Huta Częstochowa - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 50°47′22″N 19°11′03″E / 50.78944, 19.18417

ISD Huta Częstochowa – zakład „Raków”, stalownia.

Huta Częstochowa – kombinat metalurgiczny w Częstochowie, jedna z największych hut stali i największy dostawca blachy okrętowej w Polsce. Obecnie pełna nazwa firmy brzmi ISD Huta Częstochowa Sp. z o.o.

Historia zakładu

Powstanie i pierwsze lata

Budowana w latach 1896–1902 przez Towarzystwo Zakładów Metalowych Bernard Hantke na powierzchni 64 ha w osiedlu Raków na lewym brzegu Warty w pobliżu kolei warszawsko-wiedeńskiej. Był to najnowocześniejszy i drugi co do wielkości (po Hucie Bankowej) tego typu zakład w Kongresówce. W jego skład wchodziły: dwa wielkie piece, stalownia, walcownia, 5 pieców martenowskich oraz wydziały pomocnicze. Początkowo prowadził działalność w oparciu o surowiec dostarczany z Krzywego Rogu w Rosji (dzisiejsza Ukraina), a wkrótce zaczęto uzyskiwać go z pobliskich kopalń rud żelaza należących do Towarzystwa. Od 1907 do wybuchu I wojny światowej trwał okres prosperity huty. W 1913 w piecach wyprodukowano 116 997 ton surówki, w stalowni 18 246 ton stali surowej, a w walcowni 81 163 tony stali walcowanej. Huta zatrudniała wówczas 1800 robotników.

Okręt – zwykle uzbrojona jednostka pływająca w służbie państwa, tj. jego sił zbrojnych – marynarki wojennej pod banderą wojenną, przeznaczona do wykonywania zadań bojowych. Także duży statek.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Lata stagnacji

11 sierpnia 1914, po wkroczeniu do miasta Niemców, hutę unieruchomiono. Skonfiskowano surowce i maszyny. Walcownię uruchomiono ponownie w 1916. Do zakończenia wojny produkowała głównie drut na potrzeby wojska.

W okresie międzywojennym, mimo częściowej rozbudowy i modernizacji, przeżywała zastój.

W czasie II wojny światowej Huta Częstochowa została włączona do koncernu Hasag jako Eisenhütte, stając się częścią hitlerowskiego przemysłu zbrojeniowego. Po likwidacji częstochowskiego getta przymusowo pracowali tu Żydzi.

Piec przemysłowy to urządzenie do przeprowadzania procesów technologicznych, które zachodzą w wysokich temperaturach, uzyskiwanych przez spalanie paliw lub elektrycznie.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Rozwój w okresie PRL

Znacznie rozbudowana w ramach planu 6-letniego. W latach 1951–1952 w istniejącym już zakładzie Raków uruchomiono nową stalownię liczącą 6 pieców martenowskich oraz walcownię rur bez szwu. W innym miejscu, na piaskach Mirowa, wzniesiono całkowicie od podstaw walcownię. W 1953 oddano do użytku dwa piece, później spiekalnię rud, koksownię o czterech bateriach oraz działy pomocnicze (m.in. warsztaty mechaniczne i konstrukcyjne, siłownię). W latach 1959–1960 uruchomiono zakład koksochemii oraz zakłady materiałów ogniotrwałych i przeróbki żużla wielkopiecowego. W 1972 oddano do eksploatacji największą wówczas w Europie walcownię blachy oraz dwie baterie koksownicze. W latach 1952–1989 Huta Częstochowa nosiła imię Bolesława Bieruta.

Mirów – dzielnica Częstochowy położona we wschodniej części miasta, na prawym brzegu Warty w pobliżu jej malowniczego przełomu. Graniczy z dzielnicami Wyczerpy i Zawodzie-Dąbie.

Metalurgia – nauka o metalach, obejmująca m.in. przeróbkę plastyczną, odlewnictwo, metaloznawstwo i metalurgię ekstrakcyjną. Przedmiotem badań metalurgii jest przeróbka rud metali aż do produktu końcowego (np. kabel miedziany, drzwi samochodowe, profile aluminiowe). W języku potocznym utożsamiana jest często z hutnictwem, przy czym hutnictwo zajmuje się wyłącznie metalurgią ekstrakcyjną. Obecnie procesy ekstrakcji metali stanowią niewielki odsetek przedmiotów badań metalurgii, która skupia się głównie na przetwórstwie metali, czyli wytwarzaniu przedmiotów użytkowych.

