Hvítanes - Polski Serwis Naukowy

Hvítanes (duń. Hvidenæs, IPA: kvʊitaneːs) jest niewielką osadą, położoną na wyspie Streymoy, wchodzącej w skład archipelagu Wysp Owczych. Administracyjnie miejscowość ta znajduje się w regionie Streymoy, w gminie Tórshavnar kommuna. Mieszka tam 95 osób. Jej nazwa z języka farerskiego oznacza Biały Punkt.

Geografia

Położenie

Hvítanes leży w południowo-wschodniej części wyspy Streymoy, czyli w miejscu leżącym w centralnej części archipelagu. Od dwóch stron, północnej i wschodniej, miejscowość ta przylega do wód, jednak tylko od wschodniej strony rozpościera się otwarty ocean, który jest widoczny zaraz za cieśniną-fiordem Nólsoyarfjørður, biegnącej od południowego krańca wyspy Nólsoy, do południowego przylądka wyspy Eysturoy. Od północy do osady przylegają wody mniejszego Kaldbaksfjørður, biegnącego od Nólsoyarfjørður do osady Kaldbaksbotnur. Od strony zachodniej nad osadą góruje szczyt Gellingarklettur (344 m n.p.m.), na południu zaś ulokowane jest miasto Hoyvík, trzecie co do wielkości na archipelagu, oraz stolica Wysp Owczych, Tórshavn, które powoli zaczynają być przedstawiane, jako jedna miejscowość, gdyż przez rozrost obu miejscowości ich granice znacznie się do siebie zbliżyły.

Fiord - rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd, często rozgałęzionej, typowo z charakterystycznymi stromymi brzegami miejscami dochodzącymi do 1000 metrów. Fiordy powstały przez zalanie żłobów i dolin polodowcowych.
Cieśnina – zwężenie obszaru wodnego, łączące dwa akweny (oceany, morza lub jeziora), a rozdzielające dwa obszary lądowe. Szeroką cieśninę morską, zwłaszcza oddzielającą wyspę od kontynentu określa się mianem kanału morskiego. Obce statki mogą przekraczać wody cieśnin należące do państwa nadbrzeżnego w oparciu o prawo niezakłóconego tranzytu.

Klimat

Podobnie, jak na całym archipelagu Wysp Owczych klimat w Hvítanes określany jest, jako umiarkowany, chłodny w odmianie morskiej. Oznacza to, że lata są chłodne, zimy natomiast stosunkowo łagodne, bez skrajnie niskich temperatur. Temperatura w tamtym regionie jest jeszcze dodatkowo większa ze względu na Prąd Norweski, będący przedłużeniem Golfsztromu, płynącego jeszcze z okolic Ameryki. Jest to prąd ciepły, przynoszący także większe opady, w porównaniu do innych lokacji na tej samej szerokości geograficznej. Opady te są stosunkowo większe w miesiącach chłodnych, znacznie obniżając obfitość w miesiącach letnich. Dodatkowo na klimat tej miejscowości wpływa jej lokalizacja. Dzięki osłonięciu przed otwartym morzem jest ona w dużej mierze chroniona przed porywistymi wiatrami.

Port Runavík jest zurbanizowaną wsią położoną na wyspie Eysturoy, w archipelagu Wysp Owczych. Zamieszkuje go 481 mieszkańców, a w gminie, której zarządu jest siedzibą, 2 557 (dane na rok 2002). Port założono w 1916 roku i od tamtej pory jest on bazą wypadową rybaków. Runavík leży nad Skálafjørður. We wsi ma swoją siedzibę piłkarski klub NSI Runavík.
Klimat umiarkowany – rozległa strefa klimatyczna, dzieląca się na półkuli północnej na chłodniejszą północną i cieplejszą południową i na półkuli południowej na cieplejszą północną i chłodniejszą południową. Średnia roczna temperatura waha się od 0 °C do 10 °C, a opady atmosferyczne występują w różnych porach roku. Charakterystyczną formacją roślinną dla klimatu umiarkowanego w części chłodniejszej jest tajga, natomiast części cieplejszej lasy liściaste i mieszane (kraje Europy Środkowej i południowa, czasem też środkowa część Skandynawii). Pory roku są w tej strefie łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury (ciepła, wilgotna wiosna, ciepłe, zazwyczaj suche lato, chłodna, wilgotna jesień i zima z niewykluczonymi opadami śniegu).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Tórshavnar Kommuna jest największą gminą na Wyspach Owczych, będących autonomiczną częścią Królestwa Danii. Zajmuje ona 12% powierzchni całego archipelagu, a zamieszkuje ją około 40% jego populacji, z czego znaczna większość w stolicy całego państwa, Thorshavn (Tórshavn). W gminie tej znajdują się najważniejsze urzędy całych Wysp, rozwija się też ona najprężniej spośród wszystkich innych. Wedle niektórych prognoz jej populacja w 2020 roku będzie wynosić około 22 tysięcy ludzi, nie wliczając w to polityki rządu farerskiego, której celem jest wcielanie mniejszych gmin do tych większych. Jej pierwsze oznaki zaczęło być widać, gdy z 48 zostało w 2004 roku tylko 34 gminy. W wyniku tej zmiany Tórshavnar kommuna zyskała około 14 km². Przyległymi gminami są: Kvívíkar kommuna, Sunds kommuna (wyspa Streymoy), Skopunar kommuna (Sandoy).

Język farerski – język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 48 tys. mieszkańców Wysp Owczych - Farerów, 25 tys. mieszkańców Danii; łącznie ok. 80 tys. osób. Język farerski najbliższy jest językom norweskim (odmianie norw. - nynorsk) i islandzkiemu.

Region Streymoy to największy region ze wszystkich, wyszczególnionych w podziale administracyjnym Wysp Owczych. Zamieszkuje go 22 188 osób, z czego ponad połowa w stolicy obszaru, jak i archipelagu – Tórshavn. Obejmuje cztery wyspy, a których największą jest Streymoy, główna z nich, a następnymi: Nólsoy, Hestur i Koltur. W okolicy znajduje się też kilka wysepek i szkierów, których nie wlicza się do głównej osiemnastki: Kirkjubøhólmur, Hoyvíkshólmur oraz Grønhólmur. Powierzchnia regionu to około 392 km².

Język duński (dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.

Tunel – budowla komunikacyjna w postaci długiego korytarza – podziemna lub podwodna, wykonana metodą odkrywkową lub drążenia, umiejscowiona pod przeszkodą.

Ameryka – część Ziemi położona na półkuli zachodniej, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15,5 tys. km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń Nowy Świat lub półkula zachodnia.

Hoyvík (duń. Højvig, IPA: ˈhɔivʊɪk) – trzecie co do wielkości miasto Wysp Owczych, położone na wyspie Streymoy, w regionie o tej samej nazwie i gminie Tórshavnar kommuna. Zamieszkuje je 3321 osób, a liczba ta stale rośnie. Nazwa tej osady z farerskiego oznacza Zatoka Siana.