Hugo Banzer Suárez - Polski Serwis Naukowy

Hugo Bánzer Suárez (ur. 10 maja 1926 w Concepción, zm. 5 maja 2002 w Santa Cruz de la Sierra) – boliwijski generał i działacz polityczny, prezydent Boliwii w latach 1971-1978 (dyktator) i 1997-2001 (konstytucyjny).

Pochodził z rodziny niemieckich imigrantów. Ukończył szkoły wojskowe w Boliwii, Argentynie, Brazylii i USA (m.in. Szkołę Kawalerii Pancernej w Fort Hood). Po powrocie do kraju uzyskał w 1961 r. stopień pułkownika. W 1964 r. wziął udział w przewrocie wojskowym, który obalił lewicowy reżim Narodowego Ruchu Rewolucyjnego, istniejący od rewolucji boliwijskiej z 1952 r. Nowy prezydent, gen. René Barrientos, mianował go ministrem oświaty i kultury. W latach 1967-1969 był attaché wojskowym w Waszyngtonie. Następnie został dyrektorem boliwijskiej akademii wojskowej w La Paz. W tym czasie zaangażował się w działalność polityczną, sytuując się po prawej stronie boliwijskiej generalicji, która rządziła krajem.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Chile (Republika Chile – República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago de Chile. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.

Po nacjonalizacji majątku amerykańskiej firmy Gulf Oil i kopalń oraz nawiązaniu bliższych kontaktów z komunistyczną Kubą i ZSRR przez prezydenta Juana Jose Torresa w 1970 r., stanął na czele nieudanego zamachu stanu popieranego przez USA. Po jego upadku zbiegł do Argentyny, ale nie zrezygnował z prezydenckich ambicji.

Jorge Fernando Quiroga Ramírez (ur. 5 maja 1960), boliwijski polityk, prezydent Boliwii od 7 sierpnia 2001 do 6 sierpnia 2002. Kandydat w wyborach prezydenckich w grudniu 2005. Lider głównej opozycyjnej partii Poder Democrático Social (PODEMOS).

Nacjonalizm (z łac. natio – naród) - postawa społeczno-polityczna uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze. Głosi solidarność wszystkich grup społecznych danego narodu.

18 sierpnia 1971 r. ze wsparciem USA i Brazylii powrócił do Boliwii ogarniętej powstaniem wojskowych sprzeciwiających się lewicowym rządom J. J. Torresa. Jego zwolennicy przejęli kontrolę nad stolicą La Paz, co przesądziło o wygranej. 22 sierpnia Hugo Bánzer Suárez został ogłoszony prezydentem. Otrzymał poparcie polityczne ze strony 2 najważniejszych partii, tj. Narodowego Ruchu Rewolucyjnego b. prezydenta Víctora Paz Estenssora i konserwatywnej Boliwijskiej Falangi Socjalistycznej kierowanej przez Mario Gutiérreza. Mianował się na generała armii. Jego dyktatura wzorowana była na brazylijskim modelu umiarkowanego autorytaryzmu, stąd też nazywane "dictablanda". Generał Hugo Bánzer Suárez zdelegalizował wszystkie lewicowe ugrupowania polityczne, zawiesił działalność związków zawodowych i prawa narodowe. Życie w Boliwii zostało zmilitaryzowane. Zwalczana była lewicowa partyzantka, wyrzuceni zostali wszyscy sowieccy "dyplomaci" uprawiający szpiegostwo. Władze boliwijskie wespół z rządami wojskowymi Chile, Argentyny, Paragwaju, Urugwaju i Brazylii uczestniczyły w operacji "Kondor", wymierzonej w terrorystów komunistycznych.

Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem, Dystryktem lub po prostu D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.

