Meadows (zwana też bitwą o Fort Necessity) odbyła się 3 lipca 1754 roku podczas wojny z Francuzami i Indianami, stanowiącej północnoamerykański front wojny siedmioletniej. Zobacz też (II wojna światowa)Zimna wojnaZimna wojna, okres rywalizacji geopolitycznej Stanów Zjednoczonych i ZSRR, trwała de facto od zakończenia II wojny światowej do upadku gospodarczego ZSRR w latach 90. XX wieki i pierestrojki w wykonaniu późniejszego Noblisty, ostatniego przywódcy ZSRR, Michaiła Gorbaczowa. Proklamacja Emancypacji (ang. Emancipation Proclamation) to akt prawny wydany 22 września 1862 roku przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Abrahama Lincolna znoszący niewolnictwo na obszarach Skonfederowanych Stanów Ameryki.
Nikita Siergiejewicz Chruszczow (ros. Ники́та Серге́евич Хрущёв, ukr. Микита Сергійович Хрущов; ur. 17 kwietnia 1894 w Kalinówce koło Kurska, zm. 11 września 1971 w Moskwie) – radziecki polityk, działacz partyjny i państwowy, I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) w latach 1953-1964 i premier ZSRR w latach 1958-1964. Rozpad koalicji antyhitlerowskiejKoniec wojny Stany Zjednoczone witały jako największa potęga polityczna i przemysłowa na świecie; kolejni prezydenci starali się tę pozycję utrzymać. Prezydenturę objął Harry Truman, zmniejszył armię do pół miliona w 1950. Ogłosił program Sprawiedliwy Ład (Fair Deal), którego celem było objęcie opieką państwową najsłabszych społecznie i ekonomicznie obywateli, jednak nie udało mu się go zrealizować. Przeciwstawiał się rosnącej agresywności ZSRR ogłaszając w 1947 tzw. doktrynę Trumana – politykę powstrzymywania komunizmu. Stany Zjednoczone postanowiły udzielić w 1947 pomocy finansowej odbudowującej się ze zniszczeń Europie (plan Marshalla). Jednak Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, a wraz z nim (zmuszone przezeń) pozostałe kraje komunistyczne, nie przyjął tej pomocy. Ronald Linn Rivest (ur. w 1947 w Schenectady, Nowy Jork) – informatyk, kryptograf. Za swój wkład w rozwój kryptografii asymetrycznej otrzymał w 2002 roku nagrodę Turinga. Pracuje na stanowisku profesora informatyki uniwersytetu MIT.
Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia, iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych. Zaczęła się tzw. zimna wojna. W 1949 z inspiracji USA zawiązano pakty wojskowe NATO w Europie, w 1951 ANZUS na Pacyfiku i w 1954 SEATO w Azji Południowo-Wschodniej. Polityka „powstrzymywania” i „maccartyzm”Z obaw przed komunizmem zrodziły się wypaczenia zainicjowane przez senatora J.R. McCarthy’ego polegające na szykanowaniu osób o poglądach lewicowych, w tym wielu wybitnych artystów. Również w celu zneutralizowania ekspansji komunistycznej USA dwukrotnie angażowały się militarnie w konflikty wojskowe na kontynencie azjatyckim, w 1950 w Korei (wojna koreańska) i 1964 w Wietnamie (wojna wietnamska). Mexikowie (czyt. Meszikowie, popularnie zwani Aztekami) - najsilniejszy w prekolumbijskim Meksyku naród indiański, posługujący się językiem nahuatl z rodziny uto-azteckiej. W momencie konkwisty przewodzili najsilniejszej federacji państw na obszarze Mezoameryki.