Zmiany własnościowe po 1989 r

W 2005 hutę przejął ukraiński Związek Przemysłowy Donbasu (Industrialnyj Sojuz Donbasa), we wrześniu 2006 zmieniono nazwę na „ISD Huta Częstochowa”. Od 2008 roku wydzielono ze struktur Huty dotychczasowy zakład koksownia, która od tego czasu działa jako osobna spółka pod nazwą Koksownia Częstochowa Nowa Sp. z o.o. 30.04.2009 r. – ISD Huta Częstochowa Sp. z o.o. sprzedała 100% udziałów w Koksowni Częstochowa Nowa Sp. z o.o. chorzowskiej spółce ZARMEN Sp. z o.o.

Stal – stop żelaza z węglem plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,06%, co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali stopowych zawartość węgla może być dużo wyższa). Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla cementyt, występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.

Częstochowa () – miasto w południowej Polsce, miasto na prawach powiatu (powiat grodzki), siedziba powiatu ziemskiego częstochowskiego. Chociaż historycznie jest częścią Małopolski, to po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.

14 września 2010 r. Zarząd Alchemii poinformował o zawarciu z ISD Huta Częstochowa przedwstępnej umowy sprzedaży Zakładu Produkcji Rur wchodzącego w skład Huty. Sprzedaż Zakładu Produkcji Rur jest kolejnym krokiem w restrukturyzacji Grupy ISD Polska.

Władze huty

Dyrektorzy:

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Drut – wyrób hutniczy lub element konstrukcyjny, którego wymiary poprzeczne są niewielkim ułamkiem długości. Druty mają przekrój poprzeczny niemal wyłącznie okrągły, a stosunek średnicy przekroju do długości jest zazwyczaj mniejszy od 0,0001. Średnice drutów leżą w granicach od części milimetra do 8mm. Druty o średnicy większej niż 8 mm zaliczane są do prętów. Druty dostarczane są zazwyczaj w formie zwiniętej na szpulach lub w buchtach. Druty używane są jako materiał konstrukcyjny do mało odpowiedzialnych naciągów, wieszaków, do wiązania prętów zbrojeniowych w żelbecie, w elektrotechnice i elektronice jako przewody elektryczne lub do produkcji lin itp. Druty, z wyjątkiem bardzo sprężystych, mogą być kształtowane bez użycia specjalnych narzędzi lub nawet gołą ręką.

Alfred Hantke (1896-1999)

Ludwik Gużewski (1899-1903)

Adolf Makomaski (1903-1905)

Henryk Hantke (1905)

Stanisław Surzycki (1905-1908)

Mariusz Bojemski (1908-1912)

Karol Dichmann (1912-1918)

Bolesław Kamieński (1918-1924)

Kazimierz Mierzanowski (1924)

Stanisław Poradowski (1924-1928)

Stanisław Kosiewicz (1928-1932)

Tomasz Szwejkowski (1932-1939)

Stanisław Maćkowiak (1939-1942)

Ferdynand Lehmkuhl (1942-1945)

Tomasz Szwejkowski (1945-1948)

Leon Szczerbicki (1948-1950)

Antoni Czechowicz (1950-1951)

Kazimierz Wrzesień (1951-1952)

Zygmunt Biały (1952-1954)

Jan Skowron (1954-1958)

Maksymilian Zieliński (1958-1962)

Kazimierz Budzyński (1962)

Zbigniew Piekutowski (1962-1973)

Tadeusz Chrząszcz (1973-1976)

Ryszard Barton (1976-1985)

Józef Wypych (1985-1998)

Prezesi:

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Raków jest dzielnicą Częstochowy, położoną na południowy wschód od centrum miasta, na lewym brzegu Warty. Od zachodu ograniczona jest drogą krajową nr 1. Graniczy z dzielnicami Błeszno, Wrzosowiak, Ostatni Grosz oraz Zawodzie-Dąbie. Przebiega przez nią linia kolejowa Warszawa Centralna–Katowice (pierwotnie kolej warszawsko-wiedeńska) wraz ze stacją Częstochowa Raków (przez wiele lat noszącą nazwę Częstochowa Błeszno). Przeważa zabudowa wielorodzinna.

Józef Wypych (1998-1999)

Lech Skrzypczyk (1999-2001)

Wacław Korczak (2001-2006)

Marek Manikowski (2006-2007)

Przypisy

Tomasz Haładyj: Rondo dla dyrektora huty Tomasza Szwejkowskiego? (pol.). Gazeta.pl Częstochowa, 2011-10-13. [dostęp 2011-10-15].