Płuco (łac. pulmo) - pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy kręgowców oddychających powietrzem atmosferycznym. Do kręgowców tych zaliczane są też - prócz płazów, gadów, ptaków i ssaków - ryby dwudyszne, które w niesprzyjających warunkach atmosferycznych oddychają pojedynczym, workowatym płucem, powstałym z przekształconego pęcherza pławnego. W ciągu rozwoju rodowego kręgowców z przedniego odcinka jelita powstają dwa różne narządy oddechowe – płuca i skrzela. U ryb ulegają degeneracji płuca (z wyjątkiem wspomnianych już ryb dwudysznych), a u zwierząt lądowych - skrzela. Przypuszczalnie płuca pochodzą z aparatu hydrostatycznego podobnego do pęcherza pławnego ryb (według niektórych pęcherz pławny ryb jest zdegenerowanym płucem). Występują jednak wątpliwości, gdyż pęcherz pławny powstaje po stronie tylnej (grzbietowej) cewy jelitowej, płuca natomiast po stronie przedniej (brzusznej). Bez wątpienia można jednak powiedzieć, że wykształcenie płuc zostało wywołane przez wzmożone zapotrzebowanie na tlen zwierząt lądowych. Również ich rozwój (coraz silniejsze fałdowanie) ma ścisłe powiązanie z zapotrzebowaniami energetycznymi organizmów (zwiększeniem tempa metabolizmu). Listkiem zarodkowym, z którego powstają płuca jest endoderma.

W 1974 r. dyktator zlikwidował pozostałe partie polityczne, rezygnując z możliwości przeprowadzenia wolnych wyborów parlamentarnych, a ich przywódców zmusił do emigracji. Swoje rządy oparł jedynie na armii. Okres ten nazywany jest terminem "Banzerato". W tym czasie – według organizacji praw człowieka – Boliwię opuściło kilka tysięcy ludzi, ok. 3 tys. zostało aresztowanych, w tym ok. 200 zabito. Wielu więźniów było torturowanych. Pewna ilość przeciwników dyktatora zniknęła bez śladu. W 1976 r. został zabity b. prezydent J. J. Torres. Zginął też płk Andrés Selich, minister spraw wewnętrznych w pierwszym rządzie gen. Hugo Bánzera Suáreza, zaś na emigracji jego agenci zamordowali gen. Joanquina Zenteno Anayę. W kraju została osiągnięta stabilizacja. Jednym z jej źródeł były łatwe kredyty z zagranicy, które doprowadziły do dużego zadłużenia państwa. Ponadto sprywatyzowane zostały znacjonalizowane w poprzednich dekadach przedsiębiorstwa. Wzrost cen ropy naftowej na świecie doprowadził do systematycznego wzrostu gospodarczego Boliwii. W 1975 r. odnowiono kontakty dyplomatyczne z Chile, zerwane jeszcze w 1962 r. z powodu wieloletniego konfliktu o dostęp do wybrzeża morskiego.

Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.

Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.

W 1978 r. gen. Hugo Bánzer Suárez wprowadził w kraju ograniczone demokratyczne przemiany z powodu nacisku prezydenta USA Jimmy'ego Cartera. Ogłoszono częściową amnestię i rozpoczęto przygotowania do przeprowadzenia wyborów parlamentarnych. Ponieważ konstytucja Boliwii nie przewidywała możliwości kandydowania urzędującego prezydenta, oficjalnym kandydatem dyktatora został gen. Juan Pereda. Po wygraniu przez niego sfałszowanych wyborów doszło jednak do masowych protestów, które sparaliżowały cały kraj. W tej sytuacji gen. Hugo Bánzer Suárez anulował wynik wyborów, przyznał się do fałszerstw i wycofał się z życia publicznego. Tymczasem wojskowy zamach stanu przeprowadził gen. J. Pereda, usuwając w lipcu 1978 r. z pałacu prezydenckiego Palacio Quemado gen. Hugo Bánzera Suáreza. Sam został jednak obalony już w listopadzie tego roku przez demokratycznie zorientowanych oficerów pod przewodnictwem gen. Dawida Padilly.

