Hokej na lodzie - Polski Serwis Naukowy

Hokej na lodzie (popularna forma skrócona: hokej) – sportowa gra zespołowa rozgrywana na lodowisku.

Hokej na lodzie jest najbardziej popularny w krajach północnej półkuli, co wynika z uwarunkowań klimatycznych. Na terenach gdzie sezonowo (w czasie zimy) można pokryć dane miejsce lodem tj. w Kanadzie, USA, Rosji, Czechach, Słowacji, Niemczech, Szwajcarii oraz w krajach skandynawskich (Szwecja, Finlandia). Wraz z pojawieniem się lodowisk w zamkniętych halach sport ten można rozgrywać przez cały rok. Hokej na lodzie jest jednym z czterech najpopularniejszych sportów zawodowych w Ameryce Północnej. Na terenie Kanady oraz Stanów Zjednoczonych rozgrywana jest najważniejsza na świecie klubowa liga świata NHL. Jest to oficjalny zimowy sport narodowy Kanady, gdzie gra ta cieszy się ogromną popularnością.

Uniwersytet Johnsa Hopkinsa (ang. Johns Hopkins University) – prywatny uniwersytet w Stanach Zjednoczonych, działający w Baltimore, w stanie Maryland. Uniwersytet został założony w roku 1876, a nazwę otrzymał od Johnsa Hopkinsa, który przekazał na uniwersytet darowiznę w wysokości 7 mln dolarów.
Igrzyska VII Olimpiady, nazywane zwykle Letnie Igrzyska Olimpijskie Antwerpia 1920, rozgrywane były w Antwerpii (Belgia) między kwietniem, a wrześniem 1920.

Organizacją promującą hokej na lodzie na świecie jest IIHF, czyli Międzynarodowa Federacja Hokeja na Lodzie. Skupia ona w sumie 68 krajów z całego świata. Pomimo tego zdecydowaną większość medali rozgrywanych pod egidą IIHF Mistrzostw Świata zdobyło siedem państw (tzw. wielka siódemka): Kanada, Czechy, Finlandia, Rosja, Słowacja, Szwecja i Stany Zjednoczone. Podczas 22 turniejów olimpijskich wśród mężczyzn z 66 medali, aż 60 zdobyły reprezentacje powyższych państw. W czterech rozegranych turniejach kobiet medale zdobył tylko reprezentacje Kanady, USA, Szwecji oraz Finlandii.

Igrzyska olimpijskie – najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co 4 lata w różnych krajach, pod hasłem szlachetnego współzawodnictwa i braterstwa wszystkich narodów Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego.
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Historia

Przybliżenie obrazu Myśliwi na śniegu.

Początki hokeja sięgają XVI wieku. Dyscyplina została prawdopodobnie zapoczątkowana w Anglii lub Francji. W kulturze po raz pierwszy hokej można zaobserwować w namalowanym obrazie Pietera Bruegela Myśliwi na śniegu z 1565. Na jego dalszym planie można zaobserwować ludzi korzystających z zakrzywionych kijów.

Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1918. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją i z Bałtykiem, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Użycie słowa hokej w odniesieniu do gier rozgrywanych na lodzie datuje się dopiero na 1785 rok (w 1527 do gier rozgrywanych na zamarzniętych stawach), mimo to etymologia tego terminu nie jest pewna. Możliwe, że pochodzi od francuskiego słowa hoquet co znaczy pasterski kij lub zgięty kij.

Początki nowoczesnej gry są udokumentowane w Ameryce Północnej. Za kolebkę hokeja jest uznawana Kanada. Gra została wymyślona w 1855 przez angielskich żołnierzy stacjonujących w Ontario. 3 marca 1875 roku w kanadyjskim Montrealu odbył się w pierwszy mecz hokeja na lodzie w hali Victoria Skating Rink. Spotkanie rozegrano pomiędzy dwoma drużynami składającymi się z dziewięciu zawodników. Kapitanem jednej z drużyn był James Creighton - organizator meczu. Zawodnicy grali drewnianym krążkiem, używając przy tym łyżew i kijów. Mecz trwał 60 minut.

I Zimowe Igrzyska Olimpijskie odbyły się we francuskiej miejscowości Chamonix w 1924. W programie igrzysk pojawiło się 16 konkurencji sportowych, w których udział wzięło łącznie 293 zawodników (w tym 13 kobiet) z 16 krajów.
Frederick Arthur Stanley, 16. hrabia Derby KG, GCB, GCVO (określany często jako Lord Stanley of Preston; ur. 15 stycznia 1841 w Londynie, zm. 14 czerwca 1908 w Holwood w hrabstwie Kent) - brytyjski polityk, w latach 1878-1880 brytyjski minister wojny, a w latach 1888-1893 gubernator generalny Kanady. Dziś pamiętany przede wszystkim jako fundator Pucharu Stanleya, najważniejszego trofeum w północnoamerykańskim hokeju na lodzie.