Pat Garrett (właśc. Patrick "Pat" Floyd Garrett, ur. 5 czerwca 1850, zm. 28 lutego 1908) – amerykański stróż prawa, barman i agent celny z Dzikiego Zachodu, znany głównie jako zabójca Billy Kida. Zobacz też (rozpad koalicji)Prezydentura EisenhoweraW 1952 wybory wygrał Republikanin Dwight Eisenhower. Prowadził on politykę odprężenia w stosunkach z ZSRR (czemu sprzyjała śmierć dyktatora radzieckiego Józefa Stalina). Eisenhower prowadził aktywną działalność dyplomatyczną: odwiedził między innymi Wielką Brytanię, Niemcy, Francję, a nawet zaprosił do USA Nikitę Chruszczowa, z którym uzgodnili spotkanie na szczycie (zerwane z powodu incydentu z zestrzeleniem przez Rosjan samolotu U-2). Eisenhower położył też kres maccartyzmowi; a w 1954 z jego poparciem Sąd Najwyższy zniósł segregację rasową w szkołach. Wojna amerykańsko-meksykańska – regularna wojna lądowa oraz morska pomiędzy USA i Meksykiem toczona w latach 1846-1848, której teatrem działań były obszary od Kalifornii i Teksasu aż po tereny na południe od meksykańskiej metropolii, oraz wybrzeża obu oceanów. Bezpośrednią przyczyną wojny było przyłączenie w 1845 r. zbuntowanej meksykańskiej prowincji – Teksasu jako 28. stanu USA, prowincji, która od dziesięciu lat funkcjonowała już jako niezależne państwo. Efektem wojny była utrata przez Meksyk połowy swojego terytorium oraz ustalenie granic na kontynencie.
Doktryna powstrzymywania (ang. containment), znana też jako doktryna powstrzymania, lub odpychania, miała na celu powstrzymywanie wzrostu wpływów ZSRR, a później również Chin, przez niedopuszczenie do ekspansji komunizmu na świecie. Teoretyczne zasady polityki containment stworzył George Kennan w anonimowym artykule z 1947 r. Prezydent Eisenhower zaproponował i zaczął tworzenie systemu autostrad międzystanowych kraju, obecnie największego na świecie. Związane to było z gwałtownym rozwojem motoryzacji i upowszechnieniem się transportu samochodowego: na koniec 1959 r. w USA było zarejestrowanych ok. 70 mln pojazdów samochodowych. Prezydentura Kennedy’egoKontynuacją reform była prezydentura Johna Kennedy’ego (1961-1963), podczas której doszło do tak zwanego kryzysu kubańskiego wywołanego rosyjską próbą zainstalowania rakiet jądrowych na Kubie. Traktat z Tordesillas – umowa między Portugalią i Hiszpanią podpisana na zamku w Tordesillas 7 czerwca 1494 roku. Oba królestwa podzieliły w nim między siebie tereny w basenie Oceanu Atlantyckiego odkryte w wyniku wielkich odkryć geograficznych. Linia graniczna między strefami wpływów dwu mocarstw miała przebiegać na 370 mil na zachód od Wysp Zielonego Przylądka. Traktat został poprzedzony kilkoma bullami papieskimi.
Pontiac - wódz Indian z plemienia Ottawa. Urodził się około 1720 r. Jego ojciec pochodził z plemienia Ottawa, matka zaś pochodziła z plemienia Ojibwa. Około 1755 roku Pontiac został wodzem plemienia Ottawa. Imię Pontiac pochodzi od algonkińskiego słowa obwendiyaq oznaczającego "Ten Który Uśmierza Ból".[1] Kennedy doprowadził do podpisania 5 sierpnia 1963 w Moskwie układu o zakazie doświadczeń z bronią jądrową w atmosferze, przestrzeni kosmicznej i pod wodą (jego bezpośrednim skutkiem było położenie kresu skażeniom promieniotwórczym). Próbował przenieść rywalizację z ZSRR na dziedzinę podboju kosmosu. Lata 60.
