Hrebenne - powiat tomaszowski - Polski Serwis Naukowy

Hrebenne (ukr. Гребенне) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Lubycza Królewska.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zamojskiego.

Historia

Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1496 r. W końcu XVI w. wybuchł tu antyfeudalny bunt chłopski, krwawo stłumiony. Słownik geograficzny z końca XIX w. podaje, że "miejscowość była tem sławna, że tutejsi włościanie umieli leczyć chorobę z Ameryki po Europie rozmnożoną" (nie można znaleźć w innych źródłach, o jaką chorobę chodziło).

Latarnia (architektura) – cylinder umieszczony na górnym pierścieniu kopuły z otworami doświetlającymi pomieszczenie przekryte kopułą. Latarnia zazwyczaj przykrywana była hełmem. Rozwiązanie często stosowane w renesansie i baroku. W Polsce ze znanych kopuł z latarnią należy wymienić przykrycie Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu.

Ikonostas (gr. eikón oznaczające obraz oraz stásis czyli pozycja, umiejscowienie) – ozdobna, pokryta ikonami ściana we wnętrzu cerkwi, która znajduje się między miejscem ołtarzowym (swiatłyszcze, sanktuarium, prezbiterium) a nawą (naos), przeznaczoną dla wiernych.

Wieś została zdobyta 21 lipca 1944 przez wojska radzieckie.

Ludność ukraińska (742 osoby), stanowiąca ponad połowę mieszkańców, została w dniach 21-25 czerwca 1947 r. w ramach akcji "Wisła" wysiedlona, a ich gospodarstwa zniszczone.

Zabytki

Cennym zabytkiem jest drewniana cerkiew pw. św. Mikołaja, położona na wysokim wzgórzu i otoczona starymi lipami. Pochodzi z roku 1600 lub 1697, przebudowy i remonty przechodziła w roku 1797, 1832 i 1959. Ma konstrukcję zrębową, jest trójdzielna, wszystkie trzy części są trójkondygnacyjne, zbudowane na planach kwadratów, nakryte ośmiobocznymi kopułami z latarniami. Poszczególne kondygnacje oddzielają szerokie okapy. Dawne pokrycie gontowe zmienione zostało na blaszane. Wewnątrz zachowały się fragmenty ikonostasu z XVII - XVIII w. z ikonami, malowanymi na deskach. Obok cerkwi stoi drewniana, dwukondygnacyjna dzwonnica z XVII w.

Osobny artykuł: Cerkiew św. Mikołaja w Hrebennem.

W lesie, na północ od wsi, przy drodze do stacji kolejowej, znajduje się stary cmentarz, na którym zachowało się wiele ludowych nagrobków bruśnieńskich.

Współczesność

W Hrebennem znajduje się duże przejście graniczne do Rawy Ruskiej na Ukrainie, do którego wiedzie droga krajowa nr 17 z Warszawy przez Lublin oraz graniczne przejście kolejowe.

Bunt – pojęcie z zakresu nauk społecznych. W koncepcji Roberta Mertona oznacza sposób przystosowania jednostki poprzez odrzucenie celów społecznych grupy oraz społecznie uznawanych środków realizacji celów społecznych oraz zastąpienie ich własnymi celami i środkami ich osiągania. Zachowania tego typu pojawiać mogą się pod wpływem długotrwałej anomii, jak również w przypadku odrzucania kultury dominującej i zastępowania jej kontrkulturą.

Gont (inne nazwy: szkudły lub na Śląsku Cieszyńskim: szyndzioł) – drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych. Deseczka z drewna iglastego, o przekroju klina, z wpustem wzdłuż szerszej krawędzi. Łączona poprzez wsunięcie jednej deseczki w drugą.

Zobacz też

Przejście graniczne Hrebenne-Rawa Ruska (drogowe)

Przejście graniczne Hrebenne-Rawa Ruska (kolejowe)

Hrebenne

gmina Siedliska

Przypisy

ВОВ-60 - Сводки