Hopi - Polski Serwis Naukowy

Domy Hopi koło Grand Canyon, 1900.

Hopi - Indianie Ameryki Północnej z grupy Pueblo. Obecnie zamieszkują w pn.-wsch. Arizonie głównie w sześciu pueblach znajdujących się w rezerwacie.

W czasach, kiedy dotarł tam Francisco Vàsquez de Coronado zamieszkiwali obszary dzisiejszych stanów Arizona i pn. Nowy Meksyk. Prowadzili osiadły tryb życia, uprawiali fasolę, bawełnę i kukurydzę, wytwarzali ceramikę. Hiszpanie pisali w swych raportach, że chodzą odziani w "bawełniane ręczniki". Zamieszkiwali piętrowe domy z suszonej na słońcu gliny (adobe) w osiedlach na szczytach niskich gór stołowych. Ich życie religijne koncentrowało się w kivach wokół wiary w duchy Kaczynów. Udomowili osła i polowali na króliki przy pomocy rodzaju bumerangu.

Szoszoni – plemię Indian Ameryki Północnej, znanych też jako Węże (ang. Snakes). Należą do rodziny językowej uto-azteckiej. Pierwotnie zamieszkiwali ogromne obszary w dzisiejszych stanach Idaho, Wyoming, Utah, Nevada, Oregon i Montana. Największym skupiskiem Szoszonów był szczep Szoszonów znad Rzeki Wiatrów w Wyoming.

Cegła suszona (określana często w rozmaitych językach w tym w angielskim i w polskim terminem adobe, pochodzącym z języka hiszpańskiego) – podstawowy, obok drewna i kamienia, materiał budowlany używany w rejonach świata o gorącym klimacie. Cegła ta jest suszona na słońcu, ale nie jest dodatkowo wypalana.

Wśród wielu tańców Indian Hopi najbardziej znanym był Taniec Węża podczas Święta Węża, kiedy to tancerze trzymali w zębach żywe węże. Taniec Węża (dzisiaj wyłącznie atrakcja turystyczna) stanowił fragment modlitw błagalnych o deszcz odprawianych co dwa lata w dniu 20 sierpnia.

Kiva – prostokątne lub okrągłe pomieszczenie, zazwyczaj wykonane z cegły adobe lub kamienia, czasem zagłębione częściowo w ziemi, służące północnoamerykańskim Indianom z plemion Hopi i Pueblo do celów obrzędowych. Także rodzaj podobnych prekolumbijskich budowli, owalnych i częściowo zagłębionych w ziemi, tworzonych na południowym zachodzie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych przez przodków tamtejszych Indian, m.in. z kultury Anasazi, prawdopodobnie także w celach religijnych.

Kokopelli (Kokopele) – stare bóstwo falliczne związane z bóstwami płodności, u Indian Pueblo żyjących na terenie Arizony i Nowego Meksyku, jeden z kaczynów Hopi.

Kobiety Hopi (1922 r.)

Mężczyźni Hopi nosili zazwyczaj przepaski biodrowe, przepaski na włosach i mokasyny. Znacznie później zaczęli nosić bawełniane koszule zwane calico. Ubiór kobiecy był znacznie bardziej skomplikowany. Składał się z farbowanej na niebiesko bawełnianej tuniki przepasanej wyszywanym paciorkami pasem, szalu z bawełny calico oraz okazałych legginsów i mokasynów. Kobiety, zwłaszcza młode, charakteryzowały też wykwintne fryzury. Niektórzy mężczyźni z tego plemienia ubierali się w kobiece stroje i wykonywali kobiece prace, stąd podejrzenia białych przybyszów o powszechny u Hopich transwestytyzm.

Nowy Meksyk (ang. New Mexico, hisz. Nuevo México) – stan na południowym zachodzie USA. Od zachodu graniczy z Arizoną, od północy z Kolorado od wschodu z Oklahomą i Teksasem.