Kennedy został zamordowany w listopadzie 1963 w Dallas. Okoliczności jego śmierci, badane m.in. przez Komisję Warrena, do dzisiaj nie zostały wyjaśnione. Zimna wojna – stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej i politycznej pomiędzy Związkiem Radzieckim i autorytarnymi państwami socjalistycznymi uzależnionymi od ZSRR, a demokratycznymi państwami kapitalistycznymi pod przywództwem Stanów Zjednoczonych. Zimnej wojnie towarzyszył intensywny wyścig zbrojeń spowodowany permanentnym stanem wzajemnej nieufności oraz ideologicznymi założeniami komunizmu dążącego do rozszerzania zasięgu światowej rewolucji proletariackiej z jednej strony, z drugiej zaś, dążeniami krajów zachodnich do powstrzymywania rozszerzania się wpływów ZSRR na świecie.
Irak, Republika Iraku (arab. العراق, Al-Irak; جمهورية العراق, Dżumhurijjat al-Irak) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską. W kolejnych latach wzmagała się walka o prawa Murzynów. W 1968 został zamordowany pastor i Noblista Martin Luther King. Wywołało to rozruchy i palenie miast (zwłaszcza biednych dzielnic) na dużą skalę. Lata sześćdziesiąte w kulturze były okresem tzw. dzieci kwiatów, Pamiętnym symbolem tego okresu stał się festiwal w Woodstock i wykonawcy tam występujący, m.in. Jimi Hendrix, Janis Joplin (z Teksasu), jak i Jefferson Airplane (z San Francisco). W 1969 prezydentem został Richard Nixon. Amerykanie tego lata wylądowali po raz pierwszy (z szeregu misji, i jako jedyni do tej pory) na Księżycu: była to historyczna misja Apollo 11. Neil Armstrong zstąpił na jego powierzchnię jako pierwszy człowiek. Wojna królowej Anny 1702-1713 – konflikt zbrojny w koloniach Ameryki Północnej, będący częścią europejskiej wojny o sukcesję hiszpańską. W tej wojnie Francja i Hiszpania wspólnie wystąpiły przeciwko Wielkiej Brytanii. W kolonialnej Ameryce Północnej wojna odbywała się na dwóch frontach: północnym i południowym.
Geronimo właściwie Goyahkla lub Goyathlay (w języku apache Ten, który ziewa) (ur. 16 czerwca 1829, zm. 17 lutego 1909) – jeden z wodzów Indian Chiricahua. Lata 70.Lata siedemdziesiąte zaczęły się interwencją zbrojną w Laosie i Kambodży w 1970, będącą kolejnym aktem wojny wietnamskiej, pochłaniającej życie żołnierzy amerykańskich. Z powodu malejącej popularności wojny w społeczeństwie, USA zostały zmuszone do wycofania się z Wietnamu i Indochin. W 1972 zakończono wojnę i w 1973 podpisano w Paryżu układ pokojowy. Lewica – zwyczajowe określenie sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównymi założeniami lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.
Jefferson Airplane – amerykańska grupa rockowa powstała w 1965 i rozwiązana w 1973. Zespół był jedną z grup grających amerykańskiego psychodelicznego rocka, acid rocka i hipisowskiego folk rocka. Zespół ten powiązany był amerykańskim ruchem hippisowskim. Muzyka grupy charakteryzowała się długimi gitarowymi riffami oraz czystymi wokalami, z których na czoło wysuwał się egzaltowany śpiew wokalistki. Teksty grupy obracały się wokół anarcho-lewicowych i antywojennych ideologii popularnych pośród młodzieży amerykańskiej przełomu lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. W swych tekstach zespół często nawiązywał także do przeżyć związanych z zażywaniem narkotyków i środków psychotropowych. Jeden z największych przebojów grupy White Rabbit, oparty