Hotel górski "Śląski Dom" - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy hotelu górskiego w Tatrach. Zapoznaj się również z: Śląski Dom – schronisko w Karkonoszach.

Na mapach: 49°09′22″N 20°09′20″E / 49.15611, 20.15556

Hotel górski "Śląski Dom", Schronisko Śląskie (słow. Sliezsky dom, niem. Schlesierhaus, węg. Sziléziai-ház) – hotel górski położony w Dolinie Wielickiej (Velická dolina) u stóp Gerlacha, nad Wielickim Stawem (Velické pleso) w słowackich Tatrach Wysokich. Dawniej zwany był także Śląską Gospodą lub Schroniskiem Wielickim.

Batyżowiecki Staw (słow. Batizovské pleso, niem. Botzdorfer See, węg. Batizfalvi-tó) – staw tatrzański położony w Tatrach Wysokich w środkowej części Doliny Batyżowieckiej (Batizovská dolina) u stóp najwyższego szczytu Tatr Gerlachu (Gerlachovský štít, 2655 m n.p.m.) oraz Kończystej (Končistá, 2535 m), znajdujący się na wysokości 1884 m.

Stary Smokowiec (słow. Starý Smokovec, niem. Altschmecks, węg. Ótátrafüred, 990 m n.p.m.) – miejscowość u podnóża Tatr Wysokich na Słowacji, część struktury administracyjnej miasta Wysokie Tatry. Położona jest przy Drodze Wolności, około 6 km na zachód od Tatrzańskiej Łomnicy.

Historia

Pierwszym schroniskiem postawionym nad Wielickim Stawem było Schronisko Blásyego (Blásyho chata, niem. Blásy-Hütte, Felker-Seehütte, węg. Felkai-tavi menház), wybudowane nad północno-wschodnim brzegiem z inicjatywy Eduarda Blásyego, zarządcy Starego Smokowca. Budynek postawiony w 1871 roku zmiotła lawina już w marcu 1874 r.

Wielki Sławków (słow. Veľký Slavkov, niem. Großschlagendorf, węg. Nagyszalók) – wieś gminna w północnej Słowacji, w powiecie Poprad, w historycznym rejonie Spisz. Położona jest w kotlinie podtatrzańskiej (Podtatranská kotlina), u podnóża Tatr Wysokich, 5 kilometrów od Popradu.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Obecna nazwa schroniska pochodzi z roku 1895, kiedy to Sekcja Śląska MKE, mająca swoją siedzibę we Wrocławiu, wybudowała nad południowo-zachodnim brzegiem Wielickiego Stawu schronisko i nazwała je Śląski Dom. Budynek powiększano i przerabiano w latach 1907–1909, 1943 i 1957–1962, jednak w dniach 29–30 listopada 1962 r. doszczętnie spłonął. W jego miejsce w latach 1966–1968 później postawiony został obecny hotel. Na początku działania (w 1895 r.) schronisko miało 12 miejsc noclegowych, w latach 60. mieściło już ponad 100 osób. Hotel uważany jest powszechnie za nie pasujący do górskiego krajobrazu, do charakteru schroniska nie pasują też wyższe standardy jak istniejąca dziś restauracja z kelnerami. W czasie pielgrzymki na Słowację Śląski Dom odwiedził 3 lipca 1995 r. Jan Paweł II, dziś pomieszczenie, w którym wówczas przebywał, zostało przekształcone w izbę pamięci.

Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.

Karkonosze (pol. n. tradyc. do 1946 Góry Olbrzymie, czes. Krkonoše, czes. gwar. góral. Kerkonoše, niem. Riesengebirge, ang. Giant Mountains) (332,37) – najwyższe pasmo górskie Sudetów, położone na pograniczu Czech i Polski. Ich najwyższy szczyt to Śnieżka (1602 m n.p.m.).

Innym schroniskiem było Schronisko Hunfalvyego (słow. Hunfalvyho chata, węg. Hunfalvy-kunyhó, Hunfalvy-menedékház, niem. Hunfalvyhütte), otwarte w 1878 r. na Wyżniej Wielickiej Polanie dzięki Węgierskiemu Towarzystwu Turystycznemu (MKE). Kamienno-drewniany budynek miał kuchnię, świetlicę, magazyn, noclegownię, werandę i ogrzewanie piecowe. Po otwarciu Śląskiego Domu służyło już tylko jako obiekt rezerwowy, w razie przepełnienia nowego obiektu. Po zniszczonym podczas pożaru w roku 1913 schronisku pozostały do czasów dzisiejszych jedynie fundamenty, widoczne z Magistrali Tatrzańskiej. Chata nosiła imię pochodzącego z Wielkiego Sławkowa geografa – Jánosa Hunfalvyego (1820-1888).

János Hunfalvy (ur. 9 czerwca 1820 r. w Wielkim Sławkowie, zm. 6 grudnia 1888 r. w Budapeszcie) – węgierski geograf, profesor uniwersytecki i członek Węgierskiej Akademii Nauk.

Karpathenverein, KV (pol. Towarzystwo Karpackie), właściwie Ungarischer Karpathenverein (UKV), Magyarországi Kárpát Egyesület (MKE) (pol. Węgierskie Towarzystwo Karpackie, słow. Uhorský karpatský spolok) – organizacja turystyczna działająca w Karpatach, głównie w Tatrach, początkowo węgiersko-niemiecka, a w okresie międzywojennym i II wojny światowej głównie niemiecka.

Pierwotna bryła Śląskiego Domu

Śląski Dom po pierwszej przebudowie z lat 1907–1909

Schronisko Hunfalvyego w końcu XIX wieku

Wielicki Staw i Śląski Dom

Szlaki turystyczne

Czasy przejścia podane na podstawie mapy. – zielony szlak z Tatrzańskiej Polanki wzdłuż Wielickiego Potoku nad Wielicki Staw i dalej na przełęcz Polski Grzebień.

Czas przejścia z Tatrzańskiej Polanki nad Wielicki Staw: 1:45 h, ↓ 1:15 h

Czas przejścia znad stawu na Polski Grzebień: 2 h, ↓ 1:30 h

– znakowana czerwono Magistrala Tatrzańska na odcinku od Batyżowieckiego Stawu przez Gerlachowski Grzebień nad Wielicki Staw, stąd dalej na wschód do Smokowieckiego Siodełka.

Czas przejścia znad Batyżowieckiego Stawu nad Wielicki Staw: 1 h w obie strony

Czas przejścia znad Wielickiego Stawu na Siodełko: 2:05 h, z powrotem 2:20 h

– do doliny wiedzie żółty szlak ze Starego Smokowca, do którego dołącza niebieski szlak z Tatrzańskich Zrębów. Dalej do hotelu wiedzie szlak zielony.

Czas przejścia ze Starego Smokowca do szlaku niebieskiego: 1:35 h, ↓ 55 min

Czas przejścia od szlaku niebieskiego do zielonego szlaku w Dolinie Wielickiej: 45 min, ↓ 30 min

Czas przejścia szlakiem zielonym do hotelu: 20 min w obie strony

Kontakt

adres: Horský hotel Sliezsky dom pod Gerlachom, 059 82 Tatranská Polianka

Przypisy

↑ Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
↑ Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.
Kontaktné informácie. [dostęp 2012-01-20].