Hotel Monopol we Wrocławiu - Polski Serwis Naukowy

Hotel Monopol współcześnie

Hotel Monopol przed remontem: wejście główne z portykiem i balkonem widoczne w głębi po lewej, na wprost i z prawej widoczna część handlowa (później kawiarnia), w głębi dach kościoła św. Doroty

Hotel Monopol we Wrocławiu przy ul. Heleny Modrzejewskiej – wybudowany w 1892 w stylu Art Nouveau na miejscu przykościelnego (kościoła św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława) cmentarza i klasztoru (w 1817 przekształconego na areszt, później przeniesiony w 1852 w sąsiedztwo sądu przy ul. Podwale). Plac po areszcie pod koniec XIX wieku kupili za 600 tys. marek wrocławscy Żydzi – bankier Wallenberg Pachaly i architekt Karl Grosser; postawili tu dom handlowy i hotel, w którym znajdowało się 69 pokoi, w tym 21 pokoi jednoosobowych, 46 dwuosobowych oraz 2 apartamenty. Najmniejsze pokoje miały około 10 m² powierzchni, apartamenty - do 36 m² i według standardów końca XIX wieku zaliczały się do luksusowych.

Gmach Teatru Miejskiego wzniesiono przy ulicy Świdnickiej w latach 1839 - 1841 wg projektu Carla Ferdinanda Langhansa, z nowoczesną sceną i widownią na około 1600 miejsc. Po pożarach (w 1865 i 1871), budynek przebudowano podwyższając widownię i nadscenium, dostawiono pawilon malarni i rozbudowano portyk oraz ozdobiono z zewnątrz malowidłami. Odbudową z 1865 kierował Karl Lüdecke, a tą z 1871-1872 Karl Schmidt. W 1871 postawiono także na krawędzi dachu rzeźby muz wykonane ze sztucznego piaskowca (obecnie stoją tam odlewy z zaginionych oryginałów wykonane na początku XXI wieku). Po 1945 usunięto zniszczone pociskami figury muz oraz z przyczyn politycznych zdjęto z fasady nieuszkodzone popiersia artystów niemieckich: Beethovena, Goethego, Mozarta i Schillera oraz skuto freski Schmidta z zewnętrznej ściany. W 1954-1956 rozbudowano południową część budynku. Gruntowna modernizacja rozpoczęła się w 1997 a zakończyła w 2006.

Zbigniew Hubert Cybulski (ur. 3 listopada 1927 w Kniażach k. Stanisławowa, zm. 8 stycznia 1967 we Wrocławiu) – polski aktor teatralny i filmowy, uważany za jednego z najwybitniejszych i najpopularniejszych aktorów powojennej Polski. Jego największym osiągnięciem filmowym jest rola Maćka Chełmickiego w filmie Popiół i diament z 1958 roku, w reżyserii Andrzeja Wajdy. Zginął tragicznie pod kołami pociągu na terenie wrocławskiego dworca kolejowego.

Dom handlowy usytuowany był na rogu ul. Świdnickiej i Modrzejewskiej (wejście główne do hotelu usytuowane jest przy Modrzejewskiej, dawniej Agnes Sorma Straße). Pod koniec II wojny światowej dom handlowy uległ znacznym uszkodzeniom tak, że odbudowano go dopiero w 1961 i przeznaczono na ekskluzywną kawiarnię; w kawiarni "Monopol" bywała klientela wywodząca się z warstw zamożniejszych i ze świata artystycznego (w bezpośrednim sąsiedztwie hotelu i kawiarni znajduje się m.in. Opera Wrocławska i Scena Kameralna Teatru Polskiego we Wrocławiu). Pod koniec XX wieku kawiarnię zamknięto i przywrócono tam funkcje handlowe.

Broń maszynowa - rodzaj automatycznej broni palnej, w której w czasie wystrzału siła odrzutu broni lub ciśnienie gazów prochowych jest użyta do przygotowania następnego wystrzału łącznie ze zwolnieniem kurka, a więc ładowanie i odpalanie wykonuje sam mechanizm, tak że z broni tej można prowadzić ogień ciągły. Do broni maszynowej należą:

Orbis Spółka Akcyjna – polskie przedsiębiorstwo, jednostka dominująca hotelowo-turystycznej grupy kapitałowej "Orbis". Nazwa pochodzi z języka łacińskiego i oznacza świat.

Portyk z balkonem nad wejściem głównym do hotelu został dobudowany dopiero w 1937, specjalnie po to, by mógł z niego przemawiać Adolf Hitler (w 1958 na tym samym balkonie śpiewał także dla zgromadzonej przed hotelem publiczności Jan Kiepura). Część hotelowa kompleksu przetrwała wojnę bez znaczniejszych uszkodzeń.