na motywach opowieści Alicja w Krainie Czarów, w istocie dotyczył narkotycznego transu. Podobnym utworem jest jawny hymn na cześć marihuany Mexico, który został ocenzurowany i mimo wysokiej sprzedaży nie pokazywany był w oficjalnych rankingach popularności. Na początku lat siedemdziesiątych czołowi artyści tworzący grupę rozpoczęli swe kariery solowe, z czasem tracąc zainteresowanie wspólnym muzykowaniem. Doprowadziło to do rozpadu grupy. Na jej bazie powstały jednak dwie inne formacje – Hot Tuna i Jefferson Starship, który w późniejszych latach przeistoczył się w Starship. Grupa wystąpiła na obu słynnych festiwalach w Woodstock i Monterey. Stany Zjednoczone udzieliły poparcia politycznego Izraelowi w wojnie z państwami arabskimi. Od 1969 rozpoczęły negocjacje z ZSRR w sprawie ograniczenia zbrojeń strategicznych SALT. Administracja Nixona ożywiła kontakty z ZSRR oraz państwami Układu Warszawskiego. Poprawiono stosunki z Chinami, a w 1972 Nixon złożył tam wizytę. Kres prezydenturze Nixona położyło jego uwikłanie w aferę polityczną Watergate. Po raz pierwszy w historii USA prezydent złożył urząd przed upływem kadencji, na rzecz wiceprezydenta Geralda R. Forda. Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
Nikaragua (Nicaragua, Republika Nikaragui – República de Nicaragua) – państwo w Ameryce Północnej, położone między Hondurasem na północy, a Kostaryką na południu. Na zachodzie na długości 320 km oblewają ją wody Oceanu Spokojnego, a na wschodzie na długości 480 km – wody Morza Karaibskiego. Kolejny przełom w polityce nastąpił za sprawą następnego prezydenta Jimmy Cartera (1977-1981), który wprowadził do niej zasady obrony praw człowieka. Do jego osiągnięć należy podpisanie w Wiedniu układu SALT II, nawiązanie stosunków dyplomatycznych z Chińską Republiką Ludową, a także podpisanie układu w sprawie Kanału Panamskiego. W 1979 podpisano w Waszyngtonie wynegocjowany w Camp David układ pokojowy między Egiptem i Izraelem. Jednocześnie zaostrzeniu uległy stosunki z ZSRR w związku z interwencją radziecką w Afganistanie. Rządy Cartera przypadły na okres światowego kryzysu energetycznego. Wdrożono program ograniczania importu ropy naftowej. Szeryf - urząd w systemie prawodawstwa angielskiego, szkockiego i Stanów Zjednoczonych, także stanowisko osoby piastującej ten urząd. Tytuł szeryfa wywodzi się ze średniowiecznej Anglii, gdzie oznaczał urzędnika królewskiego na terenie hrabstwa (ang. shire reeve).
Cywilizacja Majów – rozwinięta cywilizacja rolnicza i miejska, stworzona w czasach prekolumbijskich na obszarach Mezoameryki przez ludy z grupy językowej Majów. Zobacz też (lata 70.)Lata 80.Kolejny prezydent, Ronald Reagan (Republikanin), dokonał szeregu zmian w polityce państwa. Zapowiedział rozszerzenie swobód wolnorynkowych i przeprowadził radykalne reformy mające na celu ożywienie gospodarki. Obniżono podatki, zmniejszono inflację. Nastąpiła znaczna poprawa wyników ekonomicznych kraju i spadek bezrobocia. Irokezi (nazwa własna: Haudenosaunee) – liga plemion (Mohawków, Oneidów, Onandagów, Kajugów i Seneków, a od 1712 także Tuskarorów) Indian Ameryki Północnej zamieszkujących tereny na wschód od Wielkich Jezior i na południe od Rzeki św. Wawrzyńca, czyli północną część stanów Nowy Jork, Pensylwanii i Maine, niemal cały stan Vermont oraz południowe obszary kanadyjskich prowincji Quebec i Ontario.
