Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Zmarł wielki humanista prof. Janusz Maciejewski
W środę w warszawskim szpitalu zmarł na zawał serca prof. Janusz Maciejewski - poinformował PAP w czwartek wieczorem dr Wojciech Kaliszewski z Instytutu Badań Literackich PAN, uczeń i współpracownik profesora. Prof. Janusz Maciejewski był histo...
 
Dr Piotr Sikora odbierze nagrodę Tischnera za książkę "Logos niepojęty"
Podczas Dni Tischnerowskich, organizowanych między 21 a 24 kwietnia w Krakowie, autor książki "Logos niepojęty" dr Piotr Sikora odbierze nagrodę wydawnictwa Znak i Hestii im. ks. J. Tischnera w kategorii pisarstwa religijnego lub filozoficznego. W ocenie kapitu...
 
W Krakowie zmarł wybitny prawnik prof. Andrzej Gaberle
W Krakowie po długiej walce z chorobą zmarł w środę 1 lutego wybitny prawnik prof. Andrzej Gaberle, były kierownik Katedry Kryminologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W sierpniu prof. Gaberle skończyłby 75 lat. Andrzej Gaberle urodził się 2 sierpn...
 
Wielki dar dla UJ
1350 woluminów, w tym kilka starodruków pochodzących m.in. z XVIII w., 70 tytułów czasopism muzycznych z wielu krajów, blisko 300 płyt - tak wygląda kolekcja Holendra, prof. Alberta Dunninga, podarowana Uniwersytetow...
 
Wielki galaktyczny kanibal
Ogromna galaktyka eliptyczna ESO 306-17 tkwi samotnie w przestrzeni kosmicznej, bo pochłonęła wszystkich swoich sąsiadów - wynika z analizy zdjęcia, wykonanego przez Teleskop Kosmiczny Hubble'a (HST). Galaktyki rzadko wyst...

Reklama:


Hołd pruski - obraz Jana Matejki

Czy wiesz że...?
Jan Tarnowski herbu Leliwa (ur. 1488 w Tarnowie, zm. 16 maja 1561 w Wiewiórce) – hetman Polski, hetman wielki koronny w latach 15271561, kasztelan krakowski od 1536, wojewoda krakowski od 1535, wojewoda ruski od 1527, kasztelan wojnicki od 1522, starosta sandomierski, lubaczowski, stryjski, chmielnicki.

Janusz III (ur. zimą 1502 r., zm. w nocy z 9 na 10 marca 1526) – książę mazowiecki, razem z bratem panujący w Czersku, Warszawie, Liwie, Zakroczymiu i Nurze w latach 1503-1524 (do 1518 regencja). Po śmierci brata Stanisława od 1524 samodzielny władca. Ostatni książę mazowiecki z dynastii Piastów.

Krzysztof Szydłowiecki herbu Odrowąż (ur. 1467 w Szydłowcu – zm. 29 grudnia 1532 w Krakowie) – syn Stanisława i Anny (z domu Łabędź) brat Mikołaja, kanclerz wielki koronny od 1515, podkanclerzy koronny od 1511, podskarbi nadworny koronny 1507-1510, wojewoda krakowski 1515-1527, kasztelan krakowski od 1527, hrabia na Szydłowcu.

Hołd pruski – obraz Jana Matejki malowany w latach 1879-1882 w Krakowie.

Przedstawia hołd pruski złożony przez Albrechta Hohenzollerna dnia 10 kwietnia 1525 roku.