Karl Grosser (ur. 3 listopada 1850, zm. 10 grudnia 1918 we Wrocławiu) – niemiecki architekt, czynny głównie na Dolnym Śląsku, zwłaszcza we Wrocławiu.

Kościół pw. św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława - pierwotnie klasztorny augustianów-eremitów, później franciszkański, późnogotycki kościół halowy w południowej części Starego Miasta we Wrocławiu .

Hotel, który po wojnie stał się własnością firmy "Orbis", a także hotelowa restauracja często gościła osoby ze świata naukowego Wrocławia, a także artystów filmowców.

W hotelowych wnętrzach kręcono także kilka spośród znanych polskich filmów, m.in. "Popiół i diament" Andrzeja Wajdy z 1958 (w hotelu toczy się większość akcji filmu, wraz ze słynnymi scenami z podpalaniem kieliszków ze spirytusem i polonezem o poranku, które to miały miejsce w hotelowej restauracji), "Lalka" Hasa z 1968, "Konsul" Mirosława Borka z Fronczewskim w roli głównej z 1989, a także sceny z serialu "Stawka większa niż życie".

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Violetta Villas ("VV"), właściwie Czesława Maria de domo Cieślak, primo voto Gospodarek, secundo voto Kowalczyk (ur. 10 czerwca 1938 w Liège w Belgii jako Violetta Élisa Cieślak) - polska i międzynarodowa artystka estradowa, śpiewaczka operowa i operetkowa, aktorka filmowa, teatralna i rewiowa, kompozytorka, autorka tekstów. Jej głos jest charakteryzowany jako sopran koloraturowy o rozszerzonej skali, obejmującej 5 oktaw. Posiadaczka słuchu absolutnego. Posiada umiejętność gry na fortepianie, puzonie oraz skrzypcach. Przez wielu uważana za legendę polskiej muzyki, w prasie francuskiej i amerykańskiej określana jako "głos ery atomowej" oraz "biały kruk wokalistyki światowej". Przez kilka dekad polski symbol seksu. Mówi biegle w języku francuskim, dawniej operowała także językiem walońskim. Honorowa obywatelka miast Lewin Kłodzki i New Britain.

Hotel został w 1984 wpisany do rejestru zabytków. W 2007 hotel został sprzedany, a nowy właściciel - Holding Liwa, przeprowadził generalny remont według projektu krakowskiego architekta Marcina Janowskiego. Ponownie otwarty 18 kwietnia 2009; znajduje się w nim 121 pokoi, 4 sale konferencyjne i 2 restauracje, ma standard pięciu gwiazdek.

Jerzy Zelnik (ur. 14 września 1945 roku w Krakowie) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, kojarzony głównie z rolą Ramzesa XIII w filmie Jerzego Kawalerowicza Faraon, scenarzysta małych form teatralnych (monodramów, etiud), reżyser teatralny, dyrektor artystyczny Teatru Nowego w Łodzi w latach (2005-2008). Został odznaczony odznaką Zasłużony Działacz Kultury (1997) i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2007).

Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012 (ukr. Чемпіонат Європи з футболу 2012), oficjalnie UEFA EURO 2012 – czternasty turniej piłki nożnej o Mistrzostwo Europy mężczyzn. Organizowane wspólnie przez dwa państwa: Polskę i Ukrainę (po raz trzeci w dziejach tej imprezy – wcześniej: Belgia/Holandia w 2000 oraz Austria/Szwajcaria w 2008).

Hotel zyskał uznanie UEFA i jest oficjalnie rekomendowany jako baza pobytowa dla drużyn biorących udział w Euro 2012.

Najbardziej znamienici goście

Mieczysława Ćwiklińska

Ewa Demarczyk

Marlena Dietrich

Ilja Erenburg, w 1948

Irène Joliot-Curie, w 1948

Pablo Picasso, w 1948

Adam Rapacki, minister

Hanna Skarżanka

Jadwiga Sosnkowska, żona generała Sosnkowskiego

Michaił Szołochow, w 1948

Beata Tyszkiewicz

Walter Ulbricht, szef wschodnioniemieckiej partii komunistycznej SED, w 1963

Jerzy Wiłkomirski

Kazimierz Wiłkomirski

Jerzy Zelnik

Zobacz też

Hotele we Wrocławiu

Przypisy

wbrew często spotykanym pogłoskom, Hitler nigdy nie nocował w hotelu Monopol, tylko z niego przemawiał
na przyjazd Ulbrichta hotel opróżniono ze wszystkich innych gości, a na dachu sąsiedniej Opery czuwały uzbrojone w broń maszynową posterunki