Woodstock – nazwa festiwalu muzycznego, który odbył się w dniach 15, 16, 17 i 18 sierpnia 1969 na farmie M. Yasgura w Bethel koło Nowego Jorku. Jego hasłem było: Peace, Love and Happiness (pokój, miłość i szczęście), mimo tego, że festiwal nie był reklamowany w środkach masowego przekazu, przyciągnął ponad 500 tys. ludzi. Ten zaplanowany na trzy dni festiwal stał się pierwszym z wielkich zlotów młodzieżowych w latach 70. W polityce zagranicznej Ronald Reagan przyjął twardy kurs wobec ZSRR. Stany Zjednoczone zaczęły bardziej angażować się na świecie wspierając różnymi środkami opozycję antykomunistyczną w różnych państwach. W 1983 podjął decyzję o interwencji zbrojnej po puczu wojskowym na Grenadzie. W 1986, w odpowiedzi na finansowanie przez Libię zamachów na amerykańskie cele, nakazał przeprowadzenie nalotu na Trypolis. W 1981 potępił wprowadzenie stanu wojennego w Polsce. Walter Houser Brattain (ur. 10 lutego 1902 w Amoy, Chiny, zm. 13 października 1987 w Seattle, USA) – fizyk amerykański, który wspólnie z Johnem Bardeenem i Williamem Shockleyem (kierownikiem projektu) opracował w 1947 r. tranzystor, za co otrzymał w 1956 r. Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki.
Artykuły konfederacji i wieczystej unii (ang. Articles of Confederation and Perpetual Union), w skrócie często określane po prostu jako artykuły konfederacji to zasady ustrojowe przyjęte wspólnie przez 13 byłych kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej. Zasady zostały uzgodnione przez Kongres Kontynentalny 15 listopada 1777 roku i weszły w życie 1 marca 1781 roku, gdy zostały ratyfikowane przez wszystkie trzynaście stanów, które przyjęły nazwę Stanów Zjednoczonych Ameryki. Artykuły konfederacji zostały zastąpione przez Konstytucję Stanów Zjednoczonych 1 marca 1789 roku. W przeciwieństwie do polityków lewicowych nie wierzył w dobrą kondycję gospodarczą ZSRR. W jej ewentualnym kryzysie widział szansę na zakończenie zimnej wojny. Podjął decyzję o wzmożeniu wyścigu zbrojeń. Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich podjął wyzwanie i zaangażował olbrzymią część swego potencjału gospodarczego w produkcję militarną, jednak wyzwanie mogło okazać się ponad jego siły. Tymczasem prezydent Ronald Reagan prowadził dalsze działania w tym kierunku. Dzięki jego zabiegom RPA obniżyło ceny złota, co sprawiło, że ZSRR nie mógł sprostać konkurencji sprzedając surowiec ze swych zasobów. Podobnie stało się z benzyną, po tym jak Stany Zjednoczone zaoferowały licznym państwo arabskim umowy na handel bronią w zamian za obniżenie cen ropy naftowej. Camp David, (nazwa oficjalna Naval Support Facility Thurmont, 39°38′54″N 77°27′54″W / 39.64833, -77.465) – rustykalny ośrodek wypoczynkowy rządu USA, gdzie znajduje się znana rezydencja Prezydenta Stanów Zjednoczonych. Camp David zlokalizowany jest na terenie parku góry Catoctin, w hrabstwie Frederick, w stanie Maryland, około 100 km na północ od Waszyngtonu.
Sycylia (wł. Sicilia) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Wyspę zamieszkuje około 5 milionów mieszkańców. Ponadto w tym okresie Stany Zjednoczone cały czas udzielały wszechstronnej pomocy mudżahedinom w Afganistanie, Contras w Nikaragui, fakcji militarno-politycznej UNITA w Angoli i wielu innym. Wobec powyższych działań a zwłaszcza swej własnej niemocy gospodarka ZSRR uległa załamaniu i państwo to zostało zmuszone do demokratyzacji. Położyło to kres zimnej wojnie i dało szansę na wyzwolenie licznych państw spod hegemonii radzieckiej. Komunizm (. Komunizm oparty był na idei walki klas, mającej doprowadzić do osiągnięcia sprawiedliwości społecznej poprzez stworzenie społeczeństwa pozbawionego wewnętrznych podziałów ekonomicznych (bezklasowego) i etnicznych (bezpaństwowego), w którym wszystkie środki produkcji znajdą się w posiadaniu wspólnot. Ważnymi elementami ideologii komunizmu było promowanie internacjonalizmu i ateizmu, ponieważ komuniści uważali, że wszyscy ludzie są równi bez względu na narodowość, rasę czy religię, a podziały te uważają za szkodliwe i prowadzące do konfliktów.