Hołd Pruski to obraz przedstawiający wielkość Polski, świetność jej kultury i sprawiedliwość jej królów. Matejko zaczął go malować w Wigilię 1879 roku. Po ukończeniu 7 października 1882, w czasie posiedzenia Sejmu Krajowego we Lwowie, obraz został podarowany przez Matejkę krajowi dla zapoczątkowania zbiorów mającego się odrodzić zamku na Wawelu. Wystawiany był w Krakowie, Lwowie i Warszawie. Prezentowano go także w Berlinie, Rzymie, Paryżu, Wiedniu i Budapeszcie. Do Krakowa powrócił w 1885roku. Zamek wawelski w tym czasie zajmowało wojsko austriackie. Zdecydowano, że malowidło będzie tymczasowo eksponowane w Sukiennicach. Obecnie dzieło jest depozytem Zamku Królewskiego na Wawelu w Muzeum Narodowym w Krakowie. Eksponowane jest w krakowskich Sukiennicach, w tzw. Sali hołdu pruskiego. Od 12 czerwca 2008 r. do momentu zakończenia prac remontowych w Sukiennicach obraz poddawany jest renowacji i nie jest dostępny dla zwiedzających. Hołd pruski przeszedł kilka zabiegów konserwatorskich: po raz pierwszy poddano go konserwacji w 1915, następnie w 1938. Podczas II wojny światowej dzieło na krótko wywieziono do Zamościa, gdzie uległo uszkodzeniu. W 1945 przechodził kolejną konserwację, a w 1974 raz jeszcze znalazł się w rękach konserwatorów przed wyjazdem na wystawę do Moskwy. Ostatnia konserwacja latach 2006-2008 przywróciła obrazowi jego dawny blask.

Andrzej Tęczyński herbu Topór, hrabia (tytuł Świętego Imperium Rzymskiego 1527 r.), (ur. ok. 1480, zm. 2 stycznia 1536) – wojewoda lubelski, wojewoda sandomierski, wojewoda krakowski, kasztelan krakowski.

Jan Alojzy Matejko (ur. w czerwcu 1838 w Krakowie, zm. 1 listopada 1893 w Krakowie) – malarz polski, twórca obrazów historycznych i batalistycznych, historiozof.

Postacie historyczne na obrazie

W centrum obrazu umieszczone są postacie Zygmunta Starego i klęczącego przed nim Albrechta Hohenzollerna. Zygmunt August przedstawiony został jako 5-letni chłopczyk ubrany w czerwoną sukienkę podtrzymywany przez Piotra Opalińskiego, ochmistrza dworu. Jako Opalińskiego sportretował Matejko profesora historii UJ Józefa Szujskiego. Matejko sportretował 31 postaci ówczesnego życia politycznego. Oto niektóre z nich:

Stanisław Tarnowski, hrabia, pseud. Edward Rembowski, Światowid (ur. 7 listopada 1837 w Dzikowie (część Tarnobrzega), zm. 31 grudnia 1917 w Krakowie), polski historyk literatury, krytyk literacki, publicysta polityczny, przywódca konserwatystów krakowskich, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezes Akademii Umiejętności w Krakowie.

Piotr Opaliński herbu Łodzia (1586-1624), kasztelan poznański od 1620, wojewoda poznański od 1622, starosta pobiedziski i śremski (od 1611), syn Jana Opalińskiego.
  • W infule biskupiej biskup krakowski Piotr Tomicki
  • Trzymający miecz do góry mężczyzna to Hieronim Łaski, bratanek arcybiskupa Jana Łaskiego, dyplomata.
  • Księżna Anna, władczyni Mazowsza (zmarła w 1522, umieszczona na obrazie świadomie przez Matejkę, aby podkreślić łączność tej ziemi z Polską).
  • Janusz - ostatni książę mazowiecki linii Piastów. Zmarł dość niespodziewanie w 1526
  • Jadwiga Jagiellonka (1513-1573), córka Zygmunta I Starego i jego pierwszej żony Barbary Zápolya. Planowano jej małżeństwo z księciem Januszem. Śmierć księcia zniweczyła te plany.
  • Jako królowa Bona Sforza została sportretowana żona Matejki Teodora z Giebułtowskich Matejkowa.
  • Podniesioną w górę prawą rękę prezentuje Piotr Kmita marszałek wielki koronny i wojewoda krakowski.
  • Z królewskim jabłkiem w ręce stoi Krzysztof Szydłowiecki kanclerz wielki koronny, doradca króla w sprawach polityki zagranicznej.
  • Andrzej Tęczyński (trzyma chorągiew) – chorąży krakowski, późniejszy kasztelan krakowski.
  • Przecław Lanckoroński (na koniu) starosta chmielnicki.
  • Podkręcający wąsa starszy mężczyzna to książę Konstanty Ostrogski hetman wielki litewski, wojewoda trocki, kasztelan wileński.
  • Jan Amor Tarnowski (w hełmie) wojewoda krakowski, późniejszy hetman wielki koronny. Do tego portretu pozował profesor UJ, historyk literatury Stanisław Tarnowski, biograf Matejki.
  • Biorący monety z tacy mężczyzna to Andrzej Kościelecki marszałek nadworny, podskarbi, zarządzał żupami wielickimi, umiejętnie kierował finansami państwowymi.
  • Mikołaj Firlej, kasztelan krakowski (między Krzysztofem Szydłowieckim i Andrzejem Tęczyńskim)
  • arcybiskup Jan Łaski (za Piotrem Tomickim)
  • Olbracht Gasztołd, kanclerz Wielkiego Księstwa Litewskiego, wojewoda wileński (za Janem Łaskim). Król powierzył mu dozór nad sporządzeniem statutu litewskiego. Jego obecność na obrazie ma symbolizować mądrość króla- prawodawcy.
  • Poniżej króla leży Stańczyk. Zmartwiona twarz wątpi, czy to aby na pewno zwycięstwo (Prusy były jednym z zaborców).
  • W lewym dolnym rogu obrazu z dokumentem opatrzonym królewską pieczęcią stoi Bartolommeo Berrecci - architekt i twórca renesansowego zamku królewskiego na Wawelu. Jego twarz to jeden z dwóch na obrazie autoportretów Jana Matejki. Drugi to twarz królewskiego błazna Stańczyka.

    Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

    Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce. Historyczną Stolicą Mazowsza jest Płock, który jest także najstarszym miastem tego regionu – prawa miejskie1237.

    Ciekawostką jest, że Matejko namalował fragment Sukiennic już w stylu renesansowym, chociaż taką formę przybrały one dopiero w roku 1555 po pożarze, który strawił budowlę w jej dawnym, gotyckim stylu.

    Źródła

  • Halina Blak, Stanisław Grodziski "Hołd pruski-obraz Jana Matejki" Wydawnictwo Literackie Kraków 1990
  • Halina Blak, "Hołd pruski Jana Matejki", Warszawa 1977
  • Linki zewnętrzne

  • Hołd pruski na Zamku Wawelskim





  • Czy wiesz że...? beta

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
    Hołd pruski odbył się 10 kwietnia 1525 w Krakowie po wcześniejszym zawarciu traktatu między królem Zygmuntem I Starym a Albrechtem Hohenzollernem w dniu 8 kwietnia 1525 roku. W wyniku tego aktu Prusy Zakonne zostały przekształcone w Księstwo Pruskie jako lenno Polski.
    Bona Sforza d’Aragona (ur. 2 lutego 1494 w Vigevano, zm. 19 listopada 1557 w Bari) – od 1518 królowa Polski i wielka księżna litewska, księżna Rusi, Prus i Mazowsza itd., księżna Bari i Rosano, spadkobierczyni pretensji do Królestwa Jerozolimy od roku 1524. Żona Zygmunta Starego, matka Zygmunta Augusta i Anny Jagiellonki.
    Andrzej Jędrzej Kościelecki herbu Ogończyk (ur. 1455, zm. 1515 r.) – marszałek dworu kardynała Fryderyka Jagiellończyka, starosta bydgoski od 1485 r., starosta świecki od 1487 r., marszałek nadworny od 1501 r., starosta spiski od 1507 r., kasztelan biecki i wiślicki od 1508 r., żupnik wielicko-bocheński od 1508 r., podskarbi wielki koronny od 1509 r., starosta oświęcimski od 1509 r., starosta inowrocławski od 1510 r., starosta sądecki od 1512 r., kasztelan wojnicki od 1513 r., wielkorządca krakowski i burgrabia krakowski.
    Jadwiga Jagiellonka (ur. 15 marca 1513 w Poznaniu, zm. 7 lutego 1573 w Alt Ruppin) – polska królewna, księżniczka litewska, elektorowa brandenburska. Córka Zygmunta I Starego. Z jej osobą wiązały się liczne plany matrymonialne, ostatecznie w 1535 roku poślubiła Joachima II Hektora, elektora brandenburskiego. Pomimo, że jej mąż popierał luteranizm, pozostała katoliczką.
    Józef (Jerzy Karol) Szujski (ur. 16 czerwca 1835 w Tarnowie, zm. 7 lutego 1883 w Krakowie) – polski historyk, jeden z krakowskich stańczyków, publicysta, poeta, prozaik. Współzałożyciel Przeglądu Polskiego.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.