Hydrobiologia - Polski Serwis Naukowy

Przesiewanie bentosu – jedna z podstawowych technik badań hydrobiologicznych

Hydrobiologia (biologia środowiska wodnego, w węższym rozumieniu ekologia wód) – nauka o życiu organizmów w środowisku wodnym. Hydrobiologia w szczególności zajmuje się organizmami, których wielkość pozwala badać je makroskopowo (tzn. "gołym okiem", bez pomocy przyrządów optycznych) lub przynajmniej pod mikroskopem świetlnym. W przypadku badań taksonomicznych czy metabolicznych mikroorganizmów mamy do czynienia bardziej z mikrobiologią niż hydrobiologią. Niemniej mikrobiologia środowiskowa i mikrobiologia wód (i ścieków), zwłaszcza ekologia mikroorganizmów, może być zaliczana do hydrobiologii.

Ścieki – to zużyte ciecze, roztwory, koloidy lub zawiesiny, a także odpadowe ciała stałe odprowadzane za pomocą rurociągów do odbiorników naturalnych jakimi mogą być zbiorniki lub cieki wodne, doły gnilne itp. W postaci ścieków odprowadza się odpadowe substancje przemysłowe oraz odpady żywnościowe i fekalia z miejskich i osiedlowych gospodarstw domowych. Ze względu na dużą szkodliwość biologiczną ścieków, zarówno komunalnych jak i przemysłowych, przed odprowadzeniem do odbiornika powinno się poddawać je oczyszczeniu w oczyszczalniach.

Ekologia populacyjna, populacjologia, także demekologia - nauka o związkach zachodzących między organizmami należącymi do jednej populacji, a ich środowiskiem.

Hydrobiologia uwzględnia warunki abiotyczne, jak i biotyczne. Obejmuje kilka dyscyplin podstawowych, takich jak: hydrochemia, hydrobotanika, algologia), hydrozoologia.

W hydrobiologii wyróżnia się:

limnologię – obejmującą swym zakresem zainteresowań śródlądowe wody stojące

oceanobiologię (biologię morza) – zajmującą się badaniem biologii wód oceanicznych i morskich

a niekiedy wyróżnia się także potamologię – obejmującą swym zakresem wody płynące (cieki)

Środowisko – ogół elementów nieożywionych i ożywionych, zarówno naturalnych, jak i powstałych w wyniku działalności człowieka, występujących na określonym obszarze oraz ich wzajemne powiązania, oddziaływania i zależności. Jest to pojęcie podrzędne w stosunku do przyrody, obejmującej również elementy ożywione.

Algologia (łac), fykologia lub fikologia (gr.) - dział botaniki, nauka o glonach (Algae), zajmuje się ona opisywaniem gatunków, ich biologią, ekologią i znaczeniem gospodarczym.

Wyróżnia się też w jej obrębie węższe dyscypliny, głównie o charakterze stosowanym:

hydrobiologię rybacką

hydrobiologię techniczną – zajmuje się ochroną urządzeń technicznych i problematyką oczyszczania ścieków

hydrobiologię sanitarną – zajmuje się aspektami zdrowotnymi

trofologię wód – zajmuje się problematyką żyzności zbiorników wodnych (patrz trofizm)

Hydrobiologia jako nauka ma charakter ekologiczny – opisuje relacje i zależności między organizmami a różnymi czynnikami środowiska. Posługuje się przy tym szerokim wachlarzem metod badawczych, zapożyczonych z botaniki, zoologii, mikrobiologii, chemii i fizyki, a zwłaszcza w ostatnim czasie – także w coraz większym zakresie z matematyki (zaawansowana analiza statystyczna). Hydrobiologia dostarcza także modeli stosowanych w ekologii ogólnej, np. dotyczących populacjologii, produktywności ekosystemów, etologii, bioróżnorodności.

Czynniki biotyczne - oznaczają czynniki środowiska występujące w wyniku oddziaływania żywych organizmów w sposób bezpośredni lub pośredni na inne żywe organizmy. czynniki biotyczne, podobnie jak czynniki fizykochemiczne, regulują rozmieszczenie i liczebność populacji roślin i zwierząt.

Biologia (z gr. βίος (bios) - życie i λόγος (logos) - słowo, nauka) – gałąź nauki zajmująca się badaniem życia. Nauka ta skupia się na charakterystyce, klasyfikacji oraz zachowaniu organizmów żywych, jak również sposobie powstawania nowych gatunków oraz zależnościami między nimi a środowiskiem naturalnym.

Hydrobiologia należy do najszerzej uprawianych nauk biologicznych, tylko w Polsce zajmuje się tą dziedziną kilkaset osób, zaś zrzeszające większość krajowych specjalistów Polskie Towarzystwo Hydrobiologiczne liczy ponad 500 członków. Jest to związane z jej ogromnym znaczeniem dla zrozumienia funkcjonowania środowiska przyrodniczego, jak też wykorzystaniem jej zdobyczy w ochronie środowiska i produkcji żywności.

Statystyka – nauka, której przedmiotem zainteresowania są metody pozyskiwania i prezentacji, a przede wszystkim analizy danych opisujących zjawiska, w tym masowe.

Mikroorganizm (z gr. μικρός, mikrós, "mały" i ὀργανισμός organismós, inaczej drobnoustroje, mikroby) – organizm obserwowany dopiero pod mikroskopem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne, lecz z pewnością mikroorganizmami są bakterie, archeony, pierwotniaki i niektóre grzyby, ale nie jest jasne czy termin ten można stosować do bardzo małych przedstawicieli różnych grup zwierząt, takich jak np. nicienie, wrotki, roztocza, niesporczaki, owady itd.