Kuwejt, Państwo Kuwejt (Daulat al Kuwajt دولة الكويت) – państwo położone w południowo-zachodniej Azji, na północno-zachodnim wybrzeżu Zatoki Perskiej. Graniczy z Irakiem (242 km) i Arabią Saudyjską (222 km) – łączna długość granic lądowych wynosi 464 km, ponadto 499 km wybrzeża morskiego. Zobacz też (lata 80.)Lata 90.Następca Reagana, George H. W. Bush (wiceprezydent w rządzie swego poprzednika), za prezydentury którego USA interweniowały w Iraku w ramach I wojny w Zatoce Perskiej przeciwko siłom Saddama Husajna po jego agresji na Kuwejt). George H. W. Bush także doprowadził do podpisania z ZSRR układów rozbrojeniowych START i utworzenia strefy wolnego handlu w Ameryce Północnej w ramach nowej organizacji – NAFTA. Dwukrotnie odwiedził Polskę. Matt Louis Urban, właśc. Mateusz Urbanowicz (ur. 25 sierpnia 1919 w Buffalo w stanie Nowy Jork, zm. 4 marca 1995 w Holland w stanie Michigan) – amerykański wojskowy polskiego pochodzenia, podpułkownik armii amerykańskiej, uczestnik II wojny światowej.
Izrael (. W populacji liczącej 7,59 miliona większość stanowią . Drugą co do wielkości grupę stanowią Arabowie (20%). Mniejszą grupą etniczną są Samarytanie. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok Żydów (judaizm) mieszkają Arabowie (głównie muzułmanie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne. Po 41. prezydencie USA, Bushu, urząd prezydencki objął kandydat Partii Demokratycznej, gubernator Arkansas Bill Clinton, znany wspólnie z siłami NATO, między innymi z zaangażowania w wojny na Bałkanach. Po raz pierwszy od dekad ustawiono budżet kraju na plus, z prognozą dalszych nadwyżek. Znacznie rozwinięto gospodarkę. Czasy współczesneWojna z terroryzmemKolejnym, 43. prezydentem został syn George’a H. W. Busha – George W. Bush. W tym samym roku, w którym został wybrany (2001), Stany Zjednoczone stały się celem ataku terrorystycznego. Samoloty pasażerskie kierowane przez 19 porywaczy-samobójców z al Kaidy uderzyły w obie wieże World Trade Center w Nowym Jorku oraz gmach Pentagonu w Waszyngtonie. Kolejny samolot, który prawdopodobnie miał uderzyć w Kapitol rozbił się w Pensylwanii. W zamachach z 11 września zginęło prawie 3 tys. ludzi. Abraham Lincoln (ur. 12 lutego 1809 w hrabstwie Hardin, Kentucky, zm. 15 kwietnia 1865 w Waszyngtonie) – 16. prezydent Stanów Zjednoczonych i zarazem pierwszy, którego zamordowano.
Maryland - stan USA na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Jest jednym z 13 stanów założycielskich. Od południa graniczy z Wirginią i Wirginią Zachodnią, od wschodu z Delaware, a od północy z Pensylwanią. Zatoka Chesapeake dzieli stan na dwie części - wschodnią - nizinną i zachodnią - wyżynną, łagodnie wznoszącą się w kierunku Appalachów. Ataki spotkały się ze zdecydowaną reakcją prezydenta, który rozpoczął formowanie międzynarodowej koalicji antyterrorystycznej. Jej pierwszym poważnym zadaniem stała się wojna w Afganistanie i obalenie reżimu Talibów, który zezwalał na bazowanie tam al Kaidzie. Obecnie w Afganistanie władzę sprawuje nowy rząd, wybrany w demokratycznych wyborach. Traktat oregoński (ang. Oregon Treaty, nazwa oficjalna Treaty with Great Britain, in Regard to Limits Westward of the Rocky Mountains) – porozumienie graniczne zawarte pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Ameryki a Wielką Brytanią 5 sierpnia 1846 r. Porozumienie wytyczyło granicę pomiędzy USA i Terytoriami Północno-Zachodnimi i Kolumbią Brytyjską.
