Hulun Hu - Polski Serwis Naukowy

Hulun Hu (chin. 呼倫湖 - Hūlún Hú; mong. Далай нуур - trb.: Dalaj nuur, trl.: Dalai nuur tzn. "Morze-jezioro", czasami Хулун нуур - trb.: Chulun nuur, trl.: Khulun nuur) – słodkowodne jezioro w północnych Chinach, leżące w północnej części Mongolii Wewnętrznej.

Amur (ros. Амур, mong. Хара-Мурэн "Czarna Rzeka", chiń. Heilong Jiang "Rzeka Czarnego Smoka") – rzeka we wschodniej Azji. Dorzecze Amuru leży na terytoriach Rosji, Mongolii i Chin. Powierzchnia dorzecza 1855 tys. km². Amur powstaje ze złączenia rzek Szyłki i Arguni. Wpada do Morza Ochockiego. Długość Amuru wynosi 2824 km (od źródła Arguni 4444 km).

Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

Największe jezioro Mongolii Wewnętrznej i piąte jezioro Chin pod względem powierzchni. Leży na wysokości 545 m n.p.m. i ma objętość 131,3x10 m . Głębokość i powierzchnia zmienna, w zależności od pory roku i opadów. Normalnie powierzchnia wynosi 2339 km² (wg innych źródeł w porę niskiej wody około 1100 km²), maksymalna głębokość waha się sezonowo od 9 do 15 m. Do tego jeziora wpada Kerulen, płynąca z gór Chentej, oraz Orxon He (mong. Orszuun gol), wypływjąca z jez.Bujr nuur będąca dalszym ciągiem Chalchyn gol. Część wód jeziora w czasie wysokich stanów zwierciadła przelewa się i przez rzekę ros. Mutnaja Protoka zasila rzekę Argun (co powoduje przynależność Kerulenu i Hulun Hu do basenu rzeki Amur, co tworzy siódmy co do długości system wodny świata). W tej dolinie jest odkrywkowa kopalnia węgla, dlatego wodę odprowadzono do sztucznego koryta.

Chentej (mong.: Хэнтийн нуруу, Chentijn nuruu; Хэнтэйн нуруу, Chentejn nuruu) – góry zrębowe w północno-wschodniej Mongolii i częściowo w Rosji (północna część Chenteju, nosi nazwę ros.: Хэнтэй-Чикойское нагорье, Chentej-Czikojskoje nagorje), u podnóża których położona jest stolica Mongolii Ułan Bator. Północno-zachodnia część Chenteju leży w ajmaku selengijskiem (tworzy część wschodnią ajmaku), południowo-zachodnia w ajmaku centralnym (tworzy północno-wschodnią część ajmaku, u stóp Bogdchan uul leży stolica ajmaku Dzuunmod). Ajmak chentejski nosi nazwę Chenteju i jest położony w części środkowej tych gór (u krańców południowych Chenteju leży stolica ajmaku Öndörchaan), w odrębie terytorium ajmaku wschodniego są krańce wschodnie Chenteju (tworzą część północno-zachodnią ajmaku).

Chalchyn gol (mong.: Халхын гол - trb. Chalchyn gol, trl. Khalkhyn gol; chiń.: 哈拉哈河 - Hālāhā Hé) - rzeka o długości 232 km, płynąca przez terytoria wschodniej Mongolii i północne Chiny.

Przypisy

Zhao Songqiao, 1986: Physical geography of China. Tabela 4-5, str. 49-50. Science Press, Bejing i John Wiley & Sons. 0-471-09597-4

Bibliografia

Encyklopedia PWN, 1963 (hasło Dałaj-nur).