Hiszpańska Legia Cudzoziemska - Polski Serwis Naukowy

Emblemat Hiszpańskiej Legii Cudzoziemskiej

Hiszpańska Legia Cudzoziemska (hiszp. Legión Extranjera Española lub La Legión Española) – formacja armii hiszpańskiej utworzona na podstawie doświadczeń francuskiej Legii Cudzoziemskiej

Dewiza formacji brzmi „Viva la muerte” (pol. "Niech żyje śmierć"), a jej autorem jest generał José Millán Astray.

Dzieje

Hiszpańska Legia Cudzoziemska została utworzona na podstawie dekretu króla Hiszpanii Alfonsa XIII z 28 stycznia 1920 roku. Jej pomysłodawcą i pierwszym dowódcą w latach 1920 – 1923 był gen. Astray.

Stabilizacja Iraku - zbiorcze określenie dla wszelkich działań sił NATO i ONZ mających na celu przywrócenie bezpieczeństwa i normalnego działania demokratycznego rządu w Iraku. Najważniejszym elementem stabilizacji jest okupacja pokojowa.

Alfons XIII (ur. 17 maja 1886 w Madrycie, zm. 28 lutego 1941 w Rzymie) – król Hiszpanii, syn (pogrobowiec) króla Alfonsa XII. Panował formalnie od urodzenia do 1931; obecny król Jan Karol I jest jego wnukiem.

Podstawową jednostką organizacyjną Legii stał się pułk, noszący tradycyjną nazwę „Tercio”, wywodzącą się z tradycji renesansowej armii hiszpańskiej. Pułk podzielony był na bataliony (banderas) po 600 żołnierzy każdy.

Pod dowództwem gen. Astraya, a potem gen. Francisco Franco (1923 – 1927) Legia Cudzoziemska walczyła w Maroku przeciwko powstańcom riffeńskim. Legioniści wzięli udział w decydującej bitwie pod Alhucemas w 1925 roku. W 1926 roku w chwili zakończenia wojny, Legia liczyła osiem banderas. Wszystkie jednostki stacjonowały w Afryce Północnej do 1934 roku, kiedy to III, V i VI batalion wysłano do Hiszpanii. Oddziały te wzięły udział w stłumieniu strajku górników w Asturii.

Don Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo, w skrócie Francisco Franco y Bahamonde (ur. 4 grudnia 1892 w Ferrol , zm. 20 listopada 1975 w Madrycie) – hiszpański dyktator i wojskowy. Przywódca antyrepublikańskiego przewrotu (1936-1939), szef państwa Hiszpanii (hiszp. Jefe del Estado Español, 1936-1975), regent Królestwa Hiszpanii (1947-1975), premier rządu, głównodowodzący sił zbrojnych i przewodniczący organizacji politycznej – Falangi ("FET y JONS", od 1958 "Ruch Narodowy"), tytułowany Wodzem Antykomunistycznej Krucjaty (El Caudillo de la Última Cruzada y de la Hispanidad, El Caudillo de la Guerra de Liberación contra el Comunismo y sus Cómplices).

Generał – wysoki oficerski stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

W 1936 roku istniało już sześć batalionów Legii Cudzoziemskiej. W czasie wojny domowej w Hiszpanii w latach 1936 – 1939 Legia opowiedziała się po stronie gen.Franco i rozrosła się do osiemnastu batalionów. Pułki Legii brały udział we wszystkich większych bitwach tej wojny, m.in. pod Badajoz czy bitwie o Madryt, gdzie walczyły przeciwko oddziałom Brygad Międzynarodowych.

Badajoz, miasto w zachodniej Hiszpanii, w regionie Estremadura, stolica prowincji Badajoz - około 149 tys. mieszkańców 2006 . Położone nad rzeką Gwadiana, w pobliżu granicy z Portugalią. Ośrodek usługowy, handlowy i przemysłowy rolniczego regionu.

José Luis Rodríguez Zapatero (ur. 4 sierpnia 1960 w Valladolid) – polityk hiszpański, lider socjaldemokratycznej PSOE, od 2004 premier Hiszpanii (piąty od czasu transformacji ustrojowej).