Al-Kaida (albo Al-Qaeda, po arabsku القاعدة dosłownie baza) – sunnicka organizacja posługująca się metodami terrorystycznymi, stworzona w 1988 roku przez Abdallaha Azzama. Początkowo Al-Kaida miała na celu przeciwstawiać się radzieckiej napaści na Afganistan, przekształciła się w pansunnickie ugrupowanie, którego głównym celem stało się zwalczanie wpływów Izraela, USA i szeroko pojętego Zachodu w krajach muzułmańskich. 
 Kolejną fazę w wojnie z terroryzmem stanowić miała demokratyzacja Iraku. Stany Zjednoczone ponownie zaangażowały się militarnie na Bliskim Wschodzie, bezpodstawnie napadając na Irak pod pozorem istnienia broni masowego rażenia w tym kraju, nadal pod reżimem Saddama Husajna (II wojna w Zatoce Perskiej). Krok ten wywołał olbrzymie kontrowersje na całym świecie i w kraju, jednak George W. Bush został wybrany na drugą kadencję (ok. 100 tys. głosów w stanie Ohio przeważyło szalę wyboru na jego korzyść; jak 4 lata wcześniej na Florydzie, gdzie zaledwie ok. 500 zaważyło; obie sytuacje nadzorowali Republikanie. Do dziś wyniki te pozostają kontrowersyjne, szczególnie przy szacowanych ok. 100 tys. uniemożliwionych głosach w Ohio w 2004 przez za długie kolejki spowodowane brakami w biednych miejskich dzielnicach). Nowy Świat – określenie wprowadzone w okresie wielkich odkryć geograficznych dla nowo odkrytego lądu Ameryki. Jednocześnie znane (przez Europejczyków) od starożytności kontynenty Europy, Azji i Afryki zaczęto określać mianem Starego Świata.
Francuzi – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 52 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz w własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego. Pod koniec drugiej kadencji 43. prezydenta USA, Busha, w trakcie kampanii wyborczej 2008 (wybory: 4 listopada), Stany Zjednoczone i reszta zintegrowanych gospodarek świata przeżyły nasilenie załamania gospodarczego (kryzys finansowy 2007/2008) spowodowanego brakiem nadzoru nad nie etycznymi transakcjami finansowymi banków hipotecznych i inwestycyjnych i co za tym idzie, kryzysem wywołanym udzielaniem pożyczek hipotecznych wysokiego ryzyka (ang.: subprime loan mortgage), i następnie sprzedażą tych pożyczek jako produktu finansowego inwestorom, głownie innym bankom i samorządom. W wyniku niewypłacalności największych instytucji i co za tym idzie, zagrożeniu całego systemu finansowego i powszechnego braku udzielania kredytu, rządy były zmuszone interweniować finansowo na skalę bezprecedensową w historii świata. Sagi - (islandzkie sögur) staroskandynawskie dzieła epickie o bohaterach i rodach - podróżach Wikingów, migracji na Islandię. Pierwotnie były przekazywane ustnie, później (XIII - XIV w.) spisane na Islandii w języku staronordyjskim (wyjątkiem jest datowana na XII wiek Saga o Gotlandczykach, spisana w języku starogotlandzkim).
