Homel - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 52°25′N 30°59′E / 52.417, 30.983

Homel (biał. i ros. Гомель; jid. האָמל, Homl) – miasto obwodowe położone na południowo-wschodniej Białorusi nad rzeką Soż, stolica obwodu i rejonu homelskiego. Drugie co do wielkości miasto w tym kraju.

Liczba mieszkańców: 484,3 tys. (2010)

Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk, lit. Kazimieras I Andrius Jogailaitis (ur. 30 listopada 1427 w Krakowie, zm. 7 czerwca 1492 w Grodnie) – wielki książę litewski w latach 1440–1492, król Polski w latach 1447–1492. Jeden z najaktywniejszych polskich władców, za panowania którego Korona, pokonując zakon krzyżacki w wojnie trzynastoletniej, odzyskała – po 158 latach – Prusy Królewskie, a dynastia Jagiellonów stała się jednym z czołowych domów panujących w Europie. Zdecydowany przeciwnik magnaterii przyczynił się do wzmocnienia znaczenia Sejmu i sejmików, co jednak stało się z krzywdą dla mieszczaństwa.
Jidysz – ייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.

Gospodarka

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, chemiczny, elektrotechniczny, metalowy, drzewno-papierniczy, szklarski, przetwórstwa spożywczego.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Homel.

Historia

W czasach I Rzeczypospolitej część Wielkiego Księstwa Litewskiego. Po I rozbiorze Polski w 1772 przyłączone do Rosji jako miasto powiatowe guberni białoruskiej (później mohylewskiej). Od 1926 część radzieckiej Białorusi.

Na prawym brzegu rzeki Soż w epoce żelaza funkcjonowało grodzisko, na którego miejscu w X-XI w. wybudowano gród obronny, który należał do Rusi Kijowskiej. W II poł. XIV w. zdobyty przez Litwę, która wybudowała tu drewniany zamek. W 1500 r. król Kazimierz Jagiellończyk podarował gród ruskiemu księciu Możajskiemu, który zdradził Rzeczpospolitą i przyłączył Homel do Księstwa Moskiewskiego. W 1535 r. Homel wrócił do Rzeczypospolitej i został siedzibą starostwa. W czasie wojen z Kozakami i Moskwą wielokrotnie zdobywany i odbijany. Na mocy rozejmu andruszowskiego z roku 1667 Homel pozostał w granicach Polski. Starostwo homelskie było duże i zamożne; w XVII oraz XVIII dzierżawione przez Sapiehów i Czartoryskich. Po pierwszym rozbiorze w 1772 r. Homel zajęła Rosja, a caryca Katarzyna II podarowała te dobra Rumiancewowi (rosyjski feldmarszałek). W 1835 r. dobra przeszły w ręce Iwana Paskiewicza, w rękach tej rodziny były do 1917 r.

Cerkiew św. Eliasza w Homlu (ros. Ильинская церковь) - cerkiew staroobrzędowców w Homlu zbudowana pod koniec XVIII wieku i działająca do dziś.
Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

Pobliski Las Szczakatowski jest cmentarzyskiem kilku tysięcy ofiar Wielkiego terroru. W 1941 ok. 30% mieszkańców stanowili Żydzi, z których większość opuściła miasto lub została zamordowana. Obszar silnie skażony po katastrofie czarnobylskiej w 1986 roku.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)