Humphrey Lyttelton - Polski Serwis Naukowy

Humphrey Lyttelton podczas koncertu w 2006

Humphrey Lyttelton (ur. 23 maja 1921 w Eton, zm. 25 kwietnia 2008 w Londynie) - brytyjski muzyk jazzowy (trębacz i klarnecista) oraz dziennikarz muzyczny.

Był wnukiem 8. wicehrabiego Cobham, jednak jego ojciec - jako drugi z lordowskich synów - nie mógł liczyć na sukcesję tytułu i musiał zadowolić się pracą wychowawcy w szkolnym internacie. Humphrey miłością do jazzu zapałał jeszcze jako uczeń słynnej szkoły dla chłopców w swoim rodzinnym Eton, tam też (w 1936) założył swój pierwszy zespół, którego perkusistą był późniejszy słynny dziennikarz, Ludovic Kennedy. Po szkole pracował w przemyśle stalowym, co ukształtowało jego raczej lewicowe poglądy polityczne. W czasie II wojny światowej został zmobilizowany i walczył we Włoszech. W 1945, podczas uroczystości z okazji zakończenia wojny, po raz pierwszy wystąpił publicznie jako trębacz. Po demobilizacji przez 2 lata studiował grafikę. Następnie od 1949 do 1956 pracował jako rysownik w redakcji Daily Mail.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Klarnet (klarynet, wł. clarinetto) – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych z pojedynczym stroikiem. Do tej samej rodziny należą także saksofony.

Równocześnie zdobywał coraz bardziej znaczącą pozycję na brytyjskiej scenie jazzowej, stając się jednym z odnowicieli jazzu tradycyjnego, czerpiącym bezpośrednio z nowoorleańskich korzeni tej muzyki. W 1956 napisany przez niego utwór Bad Penny Blues, jako jedyny w jego karierze i zarazem pierwszy w dziejach brytyjskiego jazzu, znalazł się na sześć tygodni w gronie 20 najchętniej kupowanych singli w Wielkiej Brytanii. W późniejszych latach kariery jego zainteresowania muzyczne poszerzały się - chętnie grywał również utwory sytuujące się w głównym nurcie jazzu.

Jazz – gatunek muzyczny, który powstał w początkach XX wieku na południu Stanów Zjednoczonych w Nowym Orleanie jako połączenie muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej. Stanowi połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej.

Trąbka – Instrument dęty blaszany. Najpopularniejszy z tej grupy instrumentów, do których należą także: róg (waltornia), puzon, tuba i wiele innych. Trąbka jest instrumentem transponującym - jej najpopularniejszym strojem jest B, lecz występują także trąbki C, Es, D, F lub A. Jest to związane z tradycją pochodzącą jeszcze z czasów, w których instrumenty dęte blaszane bez systemu wentyli wydawały tylko szereg tonów naturalnych - dlatego też występowały różne odmiany instrumentu, przeznaczone do grania w różnych tonacjach (z niewielką ilością znaków przykluczowych). Trąbka w stroju B przyjęła się z powodu swego optymalnego brzmienia i wymagań technicznych stawianych instrumentaliście w kwestii zadęcia. Skala instrumentu: (zakres dźwięków) – od fis małego do c³. Oprócz najbardziej popularnych odmian trąbki używane są:

Równolegle w 1967 rozpoczął pracę w BBC Radio 2, gdzie został prowadzącym swojego autorskiego pasma jazzowego pod nazwą Best of Jazz. Prowadził ten program co tydzień przez 40 lat. W kwietniu 2007 ogłosił, iż zamierza ograniczyć swoje radiowe występy do dwóch kwartałów w roku, by mieć więcej czasu na inne projekty. Od tego czasu Best of Jazz produkowane było w trwających po trzy miesiące i emitowanych dwa razy do roku seriach. W marcu 2008 postanowił całkowicie wycofać się z prowadzenia programu. W 1972 został także prowadzącym programu komediowego I'm Sorry I'Haven't a Clue, emitowanego aż do jego śmierci na antenie BBC Radio 4. Audycja ta dała mu popularność również poza środowiskiem miłośników jazzu. Był również autorem 10 książek, w których historia jego własnego życia przeplata się z historią jazzu.

Kaligrafia — sztuka starannego i estetycznego pisania, a często również zdobionego artystycznie. Nauka kaligrafii miała kształtować charakter, cierpliwość, była podstawowym przedmiotem w szkołach. Do ok. 1960 była w Polsce przedmiotem nauczania początkowego, mającym na celu doskonalenie pisma odręcznego.

Daily Mail - brytyjska gazeta, wydawana w formacie tabloidu. Pierwsze wydanie ukazało się w 1896 roku. Od 1984 wydawana jest niedzielna edycja - The Mail on Sunday. W 2006 wydrukowano pierwszy egzemplarz irlandzkiej wersji gazety pt. Irish Daily Mail.

Lyttelton aż do ostatnich dni przed śmiercią występował także na scenie, będąc liderem zespołu The Humphrey Lyttelton Band. Był także właścicielem niewielkiej wytwórni płytowej Caligraph (która wzięła nazwę od hobby swego założyciela - kaligrafii). Był nominowany do tytułu szlacheckiego, lecz odmówił jego przyjęcia.

BBC Radio 4 - brytyjska stacja radiowa należąca do publicznego nadawcy radiowo-telewizyjnego, BBC. Obecnie jest to trzeci pod względem popularności kanał radiowy w Wielkiej Brytanii. Ogromną większość programu stacji stanowią audycje mówione - informacyjne, publicystyczne i dokumentalne, a także słuchowiska i programy satyryczne. Najbardziej znaną pozycją programową jest poranny magazyn Today, ze średnią tygodniową publicznością na poziomie 6 mln osób.

16 kwietnia 2008 został przyjęty do Szpitala Barnet w Londynie, gdzie poddał się operacji usunięcia tętniaka aorty. Zmarł kilka dni później, 25 kwietnia, ok. godz. 19:00 czasu londyńskiego. BBC w swoim pożegnaniu określiło go mianem "ojca brytyjskiego jazzu" i "być może najbardziej wpływowego wykonawcy jazzu w Wielkiej Brytanii".

Przypisy

Linki zewnętrzne

Strona oficjalna

Caligraph Records

Magazyn Best of Jazz w BBC Radio 2