Bumerang - broń ręcznie miotana stosowana zarówno do polowań jak i do walki. Powszechnie uważa się, że bumerangi mogą wracać do rzucającego, w rzeczywistości dotyczy to tylko niektórych odmian tego narzędzia. Tradycyjne bumerangi robione były zazwyczaj z drewna i miały kształt zbliżony nieco do banana. Obecnie bumerangi wytwarzane są z różnorodnych materiałów, używane są do zabawy, sportu, rekreacji i mają bardzo różne kształty (np. trzy- czy czteroramienne krzyże). Użycie bumerangów jest powszechnie kojarzone z australijskimi aborygenami, ale tego typu broń była znana i używana także w innych kulturach, między innymi w Europie i Egipcie. Aborygeni jako jedyni używali bumerangów powracających do rzucającego.

Zbrodni takich jak morderstwo lub kradzież Hopi praktycznie nie znali. Jedną z najwyższych kar nakładano na winnych krzywoprzysięstwa.

Ich puebla w większości leżą dzisiaj w ruinie. W wiosce Oraibi dendrochronolodzy znaleźli fragmenty belkowań sufitu z około roku 1370. Uważa się, że Hopi zrobili znacznie większy krok ku cywilizacji niż jakiekolwiek plemię z rodziny Szoszonów. Z lepienia i ozdabiania glinianych garnków uczynili prawdziwą sztukę.

Dendrochronologia – gałąź dendrologii, naukowa metoda datowania zjawisk przyrodniczych, zabytków i znalezisk archeologicznych zawierających drewno. Polega na analizie wzoru przyrostów rocznych (słojów) drzew i pozwala określić wiek z próbek drewna z dokładnością przynajmniej do roku, a czasem nawet co do sezonu. Metoda została opracowana w latach 20. XX wieku przez amerykańskiego astronoma A. E. Douglassa, założyciela Laboratory of Tree-Ring Research na Uniwersytecie Stanu Arizona w Tucson.

Pueblo – grupa plemion indiańskich Arizony i Nowego Meksyku. Wchodzi w skład południowo-zachodniego kręgu kulturowego Indian północnoamerykańskich. Ich nazwa wywodzi się z języka hiszpańskiego (dokładniej kastylijskiego), w którym oznacza wioskę - ze względu na specyficzne osadnictwo stanowiące znak rozpoznawczy Indian Pueblo.

Odłamem Indian Hopi jest klan Hopi-Tewa liczący nie więcej niż 700 osób - potomkowie kilku grup uciekinierów po powstaniu plemienia Pueblo około roku 1700, którzy osiedlili się w wioskach Tewa (inna nazwa Hano) i Polacca, a obecnie zamieszkują w rezerwacie Hopi. Mówią językiem z tanoańskiej rodziny językowej i mają odmienne od Hopi obyczaje.

Koyaanisqatsi – debiut filmowy Godfreya Reggio i pierwszy film z tzw. Trylogii Qatsi, na którą składają się również Powaqqatsi i Naqoyqatsi. Prace nad filmem trwały 7 lat.

Królik – polska nazwa zwyczajowa zajęczaków z rodziny zającowatych. Mianem tym określa się zwierzęta należące do rodzajów Sylvilagus i Oryctolagus, przypominające wyglądem dobrze znanego królika domowego.

Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 11 111 obywateli USA zadeklarowało, że jest pochodzenia Hopi, zaś 15 275 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Hopi.

Przypisy

w koloniach hiszpańskich był to termin odnoszący się do delikatnego płótna bawełnianego sprowadzanego z Kalkuty w Indiach

Bibliografia

Barry M. Pritzkert: A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples. Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 978-0-19-513877-1.

Zobacz też

Koyaanisqatsi

Kokopelli

Linki zewnętrzne

Kalendarz Indian Hopi

Bogowie deszczu Indian Hopi

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Hopi