Lista Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Ludzkości - lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2009) 890 obiektów w 148 krajach, w tym 689 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 176 przyrodniczego (P) i 25 mieszanych (K, P). W sprawie wpisania danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 roku. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. W tej samej kampanii wyborczej, po raz pierwszy w historii kraju, kandydatem na prezydenta z ramienia jednej z dwóch głównych partii został Afroamerykanin, młodszy senator reprezentujący stan Illinois Barack Obama, a po przeciwnej stronie stanął senator John McCain. Zobacz też (czasy najnowsze)Kluczowe postacie w historii Stanów Zjednoczonych
Wojna domowa – konflikt zbrojny, w którym stronami są obywatele jednego państwa, plemienia, grupy etnicznej. Wojna domowa jest częstą przyczyną osłabienia państwa czy plemienia. Jest rodzajem wojny.
Mayflower compact — umowa zawarta 11 listopada 1620 roku przez 41 męskich osadników ("ojców pielgrzymów") zdążających na pokładzie statku "Mayflower" na tereny przyznane przez króla Jakuba I Kampanii Wirgińskiej. 
Polacy związani z historią Stanów ZjednoczonychMniej znane ważne fakty z historiiZobacz teżKolonializm - polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Początki kolonializmu wiążą się z okresem wielkich odkryć geograficznych przełomu XV i XVI wieku. Albert Abraham Michelson (ur. 19 grudnia 1852 Strzelno, Kujawy, zm. 9 maja 1931 Pasadena, Kalifornia, USA) – amerykański fizyk polskiego pochodzenia, laureat Nagrody Nobla z dziedziny fizyki w 1907 r. za konstrukcję interferometru. przejdź do podstrony: [1][2] 3
Czy wiesz że...? beta Kompania Wirgińska (ang. The Virginia Company – kompania osadniczo-handlowa powołana w Anglii w 1606 w celu kolonizacji Ameryki Północnej. Kompania zastała założona przez króla Jakuba I i podzielona była na dwa oddziały:
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Bitwa pod Bunker Hill miała miejsce 16 czerwca 1775 roku, w czasie oblężenia Bostonu, podczas amerykańskiej wojny o niepodległość. Skończyła się brytyjskim zwycięstwem okupionym jednak znacznymi stratami.
Barbara McClintock (ur. 16 czerwca 1902 roku w Hartford w stanie Connecticut, zm. 2 września 1992 w Huntington w stanie Nowy Jork) – amerykańska genetyczka, laureatka Nagrody Nobla z dziedziny fizjologii i medycyny w roku 1983 za odkrycie transpozonów.
Claude Elwood Shannon (urodzony 30 kwietnia 1916 - zmarł 24 lutego 2001 po długotrwałych zmaganiach z chorobą Alzheimera) - amerykański matematyk i inżynier, profesor MIT. Jeden z twórców teorii informacji. Jako jeden z pierwszych pojął doniosłość kodu binarnego i już jako młody człowiek proroczo twierdził, że ciągami zer i jedynek da się opisać tekst, obraz i dźwięk.
Thomas Jefferson (ur. 13 kwietnia 1743 w Shadwell w stanie Wirginia, zm. 4 lipca 1826 w Charlottesville) – amerykański prawnik, działacz niepodległościowy, archeolog, architekt, trzeci prezydent USA (1801-1809), założyciel stanowego uniwersytetu University of Virginia. Pochodził z zamożnej rodziny o wysokim statusie społecznym.
Rekonstrukcja - to historyczna dla Stanów Zjednoczonych nazwa okresu odbudowy państwa w latach 1865-1877. Po zakończonej wojnie secesyjnej należało ustabilizować trudną sytuację polityczną kraju dotychczas stanowczo podzielonym. Powołano do życia komórkę Zjednoczonego Komitetu Kongresu Stanów Zjednoczonych, w którym obradowały oba "Domy" Republikanów jak i Konfederatów. Komitet zajął się m.in. opracowywaniem rezolucji nowej konstytucji. Zwycięzcy Republikanie całkowicie znieśli prawa wprowadzone i utrzymywane przez Konfederatów. Kluczową w tej sprawie stała się ratyfikowana 6 grudnia 1865 roku 13. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych znosząca niewolnictwo. Opinia publiczna obserwowała wydarzenia tamtych lat i szeroko je komentowała. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
Osobny artykuł: 