Honduras - Polski Serwis Naukowy

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Hondurasie

Honduras (Honduras, Republika Hondurasu; República de Honduras) – państwo w Ameryce Środkowej, pomiędzy Morzem Karaibskim a Oceanem Spokojnym (Zatoka Fonseca), o łącznej długości wybrzeża 820 km. Honduras graniczy na zachodzie z Gwatemalą (dł. granicy 256 km), na południowym wschodzie z Nikaraguą (922 km) i na południowym zachodzie z Salwadorem (342 km). Do Hondurasu należą również przybrzeżne wyspy, z których największe to Wyspy Bahia (Islas de la Bahia). Od 1972 roku do Hondurasu należą Islas Santanilla.

Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. zalicza się ja do wyżyn a nie do gór ponieważ jest płaska spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami ) mniejszy niż 300 metrów.
Nikaragua (Nicaragua, Republika Nikaragui – República de Nicaragua) – państwo w Ameryce Północnej, położone między Hondurasem na północy, a Kostaryką na południu. Na zachodzie na długości 320 km oblewają ją wody Oceanu Spokojnego, a na wschodzie na długości 480 km – wody Morza Karaibskiego.

Geografia

Osobny artykuł: Geografia Hondurasu.

Honduras, podobnie jak inne kraje Ameryki Środkowej, to kraj wyżynno-górzysty. Tereny górzyste zajmują prawie 4/5 powierzchni kraju i ciągną się od wybrzeża Zatoki Honduraskiej nad Morzem Karaibskim po zatokę Fonseca nad Pacyfikiem. Wąski pas równin u wybrzeża Pacyfiku ma zaledwie 70 km długości. Wewnątrz kraju ciągnie się kilka pasm górskich pochodzenia wulkanicznego, z których najwyższy jest położony w zachodniej części grzbiet ze szczytem Cerro Las Minas (2890 m n.p.m.).

Antymon (Sb, łac. stibium) - pierwiastek chemiczny z grupy metaloidów. Występuje w czterech odmianach alotropowych: antymon żółty, srebrzystobiały antymon metaliczny, antymon czarny i antymon wybuchowy. Znany jest od starożytności.
Przemysł – dział produkcji materialnej, w którym wydobywanie zasobów przyrody i dostosowanie ich do potrzeb ludzi odbywa się na dużą skalę, na zasadzie podziału pracy i za pomocą maszyn. Jego rozwój decyduje o poziomie i tempie rozwoju gospodarczego, gdyż jest jedynym działem gospodarki wytwarzającym środki pracy[potrzebne źródło].

Klimat

Na wybrzeżu Pacyfiku panuje klimat równikowy wilgotny o suchych zimach. Średnia temperatura wynosi 28 °C, a średnia suma opadów na wyżynach waha się między 1500 a 3000 mm. Na wiecznie wilgotnej nizinie nad Morzem Karaibskim przeciętna temperatura wynosi 25 °C.
Suma opadów jest większa na północy. Na wybrzeżu północnym latem występują trąby powietrzne. Nizinę nad Morzem Karaibskim (do wysokości 1500 m n.p.m.) porasta las tropikalny. Na położonych wyżej obszarach w głębi kraju przeważają suche sawanny i mniej od nich rozległe wilgotne lasy górskie. Osłonięte kotliny porasta busz i sawanna, z przewagą ciernistych krzewów. Na równinie u wybrzeży Pacyfiku występują suche lasy, z kolei na samych wybrzeżach spotyka się namorzyny. Do przedstawicieli fauny należą niedźwiedzie, jaguary, pumy. W lasach tropikalnych żyją liczne owady oraz krokodyle, węże i jaszczurki.

Zatoka Honduraska (hiszp. Golfo de Honduras, ang. Gulf of Honduras) - otwarta zatoka Morza Karaibskiego, położona u wybrzeży Belize, Gwatemali i Hondurasu. W zachodniej części znajduje się mniejsza zatoka Amatique. Maksymalna głębokość zatoki wynosi 54 m. Temperatura wód powierzchniowych wynosi 27 °C, a średnie zasolenie - 36‰. Wysokość pływów dochodzi do 70 cm. Na wodach Zatoki Honduraskiej znajdują się liczne wyspeki, skały i rafy, z których najbardziej znane są Pelican Cays.
Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.

Bogactwa naturalne

Bogactwami naturalnymi są: drewno, złoto, srebro, miedź, ołów, cynk, ruda żelaza, antymon, węgiel kamienny, ryby i energia wodna.

Historia

Osobny artykuł: Historia Hondurasu.

W okresie prekolumbijskim Honduras był objęty wpływami cywilizacji Majów. Odkryty w 1524 roku został podbity przez Hiszpanów, a w 1535 roku stał się częścią wicekrólestwa Nowej Hiszpanii.

W 1821 roku Honduras uzyskał niepodległość, a od 1823 wchodził w skład Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej, z których wystąpił w 1838.

Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Hondurasie – w ramach Kościoła katolickiego w Hondurasie funkcjonuje obecnie jedna metropolia, w której skład wchodzi jedna archidiecezja i siedem diecezji.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Od początku XX wieku nasilał się wpływ koncernów amerykańskich, które opanowały eksport bananów i hodowlę zwierząt. Stany Zjednoczone kilkakrotnie interweniowały zbrojnie w obronie swych interesów. Od lat 50. XX wieku coraz większą rolę w polityce odgrywa armia. Republika ta niemal nieustannie przeżywa trudności gospodarcze.

Honduras jest jednym z kilku państw leżących w kontynentalnym pasie Ameryki Środkowej i drugim co wielkości w tym regionie. Kraj od północy oblewają wody Morza Karaibskiego, a od południa wody Oceanu Spokojnego. Honduras jest najbardziej górzystym krajem Ameryki Północnej, który cechuje się klimatami okołorównikowymi i dobrze zachowaną roślinnością. Wybrzeża dzisiejszego Hondurasu zostały odkryte przez Ameriga Vespucciego w 1498 roku.
Skorupiaki (Crustacea) – podtyp stawonogów, w większości wodnych. Wiele gatunków wchodzi w skład planktonu. Znanych jest ponad 50 tysięcy gatunków.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)