Po zakończeniu wojny domowej oddziały Legii zostały zredukowane i wróciły do hiszpańskich kolonii w Afryce. W końcu lat pięćdziesiątych legioniści walczyli z partyzantką marokańską w Saharze Hiszpańskiej.

W 1961 roku sformowano batalion spadochronowy (hiszp. Caballeros Legionaries Paracaidistas). Do 1976 roku Legia działała na terenie Sahary Hiszpańskiej. Po przekazaniu tej kolonii Mauretanii i Maroku, wycofany z Sahary 3. pułk przeniesiono na Wyspy Kanaryjskie, a 4. pułk rozwiązano. Ostatecznie w 1979 roku pozostało 10 tysięcy legionistów.

Bośnia i Hercegowina (BiH, bośniacki i chorwacki: Bosna i Hercegovina, serbski: Босна и Херцеговина, Bosna i Hercegovina) – państwo w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach, powstałe po rozpadzie Jugosławii. Graniczy od zachodu i północy z Chorwacją, a z Serbią i Czarnogórą od wschodu. Składa się z dwóch organizmów: Bośniacko-Chorwackiej Federacji Bośni i Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej.

Wyspy Kanaryjskie (hiszp. Islas Canarias, oficjalna nazwa jednostki administracyjnej Comunidad Autónoma de Canarias) – archipelag górzystych wysp pochodzenia wulkanicznego położonych na Oceanie Atlantyckim na północny zachód od wybrzeży Afryki. Wyspy te należą do Hiszpanii i tworzą dwie prowincje: Santa Cruz de Tenerife i Las Palmas de Gran Canaria.

Na początku lat osiemdziesiątych Hiszpańska Legia Cudzoziemska składała się z:

1. Tercio „Gran Capitan” i 2 Tercio „Duque de Alba”, które stacjonowały w Melilli i Ceucie. Składały się one z kompanii dowodzenia i trzech batalionów piechoty

3. Tercio „Juan de Asturia”, stacjonujące od 1976 roku w Fuerteventura na Wyspach Kanaryjskich. Składało się z kompanii dowodzenia, dwóch batalionów piechoty i Grupy Lekkiej Kawalerii (GLC), która powstała z Grupos Ligeros Saharios (jednostka rozpoznawcza)

4. Tercio „Alejandro de Farnesio” (reaktywowane w 1981 roku) stacjonowało w Rondzie. Była to jednostka pomocnicza i składała się z batalionu szkolnego, zapasowego, Szkoły Dowódców (AFML) i Oddziału do Zadań Specjalnych (kompania).

Żołnierze hiszpańskiej Legii Cudzoziemskiej w Iraku

Żołnierze 3 Tercio „Don Juan de Austria” podczas defilady 14 lipca 2007 roku w Paryżu

Dalsze zmiany organizacyjne Hiszpańskiej Legii Cudzoziemskiej przeprowadzono w 1987 roku. Wtedy to Kwaterę Główną Legii (SLEG) i Szkołę Dowódców przeniesiono do Malagi. Stacjonujące w afrykańskich bazach pułki zmniejszono, likwidując po jednym batalionie. Natomiast w każdym pułku jeden z batalionów został zmechanizowany. Rozwiązano także batalion zapasowy 4. pułku. Oddział do Zadań Specjalnych rozbudowano do batalionu (BOEL) w sile trzech kompanii. W 1989 roku rozwiązano Grupę Lekkiej Kawalerii i Szkołę Dowódców. Po tych zmianach Legia liczyła około 6500 żołnierzy.

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Pułk (przestarz. i w większości języków "regiment") – jednostka wojskowa w różnych rodzajach wojsk, pełniąca funkcje administracyjne, szkoleniowe i logistyczne (kwatermistrzowskie).

Na początku lat dziewięćdziesiątych planowano likwidację tej formacji, lecz ostatecznie przekształcono ją w jednostkę sił szybkiego reagowania, która bierze udział w operacjach pokojowych w ramach wojsk NATO m.in. w Bośni. Podlega ona bezpośrednio Sztabowi Generalnemu armii hiszpańskiej.

Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa (ang. International Security Assistance Force - ISAF) – struktura militarna istniejąca w ramach NATO, zajmująca się utrzymaniem pokoju w Afganistanie. Utworzona na mocy Porozumienia z Bonn zawartego 5 grudnia 2001 i usankcjonowana prawnie na mocy rezolucji nr 1386 Rady Bezpieczeństwa ONZ z 20 grudnia 2001. 11 sierpnia 2003 siły ISAF przeszły pod kierownictwo NATO.

Hiszpańska wojna domowa – wojna domowa pomiędzy lewicowym rządem hiszpańskim i wspierającymi go siłami (republikanami), a prawicową opozycją (nacjonalistami, frankistami), jaka toczyła się w Hiszpanii w latach 1936–1939.

Jednostki Hiszpańskiej Legii Cudzoziemskiej wzięły udział w okupacji Iraku w składzie sił stabilizacyjnych. Stacjonowały w An-Nadżaf wraz z oddziałami salwadorskimi. Zostały wycofane z Iraku po wygraniu wyborów w Hiszpanii przez PSOE i wybraniu na premiera José Luisa Rodrígueza Zapatero w 2004 roku.

Malaga (hisz. Málaga, fen. Malaka, łac. Malaca, arab. مالقة = Mālaqah) – miasto w regionie Andaluzja w południowej Hiszpanii, położone nad Morzem Śródziemnym, u podnóża Gór Betyckich. Stolica prowincji Malaga, 558 tys. mieszk. (2005). Ośrodek przemysłu chemicznego, włókienniczego i cementowego. Dzięki łagodnemu klimatowi na równinie Hoja de Malaga uprawia się pomarańcze, banany, figi, bawełnę, trzcinę cukrową oraz winorośl (wino malaga i rodzynki). Duży port handlowy i rybacki oraz stocznia. Baza marynarki wojennej. Od lat pięćdziesiątych XX wieku rozwój turystyki, kąpieliska na Costa del Sol.

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

W 2005 roku jednostki Hiszpańskiej Legii Cudzoziemskiej zostały rozmieszczone w Afganistanie jako część sił NATO w ramach ISAF.

Do tej formacji zgodnie z przepisami z 1999 roku mogą obecnie wstępować cudzoziemcy legalnie przebywający na terytorium Hiszpanii w wieku od 18 do 28 lat.

Obecnie Hiszpańska Legia Cudzoziemska liczy około 8000 żołnierzy i składa się z:

Afganistan, Islamska Republika Afganistanu (dari افغانستان, trl. Afghānestān, trb. Afghanestan; جمهوری اسلامی افغانستان, trl. Dawlat-e Eslāmī-ye Afghānestān, trb. Daulat-e Eslami-je Afghanestan; paszto افغانستان, trl. Afghānistān, trb. Afghanistan; د افغانستان اسلامي جمهوریت, trl. Də Afghānistān Islāmī Dawlat, trb. Dy Afghanestan Eslami Daulat) – śródlądowe państwo położone w Azji Środkowej.

Spadochron – statek powietrzny, który wykorzystując opór powietrza do zmniejszenia prędkości opadania w atmosferze, pozwala na bezpieczne wylądowanie podwieszonego skoczka, sprzętu lub ładunku.

Brygady Legii „Rey Alfonso XIII” (powstała w 1995 roku)

3 Tercio „Don Juan de Austria”, Grupy Logistycznej, Grupy Artylerii, oddziału saperów – stacjonujących w Viator (Almería)

4 Tercio „Alejandro de Farnesio” – stacjonująca w Rondo (Málaga)

1. Tercio „Gran Capitán” – stacjonuje w Melilli

2. Tercio „Duque de Alba” – stacjonuje w Ceucie.

Linki zewnętrzne

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Hiszpańska Legia Cudzoziemska

Strona Hiszpańskiej Legii Cudzoziemskiej

Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza (Partido Socialista Obrero Español – PSOE) – hiszpańska socjaldemokratyczna partia polityczna. Jedna z największych partii w Hiszpanii, druga najstarsza (po Partido Carlista, założonej w 1833). Partia założona w 1879 roku, w latach 1939-1977 nielegalna. Po przywróceniu demokracji jedna z głównych sił politycznych kraju. W latach 1982-1996 i od 2004 roku - rządząca. Przywódcą partii jest José Luis Rodríguez Zapatero.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.