W 1877 kilku studentów Uniwersytetu McGill usystematyzowało zasady gry w oparciu o hokej na trawie. W tym samym roku założony został pierwszy klub hokeja na lodzie McGill University Hockey Club, dzięki popularyzacji gry w 1883 włączono hokej do programu zimowego karnawału w Montrealu (Montreal Ice Carnival). Był to pierwszy turniej hokejowy w Kanadzie. Dwa lata później powstała pierwsza amatorska liga hokejowa w Kingston. W 1893 Gubernator generalny Kanady Lord Stanley zakupił ufundował puchar nazywany The Dominion Hockey Challenge Cup. Obecnie trofeum to znane jest pod nazwą Pucharu Stanleya i jest przyznawane zwycięzcy rozgrywek National Hockey League (NHL).

Gubernator Generalny (ang. Governor General, fr. Gouverneur général) - najstarsza instytucja polityczna w Kanadzie. Gubernator generalny jest namiestnikiem monarchy Kanady, który jest głową Kanady. Dawniej gubernator generalny sprawował realną władzę nad koloniami brytyjskimi w Kanadzie. Współcześnie posiada funkcje głównie tytularne i honorowe, choć z szerokimi uprawnieniami konstytucyjnymi z których może skorzystać w sytuacjach wyjątkowych. Jest wodzem naczelnym (Comander-in-Chief) kanadyjskich sił zbrojnych. Gubernator generalny mianowany jest przez monarchę, współcześnie za radą premiera Kanady, zwykle na okres pięciu lat. Oficjalną rezydencją gubernatora generalnego jest Rideau Hall w Ottawie. Drugą rezydencją, w której spędza zazwyczaj kilka tygodni w roku jest La Citadelle w Québecu.
Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

W tym samym czasie na terenie Stanów Zjednoczonych popularna była podobna gra ice polo. Różnica między hokejem,a tą grą są: długość kija (w ice polo jest krótszy) oraz gra się piłką zamiast krążkiem. W 1893 roku odbyły się pierwsze mecze hokeja na lodzie grano na Yale Universityoraz Johns Hopkins University. Ice polo grano na terenie Nowej Anglii, jednak w niedługim czasie hokej wyparł tą dyscyplinę sportu z tamtejszego regionu. W 1896 roku założoną pierwszą ligę hokejową w USA. Twór ten został nazwany The U. S. Amateur Hockey League, a swoją siedzibę miał w Nowym Jorku.

Quebec Bulldogs to była zawodowa drużyna hokejowa z miasta Québec w Kanadzie. Drużyna została założona w 1888 roku. Drużyna była jednym z założycieli ligi NHL. Jednak nie mieli funduszy aby wystartować w dwóch pierwszych sezonach wystartowali dopiero w trzecim sezonie. Jednak ten jedyny sezon nie był dla nich dobry. Zajeli oni ostatnie miejsce i to spowodowało że przeprowadzili się do miasta Hamilton i nazwali się Hamilton Tigers. Drużyna Quebec Bulldogs przez 32 lata istnienia grała w aż sześciu różnych ligach. Drużyna dwa razy sięgała po Puchar Stanleya: w 1912 i 1913 roku.
Wznowienie w hokeju ma miejsce po każdej przerwie w grze oraz przy rozpoczynaniu wszystkich trzech tercji. Wznowienie przeprowadza się na jednym z dziewięciu punktów wzowień, tzw. bulików (o tym, w którym punkcie będzie miało wznowienie decyduje przez co została spowodowana przerwa). We wznowieniu bierze udział dwóch zawodników przeciwnej drużyny, którzy stoją zwróceni do siebie twarzami i walczą o krążek rzucony przez sędziego.

Hokej do Europy dotarł pod koniec XIX wieku. W 1895 roku w Pałacu Buckingham odbyła się prezentacja gry. Pierwsze gry odbyły się jednak dopiero na początku dwudziestego wieku. Najwcześniej hokej uprawiano w Niemczech, Szwajcarii, Francji, Belgii, Anglii oraz w Czechach. W 1908 roku powstała pierwsza organizacja międzynarodowa hokeja na lodzie LIHG (Ligue Internationale de Hockey sur Glace z fr. Międzynarodowa Federacja Hokeja na Lodzie), później przemianowana na IIHF (International Ice Hockey Federation). Państwami założycielskimi były Anglia, Francja, Belgia, Szwajcaria i Czechy. Po dwóch latach od założenia LIHG rozegrano pierwsze w historii mistrzostwa Europy w szwajcarskim Les Avants niedaleko Montreux. Pierwszym mistrzem starego kontynentu została reprezentacja Wielkiej Brytanii. Pierwszą imprezą międzynarodową z udziałem hokeistów z Ameryki Północnej były letnie igrzyska olimpijskie w Antwerpii. Zwycięzcą została reprezentacja Kanady. W 1924 roku hokej znalazł się w programie pierwszych zimowych igrzysk olimpijskich. Od tej chwili co cztery lata turniej olimpijski stał się najważniejszą międzynarodową imprezą hokejową.

