Horochów - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 50°29′58″N 24°45′54″E / 50.49944, 24.765

Przedwojenny herb

Horochów (ukr. Горохів) - miasto do 1939 siedziba powiatu horochowskiego województwa wołyńskiego w Polsce, obecnie na Ukrainie i stolica rejonu w obwodzie wołyńskim. 8,8 tys. mieszkańców (szacunek na 2006).

W roku 1650 miasto wraz z 4 wsiami należało do rodu Warszyckich, w końcu XVIII w. do Poniatowskich. W 1795 roku trafiło w ręce rodu Strojnowskich.

Schutzmannschaft (w skrócie: Schuma, pol. Bataliony Ochrony albo Bataliony Policyjne) - ochotnicze oddziały policji pomocniczej, działające w czasie II wojny światowej na terenach podbitych przez III Rzeszę. Były one złożone głównie z ochotników cudzoziemskich i podporządkowane niemieckiej policji porządkowej (Ordnungspolizei).

Władysław Siemaszko, pseudonim Wir (ur. 1919 w Kurytybie) - polski prawnik, działacz kresowy, badacz tragedii polskiej ludności na Wołyniu w okresie II wojny światowej.

W 1816 Horochów zwiedził i opisał Julian Ursyn Niemcewicz w "Podróżach historycznych". 11 stycznia 1835 urodził się tutaj Jan Dzierżysław Tarnowski - polski polityk.

Podczas I wojny światowej, w latach 1916-1917, przez Horochów przebiegał front austriacko-rosyjski a okolice miasta były areną zaciętych walk.

W II RP Horochów był siedzibą starostwa powiatowego. W 1937 roku w mieście mieszkało 7800 osób, z czego 40% stanowili Żydzi.

Starostwo - urząd i siedziba starosty i władz administracyjnych powiatu, obszar podległy władzy starosty. Starostwo powiatowe jest jednostką pomocniczą, którą powołuje się w celu wykonywania poleceń zarządu powiatu i przewodniczącego zarządu oraz uchwał rady powiatu.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

24 czerwca 1941 r. miasto zostało zajęte przez Wehrmacht. 12 sierpnia 1941 SD z Łucka przy udziale ukraińskich schutzmanów rozstrzelało 300 Żydów. W październiku 1941 r. Niemcy utworzyli w Horochowie getto dla ludności żydowskiej. 8 września 1942 roku getto zostało „zlikwidowane” przez oddział SD z Łucka przy współudziale niemieckiej żandarmerii i ukraińskiej policji. Rozstrzelano około 3 tys. Żydów, których pochowano w zbiorowej mogile wykopanej dzień wcześniej przez ludność ukraińską około 1 km na południe od miasta.

Jan Dzierżysław hr. Tarnowski (ur. 11 stycznia 1835 roku w majątku Horochów na Wołyniu, zm. 11 maja 1894 w Dzikowie koło Tarnobrzega) – polityk, jeden z przywódców konserwatystów galicyjskich, ziemianin.

Obwód wołyński (ukr. Волинська область) – jeden z 24 obwodów Ukrainy. Leży w północno-zachodniej części Ukrainy, przy granicy z Polską i Białorusią. Stolicą obwodu jest Łuck.

Podczas rzezi wołyńskiej Horochów stanowił schronienie dla około 1200 polskich uciekinierów z okolicznych wsi. Korzystając z tego Niemcy utworzyli w mieście 150 osobowy Schutzmannschaft złożony z Polaków, który zwalczał UPA i bronił miasto przez napadami.

W styczniu 1944 roku Niemcy wycofali się z Horochowa ewakuując także schutzmanów oraz polską ludność. Miasto zostało zajęte 18 lipca 1944 r. przez wojska radzieckie 1 Frontu Ukraińskiego.

Julian Ursyn Niemcewicz herbu Rawicz (ur. 16 lutego 1757 w Klejnikach na Podlasiu, zm. 21 maja 1841 w Paryżu) – polski dramaturg, powieściopisarz, poeta, pamiętnikarz, wolnomularz.

Wehrmacht – niemieckie siły zbrojne okresu III Rzeszy. Zostały utworzone 16 marca 1935 roku wbrew traktatowi wersalskiemu zastępując Reichswehrę. Powstały po wprowadzeniu przez Adolfa Hitlera powszechnej służby wojskowej. W skład Wehrmachtu wchodziły niezależne od siebie i posiadające własne sztaby generalne; wojska lądowe (Heer), lotnictwo (Luftwaffe) i marynarka wojenna (Kriegsmarine).

Literatura

Julian Ursyn Niemcewicz "Juljana Ursyna Niemcewicza, podróże historyczne po ziemiach polskich między rokiem 1811 a 1828 odbyte", wydawcy A. Franck; B. M. Wolff, Paryż, Petersburg, 1858, Horochów strona: 171

Przypisy

Mieczysław Orłowicz, Ilustrowany przewodnik po Wołyniu, Łuck 1929 |data dostępu =2010-02-18
Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6, s. 233
Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, „Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945”, Warszawa 2000, ISBN 83-87689-34-3, s.194.
ВОВ-60 - Сводки

Linki zewnętrzne

Horochów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III (Haag – Kępy) z 1882 r.

Ukraińska Powstańcza Armia (ukr. Українська Повстанська Армія (УПА), Ukrajinśka Powstanśka Armija – UPA) – formacja zbrojna stworzona przez frakcję banderowską Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów pod koniec 1942 roku, kierowana początkowo przez OUN-B, a od lipca 1944 przez UHWR. Działała głównie na Wołyniu i w Galicji Wschodniej, po wyznaczeniu granic również na terenie południowo-wschodniej Polski.

Ukraina (ukr. Україна, Ukrajina) – państwo położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym, od północnego wschodu i wschodu z Federacją Rosyjską. Ukraina jest członkiem-założycielem ONZ oraz organizacji regionalnych i subregionalnych tj. Wspólnota Niepodległych Państw, OBWE, GUAM i Organizacja Państw Morza Czarnego. Jedynym skrawkiem Ukrainy w Azji jest wyspa Tuzła w cieśninie kerczeńskiej.