Historyczność - Polski Serwis Naukowy

Historyczność:

1. Kategoria opisu zjawisk lub osób oznaczająca:

Realność zjawisk lub osób (np. tzw. problem historyczności Jezusa), czyli ich rzeczywistą obecność w procesie historycznym (dziejach)

Znaczenie zjawisk lub osób dla procesu dziejowego (np. historyczna chwila, historyczny moment)

2. Kategoria teoretyczna filozofii historii, filozofii kultury i metodologii historii wyjaśniająca znaczenie historii, historiografii i historycznego myślenia dla kultury i człowieka.

Kultura (z łac. colere = "uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie") – termin ten jest wieloznaczny, pochodzi od łac. cultus agri ("uprawa ziemi"), interpretuje się go w różny sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych (takich jak wzory myślenia i zachowania).

Historiozofia, filozofia dziejów, filozofia historii - refleksja nad sensem i istotą dziejów rozumianych jako całość uporządkowanych lub nieuporządkowanych zmian zachodzących w czasie.

Historyczność oznacza tutaj cechę kultury, którą zauważamy w starożytnej Grecji i na starożytnym Bliskim Wschodzie (Izrael) około VII w p.n.e. i charakteryzuje się:

dostrzeganiem konsekwentnej zmienności świata (postrzeganie rzeczywistości w kategorii czasu linearnego a nie cyklicznego)

badaniem upływu czasu (rocznikarstwo, badania nad kalendarzem)

archiwizowaniem wiedzy na temat przeszłych stanów świata (kronikarstwo, pamięć historyczna)

krytyczną analizą wiedzy na temat przeszłych stanów świata (demitologizacja)

Zobacz też

Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Muzułmanie uważają, iż część Biblii[potrzebne źródło] (np. Księgi Mojżeszowe, Psalmy) powstała w wyniku boskiego objawienia, ale jej treść została zafałszowana.

Dzieje - w teorii historii i metodologii historii zbiór wszystkich zdarzeń będących przedmiotem badań historycznych, odpowiednik łacińskiego pojęcia res gestae, czyli czynów (rzeczy, zdarzeń) dokonanych.

Bibliografia

Barbara Skarga, Granice historyczności, Warszawa 1989

Jerzy Topolski, Świat bez historii, Poznań 1997

Krzysztof Zamorski, Dziwna rzeczywistość : wprowadzenie do ontologii historii, Kraków 2008

Wojciech Wrzosek, O myśleniu historycznym, Bydgoszcz 2009

Wiktor Werner, Historyczność kultury. W poszukiwaniu myślowego fundamentu współczesnej historiografii, Poznań 2009

Historia – nauka, która zajmuje się badaniem przeszłości. Humanistyczna i społeczna dziedzina nauki zajmująca się dochodzeniem do wiedzy o zdarzeniach minionych na podstawie a) świadectw bezpośrednich, b) źródeł pisanych lub c) wyników badań nauk pomocniczych historii. Wynikiem badań historycznych jest opis dziejów (historiografia). Przedmiotem badań jest z reguły historia człowieka i cywilizacji ludzkiej.

Filozofia kultury - dział filozofii, który wyjaśnia wytwory i przejawy kultury, ontologia, epistemologia, aksjologia kultury. Ściśle związana z estetyką.

Linki zewnętrzne

Wiktor Werner, Historyczność i mit. Między rozróżnieniem a samookreśleniem [w:] Bartosz Korzeniewski [red.] Narracje o Polsce, Wydawnictwo PTPN, Poznań 2008(2009), s. 85 – 96 [1]

Wiktor Werner, Historyczność i środki jej wyrazu. Przeszłość, teraźniejszość i perspektywy przyszłości. [w:] B. Płonka-Syroka, M. Staszczak [red.] „E-Kultura, e-nauka, e-społeczeństwo.” Oficyna Wydawnicza Arboretum, Wrocław 2008, s. 15-28.[2]