Boston Bruins (pol. "Niedźwiadki Boston") – amerykańska, zawodowa drużyna hokejowa z siedzibą w Bostonie (Massachusetts), występująca w National Hockey League w Dywizji Północno-Wschodniej, Konferencji Wschodniej.
Krążek do gry w hokeja na lodzie jest wykonany z czarnej, wulkanizowanej gumy. Krążek może mieć nadruki z logo zespołu lub imprezy, na której jest używany. Standardowy krążek powinien mieć średnicę nie większą niż 7,62 cm, grubość nie większą niż 2,54 cm, a jego waga waha się pomiędzy 156 a 170 gramów.

W międzyczasie powstała liga NHL. Była efektem rozmów w kanadyjskiej Narodowej Federacji Hokeja między właścicielem Toronto Blueshirts, a właścicielami zespołów: Canadiens de Montréal, Montreal Wanderers, Ottawa Senators i Quebec Bulldogs ich przedstawiciele zebrali się w Montrealu, gdzie debatowali nad przyszłością National Hockey Association. Powodem dyskusji były zarzuty wobec właściciela Toronto Blueshirts, który był wpływową postacią w National Hockey Association, a którego oskarżano o oszustwa i faworyzowanie jego zespołu przez ligę NHA. Po rozpadnięciu w 1917 roku NHA do rozgrywek NHL przystąpiło jedynie cztery kluby: Montreal Canadiens, Toronto Arenas, Ottawa Senators oraz Montreal Wanderers. Liga stopniowo się powiększała, a w sezonie 1924/1925 po raz pierwszy zagrała w nim drużyna ze Stanów Zjednoczonych Boston Bruins. Obecnie liga NHL składa się z 30 zespołów, które są podzielone na dwie konferencje (zachodnia i wschodnią) oraz na sześć dywizji (w każdej konferencji po trzy).

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.
Bramkarz - w grach zespołowych - członek zespołu drużyny, którego za zadanie jest utrudnienie zdobycia bramki (gola) zawodnikom drużyny przeciwnej. W wielu grach sportowych bramkarz jest odpowiedzialny za przeciwdziałanie zdobyciu gola przez drużynę przeciwną. Tak się dzieje w piłce nożnej, piłce ręcznej, hokeju na lodzie, hokeju na trawie i in. W piłce nożnej bramkarz jako jedyny zawodnik na boisku może dotykać piłkę ręką w obrębie swojego pola karnego, natomiast w piłce ręcznej bramkarz może bronić nogą.

W Polsce hokej na lodzie zaczęto grać w latach 20. XX wieku po uzyskaniu niepodległości kraju. Pierwszymi ośrodkami były: Warszawa, Łódź oraz Lwów. W 1922 roku powstały pierwsze kluby hokejowe tj. Polonia oraz AZS. Trzy lata później w stolicy powołano Polski Związek Hokeja na Lodzie (PZHL). W 1927 roku po raz pierwszy rozegrano w systemie nieligowym turniej o mistrzostwo Polski w hokeju na lodzie. Mistrzem został stołeczny AZS. W 1955 PZHL podjął decyzję o gruntownej reformie systemu rozgrywek o MP i wprowadzeniu w jej ramy modelu ligowego. Dlatego od sezonu 1955/1956 do dziś rywalizacja o miano najlepszej drużyny w Polsce toczona jest w formule ligowej. Najbardziej utytułowaną drużyną Polski jest Podhale Nowy Targ, który zdobył 19-krotnie tytuł mistrz Polski.

Ontario – prowincja Kanady. Ontario jest najludniejszą i najprężniejszą ekonomicznie częścią Kanady. W granicach Ontario znajduje się stolica Kanady Ottawa, największe miasto Kanady Toronto, a także największa aglomeracja tzw. Golden Horseshoe. W 1855 stacjonujący tam żołnierze angielskiej armii wymyślili hokej na lodzie.
Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Wyposażenie

Pełne wyposażenie zawodnika

Od początku hokej na lodzie jest sportem kontaktowym w którym ataki ciałem są dozwolone, skutkiem czego jest powszechne zjawisko kontuzji. Specjalne wyposażenie ochronne jest wysoce zalecane. Na ogół obejmuje kask, ochraniacze na ramiona, łokcie oraz zęby, rękawice, specjalne spodnie. Dla bramkarzy przeznaczone są specjalne maski oraz ochraniacze na nogi. Zawodnicy, którzy nie przekroczyli wieku 18 lat muszą mieć dodatkowo specjalną ochronę na twarzy w formie kratownicy.

Stłuczenie, kontuzja (łac. contusio) – uraz tkanek i stawów okołotkankowych. Do najczęstszych następstw stłuczenia należą: krwawe wylewy i wysięki podskórne, obrzęk oraz częściowe upośledzenie ruchomości stawu objętego stłuczeniem.
Mistrzostwa Azji w hokeju na lodzie - turniej hokejowy który po raz pierwszy rozegrano w roku 1986 w ramach Zimowych Igrzysk Azjatyckich. Impreza rozgrywana była nieregularnie. W ostatnim czasie turniej odbywa się co cztery lata na Zimowych Igrzyskach Azjatyckich.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)