Ameryka Łacińska, Iberoameryka – termin obejmujący 20 krajów i 9 autonomii Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej, w których mówi się językami romańskimi, tj. po hiszpańsku, portugalsku lub francusku.

Republika Kuby (nazwa oficjalna República de Cuba) – państwo w Ameryce Środkowej położone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Państwo to składa się z wyspy o nazwie Kuba oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek, z których największą jest Isla de la Juventud. Stolicą Kuby jest Hawana, a największe miasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara.

W nowej sytuacji politycznej gen. Hugo Bánzer Suárez utworzył własne konserwatywne ugrupowanie polityczne pod nazwą Narodowa Akcja Demokratyczna, które głosiło hasło "Porządek, Pokój, Praca", za podstawę swojego programu uznawało nacjonalizm, demokrację i humanizm, odwoływało się do doktryny społecznej Kościoła i postulowało przejście od kapitalizmu państwowego do ekonomii rynkowej. Startowało ono w wyborach parlamentarnych w 1979 i 1980 r., osiągając trzeci wynik w kraju. W latach 1982-1985 przeciwstawiało się rządowi Hernána Silesa Zuazo. Natomiast za rządów Víctora Paza Estenssoro zajmowało bardziej umiarkowane stanowisko, zawierając z nim tzw. "Pakt dla Demokracji". Poparło jego liberalne reformy gospodarcze, ograniczenie władzy związków zawodowych i zredukowanie aparatu państwowego. W wyborach w 1989 r. osiągnęło już drugą pozycję, podobnie jak w 1993 r.

Boliwia, Wielonarodowe Państwo Boliwia () – państwo na kontynencie południowoamerykańskim. Graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Państwo nie posiada dostępu do morza.

Autorytaryzm – system rządów bezpartyjnych, opartych na autorytecie charyzmatycznego przywódcy, a często także na armii. Szczególnie rozpowszechniony w Europie w pierwszej połowie XX wieku, powstawał najczęściej wskutek nieefektywnego funkcjonowania systemów demokratycznych lub ich kompromitacji w oczach społeczeństwa. W przeciwieństwie do systemów totalitarnych, nie opiera się na uniwersalnej ideologii ani na masowym terrorze, lecz ogranicza się jedynie do represjonowania tych, którzy otwarcie go krytykują i dążą do jego obalenia.

W 1997 r. wygrało wybory, przez co gen. Hugo Bánzer Suárez został konstytucyjnym prezydentem i sformował prawicową koalicję rządową 5 partii, które zawarły "kompromis dla Boliwii". Była to pierwsza taka sytuacja w historii Ameryki Łacińskiej. Wdrożył on kontrowersyjny program zlikwidowania upraw tradycyjnie uprawianej przez Boliwijczyków koki, co miało doprowadzić do zahamowania nielegalnego handlu narkotykami. Zmagał się też z opozycją związków zawodowych. Z powodu wykrycia raka płuca zmuszony był wycofać się z polityki 7 sierpnia 2001 r., zastąpiony przez dotychczasowego wiceprezydenta Jorge Quirogę.

Palacio Quemado – siedziba rządu i prezydenta republiki Boliwii, zlokalizowana przy Placu Murillo w śródmieściu La Paz. Pałac nazywany był również: Palacio Quemado i Spalony Pałac (nazwa nadana po spaleniu pałacu podczas powstania w latach 60. XIX wieku). Obok znajduje się zabytkowa katedra, a na przeciwko Pałac Ustawodawczy, w którym obraduje boliwijski Kongres.

Krasnodrzew pospolity, koka, krzew kokainowy (Erythroxylum coca Lam.) – gatunek krzewu prawdopodobnie pochodzący z rejonu Andów. Obecnie występuje wyłącznie w uprawie. Główne rejony uprawy to: Ameryka Południowa, Jawa, Kamerun.

Krótkofalowiec, posiadał znak CP1CL.

Linki zewnętrzne

Biografia gen. Hugo Bánzera Suáreza